Đề án 1816: Nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe tâm thần tại địa phương

Thông qua hoạt động đào tạo, chuyển giao kỹ thuật theo Đề án 1816 của Bộ Y tế, nhiều cơ sở y tế địa phương từng bước nâng cao năng lực đánh giá, điều trị và phục hồi chức năng tâm thần. Những kết quả ghi nhận trong năm 2026 góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chuyên khoa, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc và hỗ trợ người bệnh tái hòa nhập cộng đồng.

TS Quản Trường Sơn - Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 phát biểu khai giảng lớp chuyển giao kỹ thuật tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định. Ảnh: PV

TS Quản Trường Sơn - Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 phát biểu khai giảng lớp chuyển giao kỹ thuật tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định. Ảnh: PV

Đưa kỹ thuật chăm sóc sức khỏe tâm thần về địa phương

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần ngày càng được quan tâm, không chỉ đối với người mắc các rối loạn tâm thần nặng mà còn ở những vấn đề liên quan đến nhận thức, hành vi, khả năng thích ứng và phục hồi chức năng. Tuy nhiên, năng lực chuyên môn giữa các cơ sở y tế vẫn còn chênh lệch, đặc biệt về nhân lực, phương pháp đánh giá tâm lý và kỹ thuật phục hồi.

Trước thực tế đó, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đào tạo, hỗ trợ chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện địa phương theo Đề án 1816 của Bộ Y tế.

Một trong những hoạt động đáng chú ý trong năm 2026 là chương trình chuyển giao kỹ thuật thực hiện các liệu pháp phục hồi chức năng tâm thần cho Bệnh viện Tâm thần Nam Định, tỉnh Ninh Bình.

Tháng 6-2026, đoàn công tác Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 do TS Quản Trường Sơn, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Chỉ đạo tuyến, cùng các chuyên gia trực tiếp triển khai chương trình tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định.

Nội dung chuyển giao tập trung vào các phương pháp phục hồi chức năng tâm thần, giúp cán bộ y tế nâng cao kiến thức, kỹ năng đánh giá và hỗ trợ người bệnh cải thiện những chức năng bị suy giảm.

Theo BS.CKI Phạm Duy Kiều, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Nam Định, các kỹ thuật phục hồi chức năng tâm thần có vai trò quan trọng trong hỗ trợ cải thiện hành vi, nhận thức và kỹ năng xã hội, giúp người bệnh từng bước ổn định cuộc sống.

Sau gần ba tháng triển khai, ngày 4-9-2026, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 tổ chức nghiệm thu kết quả chuyển giao gói kỹ thuật tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định.

Hội đồng nghiệm thu do BS.CKII Nguyễn Chí Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 làm Chủ tịch, với sự tham gia của đại diện Sở Y tế tỉnh Ninh Bình cùng lãnh đạo, cán bộ chuyên môn các đơn vị.

Hội đồng đánh giá kết quả đào tạo, khả năng tiếp nhận kỹ thuật, đồng thời đề nghị bệnh viện địa phương tiếp tục duy trì, ứng dụng các phương pháp đã được chuyển giao vào hoạt động khám chữa bệnh thường quy.

Việc nghiệm thu đánh dấu bước hoàn thành quan trọng trong quá trình chuyển giao, tạo cơ sở để Bệnh viện Tâm thần Nam Định tiếp tục phát triển năng lực phục hồi chức năng, giúp người bệnh được chăm sóc ngay tại địa phương, giảm sự phụ thuộc vào các cơ sở tuyến trung ương.

Nâng cao năng lực đánh giá tâm lý, hỗ trợ điều trị hiệu quả

Bên cạnh phục hồi chức năng, hoạt động chuyển giao kỹ thuật đánh giá tâm lý cũng được chú trọng trong năm 2026.

