Đề án cấp cứu ngoại viện 2026-2030: Phấn đấu giảm 40% tỷ lệ tử vong và biến chứng

Quyết tâm hiện đại hóa hệ thống cấp cứu ngoại viện

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh, cấp cứu ngoại viện là mắt xích mở đầu của chuỗi cứu sống người bệnh, là nơi mỗi phút, mỗi quyết định và mỗi sự phối hợp đều có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và di chứng, giữa cơ hội hồi phục và mất mát không thể bù đắp. Vì vậy, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà còn là yêu cầu mang tính nhân văn, là thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.

GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại hội thảo.

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282 của Chính phủ, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp, liên thông, phản ứng nhanh hơn, lấy người bệnh làm trung tâm và lấy hiệu quả cứu sống làm mục tiêu cao nhất; không thể để cấp cứu ngoại viện tiếp tục là khâu mỏng, khâu chậm, khâu thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi cấp cứu.

Thực tiễn cho thấy, nhu cầu cấp cứu trước viện ngày càng lớn, trong khi năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

Theo các báo cáo, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ. Tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu; chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả; chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.

Không chỉ đột quỵ, chúng ta còn đang phải đối mặt với vô số tình huống khẩn cấp khác như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa và các biến cố tim mạch cấp, tất cả đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn và phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên. Đây chính là khoảng trống mà Đề án cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Nghị quyết số 282 của Chính phủ đã giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị cơ quan chủ trì và các đơn vị liên quan tập trung hoàn thiện Đề án với chất lượng cao nhất, bảo đảm đủ căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn và khả năng tổ chức thực hiện, để trình Chính phủ, phấn đấu trong tháng 5-2026.

Việt Nam đặt mục tiêu phổ cập kiến thức sơ cấp cứu cho 5% dân số

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung ý kiến vào những vấn đề cốt lõi như mô hình tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện; cơ chế điều phối và phối hợp liên ngành; phát triển nhân lực; đầu tư thiết bị, phương tiện; bảo đảm tài chính bền vững; ứng dụng chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều hành và kết nối cấp cứu. Đồng thời, các chuyên gia cũng làm rõ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn địa phương để Đề án khi ban hành có thể đi ngay vào cuộc sống.

Bác sĩ Nguyễn Huy Tiến, Bệnh viện Thận Hà Nội kịp thời ép tim, cứu sống một nam thanh niên ngừng tuần hoàn do tai nạn giao thông. Ảnh: Sở Y tế Hà Nội

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, mục tiêu cốt lõi của Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 là xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện thống nhất, hiện đại trên toàn quốc nhằm tận dụng "thời gian vàng", giảm 20-40% tỷ lệ tử vong và biến chứng cho người dân.

Mục tiêu cụ thể giai đoạn 2026-2030 được đưa ra với 5 nhiệm vụ trọng tâm. Đó là hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế chính sách cấp cứu ngoại viện. 100% tỉnh, thành phố kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều phối và quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện; triển khai Nền tảng quản lý hệ thống cấp cứu ngoại viện toàn quốc trong năm 2026

Cùng với việc nâng cao năng lực đội ngũ nhân lực cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp, chính quy và đạt chuẩn năng lực quốc gia; phổ cập kiến thức và đào tạo thực hành sơ cấp cứu cho tối thiểu 5% dân số Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 cũng nêu rõ mục tiêu đầu tư, phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện; bảo đảm tối thiểu 1 xe cứu thương/100.000 dân.

Bên cạnh việc tăng cường phối hợp liên ngành trong cấp cứu ngoại viện, trong đó lực lượng y tế - phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an đóng vai trò nòng cốt, Đề án cũng đưa ra mục tiêu nâng cao năng lực đáp ứng và chất lượng cấp cứu ngoại viện; bảo đảm rút ngắn thời gian phản ứng cấp cứu ngoại viện tại khu vực đô thị và nông thôn, hướng đến đạt tiêu chuẩn theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới; bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững hoạt động cấp cứu ngoại viện.

Tầm nhìn đến năm 2035, hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Việt Nam tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, vận hành hoàn toàn trên nền tảng số và trí tuệ nhân tạo, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ cấp cứu nhanh chóng và công bằng.