'Đế chế' dầu lửa Vùng Vịnh Saudi Aramco lãi lớn

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Giá dầu tăng cao và thương vụ bán lại cổ phần trong một liên doanh đã giúp lợi nhuận của Saudi Arabia - tập đoàn dầu khí quốc doanh khổng lồ của Saudi Arabia - tăng mạnh trong quý 3/2026, dù hoạt động xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz tiếp tục gián đoạn và cuộc xung đột Mỹ - Iran kéo dài gây áp lực lên nền kinh tế nước này.

Ngày 3/11, Aramco báo cáo lợi nhuận ròng quý 3 đạt 36,25 tỷ USD, tăng 34,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu đạt 140,5 tỷ USD, tăng 25%.

Kết quả kinh doanh khả quan này của Aramco đạt được khi chiến tranh ở Vùng Vịnh khiến giá dầu thô duy trì ở mức cao. Nhưng mặt khác, cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động xuất khẩu năng lượng của Saudi Arabia liên tục trở thành mục tiêu tấn công, đặt ra nhiều thách thức đối với “đế chế” dầu lửa này và toàn bộ nền kinh tế quốc gia.

Kể từ khi các hành động thù địch tái diễn vào tháng 7 sau một giai đoạn ngừng bắn ngắn ngủi giữa Mỹ và Iran, lực lượng Houthi thân Houthi tại Yemen đã thường xuyên tấn công các tàu chở dầu, đường ống, cơ sở lưu trữ và nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia. Tần suất các cuộc tấn công ngày càng gia tăng trong những tuần gần đây.

Ngoài ra, Saudi Arabia còn phải đối mặt với tình trạng lực lượng Houthi và Iran gây cản trở lưu thông tại các eo biển Bab al-Mandeb và Hormuz, làm phức tạp thêm hoạt động xuất khẩu.

Tuy nhiên, Aramco - trụ cột của nền kinh tế Saudi Arabia và là một trong những công ty niêm yết có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất thế giới - vẫn hưởng lợi từ việc nhờ giá dầu tăng cao cùng khoản thu nhập từ việc bán lại cổ phần trong một liên doanh.

Báo cáo của Aramco cho biết giá bán dầu thô bình quân thực tế của tập đoàn trong quý 3 năm nay đạt 95,2 USD/thùng, tăng 35% so với mức 70,1 USD/thùng của cùng kỳ năm ngoái.

Mức lợi nhuận lớn của Aramco trong quý 3 cũng bao gồm khoản thu nhập khoảng 6,8 tỷ USD từ việc bán cổ phần tại liên doanh lọc hóa dầu PRefChem cho tập đoàn Petronas của Malaysia.

Trước khi lãi lớn trong quý 3, Aramco cũng ghi nhận mức lợi nhuận khổng lồ trong quý 2 năm nay. Lợi nhuận ròng quý 2 của tập đoàn đạt 32,7 tỷ USD, tăng 44% so với cùng kỳ năm ngoái.

Không chỉ Aramco, các tập đoàn năng lượng lớn khác trên toàn cầu cũng đều báo cáo lợi nhuận tăng mạnh trong thời gian gần đây do biên lợi nhuận lọc dầu và giá dầu tăng cao vì cuộc khủng hoảng ở Vùng Vịnh.

Dù vậy, người đứng đầu Aramco cảnh báo rằng cuộc xung đột vẫn tiếp tục gây áp lực nặng nề lên an ninh năng lượng. Trong một tuyên bố, Chủ tịch kiêm CEO Amin H. Nasser cho biết: "Sự bất ổn địa chính trị cùng các cuộc tấn công vào những cơ sở năng lượng trọng yếu tiếp tục làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng toàn cầu trong quý 3/2026, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với an ninh năng lượng thế giới".

Trong lúc eo biển Hormuz vẫn chưa được khai thông, sự hỗ trợ từ hải quân Mỹ đã giúp hàng triệu thùng dầu thô được vận chuyển an toàn qua tuyến đường thủy huyết mạch này mỗi ngày. Trong tháng 10 vừa qua, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Centcom) cho biết lực lượng Mỹ các quốc gia vùng Vịnh xuất khẩu hơn 1,5 tỷ thùng dầu thô qua eo biển này kể từ đầu mùa hè, đồng thời tạo điều kiện cho hơn 3.000 tàu thương mại đi qua eo biển trong 6 tháng qua.

Tuy nhiên, sự phục hồi của hoạt động xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh dường như chưa thể giúp giảm bớt được sự biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu. Gần đây, giá dầu thô đã nhảy vọt lên mức cao nhất 6 tháng do lo ngại Mỹ sẽ tấn công Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, rồi lại sụt giảm gần 8% vào hôm thứ Hai tuần này khi có những dấu hiệu tích cực về đàm phán hòa bình.

Đối với Saudi Arabia, tình trạng bất ổn kéo dài nhiều tháng qua đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với nền kinh tế. Thu ngân sách của Chính phủ Saudi Arabia đạt mức cao hơn dự báo ban đầu, nhưng nước này vẫn điều chỉnh tăng dự báo thâm hụt ngân sách năm 2026 tăng lên mức lên 245 tỷ riyal (64,6 tỷ USD), tương đương 4,9% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), so với dự báo trước đó là 165 tỷ riyal.

Chi tiêu chính phủ Saudi Arabia được dự báo sẽ lớn hơn 9,3% so với mức dự toán ban đầu. Bộ Tài chính nước này dự báo nền kinh tế quốc gia sẽ suy giảm 3,6% trong năm 2026, chủ yếu do các hoạt động liên quan đến dầu mỏ sụt giảm 21,8%.

Quốc gia Vùng Vịnh này kỳ vọng sẽ giảm được thâm hụt ngân sách xuống còn 191 tỷ riyal vào năm 2027, tương đương 3,6% GDP, đồng thời tiếp tục đầu tư vào các dự án đa dạng hóa nền kinh tế.

Trong dự báo mới nhất, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng nền kinh tế Saudi Arabia sẽ giảm 3,3% trong năm nay, ít hơn 5 điểm phần trăm so với mức dự báo giảm đưa ra hồi tháng 7.