TPHCM định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ nông nghiệp

Chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh là xu thế tất yếu

Sáng 17/4, tại TPHCM, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo "Nông nghiệp thông minh".

Phát biểu tại sự kiện, ông Bùi Minh Thạnh – Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh vai trò của Thành phố trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nông nghiệp.

Không chỉ là trung tâm kinh tế, TPHCM còn là đầu mối nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, thúc đẩy liên kết vùng với Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và cạnh tranh ngày càng gay gắt, lãnh đạo Thành phố khẳng định nông nghiệp thông minh không còn là lựa chọn mà là xu thế tất yếu nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Quang cảnh hội thảo.

TPHCM đang định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao công nghệ nông nghiệp, đồng thời cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong triển khai các mô hình mới.

Ở góc độ chuyên môn, TS. Trần Văn Tùng – Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng ứng dụng công nghệ cao là "yêu cầu sống còn" nếu nông nghiệp Việt Nam muốn nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

Theo các chuyên gia, nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình theo hướng xanh, bền vững. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và người nông dân.

Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc nhận diện xu hướng mà còn bước đầu định hình lộ trình phát triển nông nghiệp thông minh, với ba trụ cột cốt lõi: dữ liệu; công nghệ; con người.

Dữ liệu là "nút thắt", công nghệ mở đường, con người quyết định

Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại hội thảo là vai trò của dữ liệu trong nông nghiệp hiện đại.

PGS.TS Đỗ Văn Hùng – Phó Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, dữ liệu không chỉ là tài nguyên mà còn là nền tảng quyết định năng suất, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của ngành nông nghiệp.

Theo các chuyên gia, "điểm nghẽn" lớn hiện nay là thiếu dữ liệu sạch, thiếu chuẩn hóa và thiếu cơ chế liên thông giữa các hệ thống. Nếu không giải quyết được bài toán này, chuyển đổi số trong nông nghiệp sẽ khó đạt hiệu quả thực chất.

Giám đốc Sở ATTP TPHCM Phạm Khánh Phong Lan thăm một đơn vị ứng dụng nông nghiệp thông minh tại Lâm Đồng.

Từ thực tiễn, nhiều ý kiến đề xuất xây dựng "ngân hàng dữ liệu nông nghiệp" làm nền tảng trung tâm, kết hợp các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy và hệ thống API để phục vụ dự báo năng suất, phát hiện sâu bệnh và tối ưu hóa sản xuất.

Ở góc độ quản lý, ông Đặng Duy Hiển – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định, chuyển đổi số phải dựa trên dữ liệu, coi đây là nguồn tài nguyên chiến lược. Trong đó, con người là yếu tố then chốt, tiếp đến là hệ thống phần mềm và hạ tầng số.

Bên cạnh dữ liệu, các công nghệ như AI, IoT, GIS, tự động hóa… đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp chính xác.

GS.TS Nguyễn Kim Lợi – Đại học Nông Lâm TPHCM cho rằng khi tích hợp dữ liệu không gian với cảm biến và thiết bị bay không người lái, việc dự báo và quản lý sản xuất sẽ trở nên hiệu quả hơn.

Ở góc độ thị trường, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng nhận định, nông nghiệp Việt Nam cần chuyển từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu giá trị, trong đó công nghệ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giải quyết bài toán thiếu lao động.

Bà con nông dân ở xã Châu Pha (TPHCM) tự trồng, tự bán nông sản tại vườn. Ảnh: Kiều Ngọc Minh.

Đáng chú ý, yếu tố con người được xem là chìa khóa quyết định thành công.

Theo ông Lâm Nguyễn Hải Long – Chủ tịch Hội Tin học TPHCM, thế hệ trẻ ở nông thôn sẽ là lực lượng tiên phong đưa công nghệ vào sản xuất, góp phần thay đổi tư duy canh tác truyền thống.

Một điểm nhấn khác tại hội thảo là khái niệm "nông nghiệp hạnh phúc" do TS. Lê Mai Tùng – nhà sáng lập dự án nuôi cua công nghệ cao đưa ra. Theo đó, ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm tăng năng suất mà còn giảm lao động thủ công, tối ưu môi trường sống cho vật nuôi, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị toàn chuỗi.

Các chuyên gia thống nhất rằng, khi dữ liệu được chuẩn hóa, công nghệ được ứng dụng hiệu quả và tư duy sản xuất được đổi mới, nông nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể chuyển mình thành ngành kinh tế hiện đại, bền vững và có giá trị cao.