Ngày 18-9-2026, Hội đồng chuyên môn Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 tiến hành nghiệm thu kết quả chuyển giao gói kỹ thuật thực hiện các trắc nghiệm tâm lý cho Bệnh viện Tâm thần Hải Dương.

Đây là nhóm kỹ thuật có ý nghĩa trong thực hành lâm sàng, giúp bác sĩ có thêm công cụ đánh giá đặc điểm tâm lý, nhận thức và một số biểu hiện liên quan đến tình trạng người bệnh, từ đó hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

BS.CKII Nguyễn Tuấn Đại phát biểu chỉ đạo buổi làm việc với Bệnh viện Tâm thần Hải Dương. Ảnh: PV

BS.CKII Nguyễn Tuấn Đại phát biểu chỉ đạo buổi làm việc với Bệnh viện Tâm thần Hải Dương. Ảnh: PV

Phát biểu tại buổi nghiệm thu, BS.CKII Nguyễn Tuấn Đại, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 nhấn mạnh, trắc nghiệm tâm lý không chỉ hỗ trợ đánh giá lâm sàng mà còn giúp thầy thuốc hiểu sâu hơn về đặc điểm tâm lý của từng người bệnh.

Việc thực hiện các trắc nghiệm đòi hỏi cán bộ chuyên môn nắm vững kiến thức, có kỹ năng thực hành thành thạo và tuân thủ các quy trình kỹ thuật.

Tại buổi nghiệm thu, Hội đồng tập trung đánh giá tính an toàn, hiệu quả, mức độ chuẩn hóa quy trình và các điều kiện cơ sở vật chất, bộ công cụ phục vụ thực hiện kỹ thuật.

Trong chăm sóc sức khỏe tâm thần, việc đánh giá đúng tình trạng người bệnh có vai trò quan trọng bởi mỗi trường hợp có biểu hiện, mức độ ảnh hưởng và nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Do đó, nâng cao năng lực thực hiện và sử dụng kết quả trắc nghiệm tâm lý giúp bác sĩ có thêm căn cứ xây dựng kế hoạch chăm sóc, theo dõi và điều trị phù hợp.

Hoạt động chuyển giao tại Bệnh viện Tâm thần Hải Dương cho thấy Đề án 1816 không chỉ tập trung vào kỹ thuật điều trị sử dụng trang thiết bị hiện đại mà còn chú trọng các phương pháp đánh giá, theo dõi và hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị lâu dài.

Chuyển giao kỹ thuật gắn với duy trì năng lực chuyên môn

Từ kết quả triển khai tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định và Bệnh viện Tâm thần Hải Dương có thể thấy, mục tiêu quan trọng của Đề án 1816 không chỉ là hoàn thành chương trình đào tạo mà còn giúp đội ngũ y tế tuyến dưới chủ động triển khai kỹ thuật sau khi kết thúc hỗ trợ.

Đặc biệt, đối với lĩnh vực sức khỏe tâm thần, hiệu quả điều trị thường gắn với quá trình theo dõi, chăm sóc và phục hồi kéo dài. Vì vậy, hoạt động chuyển giao cần đi đôi với đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình, bảo đảm điều kiện chuyên môn và duy trì kết nối giữa các bệnh viện.

Ngày 27-8-2026, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động chỉ đạo tuyến, Đề án 1816 và định hướng nhiệm vụ giai đoạn 2026 - 2030, với sự tham gia của hơn 150 đại biểu đến từ các cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần.

Tại hội nghị, TS.BS Nguyễn Mạnh Phát, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, nhấn mạnh những thách thức trong công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần, nhất là sự chênh lệch về năng lực chuyên môn, nhân lực và cơ sở vật chất giữa các địa phương.

Theo định hướng được trao đổi, công tác chỉ đạo tuyến và chuyển giao kỹ thuật cần tiếp tục đổi mới, lựa chọn nội dung phù hợp với nhu cầu thực tế và điều kiện tiếp nhận của từng cơ sở y tế.

Ở một số địa phương, nhu cầu cấp thiết có thể là nâng cao năng lực đánh giá tâm lý, hỗ trợ chẩn đoán; trong khi những đơn vị khác cần ưu tiên kỹ thuật phục hồi chức năng hoặc nâng cao khả năng xử trí các tình huống chuyên khoa thường gặp.

Việc xác định đúng nhu cầu sẽ giúp sử dụng hiệu quả nguồn lực đào tạo, tạo điều kiện để các kỹ thuật được triển khai và duy trì trong hoạt động thường quy.

Bên cạnh đó, những kỹ thuật đã nghiệm thu cần tiếp tục được theo dõi về chất lượng chuyên môn, số lượng người bệnh được áp dụng và kết quả hỗ trợ điều trị. Đây là cơ sở đánh giá hiệu quả chuyển giao thực tế và xác định các nội dung cần hỗ trợ trong thời gian tiếp theo.

Mở rộng cơ hội phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng

Khác với một số lĩnh vực điều trị tập trung vào can thiệp cấp cứu, chăm sóc sức khỏe tâm thần đòi hỏi sự kết hợp giữa điều trị y khoa, hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và sự đồng hành của gia đình, cộng đồng.

Đối với người bệnh, quá trình phục hồi không chỉ được đánh giá qua việc kiểm soát triệu chứng mà còn ở khả năng tự chăm sóc, giao tiếp, tham gia các hoạt động xã hội và duy trì cuộc sống phù hợp với điều kiện của bản thân.

Vì vậy, việc mở rộng năng lực chuyên khoa tâm thần tại địa phương có ý nghĩa thiết thực, giúp người bệnh và gia đình thuận lợi hơn trong tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, tư vấn và phục hồi.

Thông qua Đề án 1816, sự hỗ trợ của bệnh viện tuyến trung ương góp phần nâng cao trình độ cán bộ y tế, đồng thời tạo điều kiện xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần có sự kết nối giữa các tuyến.

Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả lâu dài, các cơ sở y tế địa phương cần tiếp tục quan tâm đào tạo nhân lực, hoàn thiện cơ sở vật chất, phát triển dịch vụ phục hồi chức năng và duy trì cơ chế hỗ trợ chuyên môn thường xuyên.

Đại diện các học viên tham gia khóa học phát chuyển giao gói kỹ thuật “Kỹ thuật thực hiện các trắc nghiệm tâm lý” cho Bệnh viện Tâm thần Hải Dương phát biểu. Ảnh: PV

Đại diện các học viên tham gia khóa học phát chuyển giao gói kỹ thuật “Kỹ thuật thực hiện các trắc nghiệm tâm lý” cho Bệnh viện Tâm thần Hải Dương phát biểu. Ảnh: PV

Những kết quả chuyển giao tại Bệnh viện Tâm thần Nam Định và Bệnh viện Tâm thần Hải Dương trong năm 2026 cho thấy Đề án 1816 đang góp phần nâng cao năng lực chuyên khoa tâm thần tại các địa phương.

Giá trị của hoạt động chuyển giao không chỉ nằm ở việc nghiệm thu kỹ thuật hay hoàn thành một khóa đào tạo mà còn ở khả năng duy trì dịch vụ, nâng cao chất lượng chăm sóc và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người bệnh.

Khi năng lực chuyên môn tuyến dưới được củng cố, người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ phù hợp, được theo dõi và hỗ trợ phục hồi thường xuyên ngay tại nơi sinh sống. Đây cũng là mục tiêu quan trọng của Đề án 1816 trong việc thu hẹp khoảng cách về chất lượng khám chữa bệnh giữa các tuyến y tế, hướng tới chăm sóc sức khỏe tâm thần toàn diện và bền vững.

Thái Phương - Mộc Miên

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/de-an-1816-nang-cao-nang-luc-cham-soc-suc-khoe-tam-than-tai-dia-phuong-1766812.html