Để dòng vốn gắn bó lâu dài với Quảng Ninh

Từ thương cảng Vân Đồn được thiết lập năm 1149 đến những cửa khẩu, cảng biển và sân bay hôm nay, giao thương là một mạch nối trong lịch sử hình thành và phát triển của Quảng Ninh. Trên vùng đất có biển đảo, miền núi, biên giới và di sản ấy, cơ hội giao thương luôn gắn với yêu cầu bảo vệ không gian sinh tồn. Lịch sử giao thương với nước ngoài và lịch sử giữ nước cùng hiện diện ở Vân Đồn. Điều này gợi lên một suy nghĩ cho hiện tại: phát triển kinh tế và giữ vững sự bình yên phải được tính trong cùng một tầm nhìn.

Qua hơn hai thập kỷ tư vấn cho doanh nghiệp tại Quảng Ninh, từ sản xuất công nghiệp đến bất động sản, khoáng sản và hợp tác đầu tư, tôi nhận thấy: vốn chỉ thực sự trở thành nguồn lực phát triển khi được đưa vào sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và đóng góp cho địa phương. Thu hút được nhà đầu tư cần nhiều nỗ lực; tạo dựng điều kiện để họ gắn bó, tái đầu tư và cùng địa phương đi đường dài còn đòi hỏi sự bền bỉ hơn.

Từ lợi thế sẵn có đến khả năng dự liệu của nhà đầu tư

Quảng Ninh có nhiều lợi thế có thể bổ trợ cho nhau như hệ thống cao tốc kết nối với các trung tâm kinh tế, sân bay mở cửa đón khách, cảng biển và cửa khẩu phục vụ giao thương; cùng với đó là cảnh quan, di sản và nền công nghiệp được hình thành qua nhiều thế hệ. Truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” của vùng Mỏ còn gợi mở một nguồn lực khác: tinh thần hợp tác và trách nhiệm cộng đồng. Những giá trị ấy cần tiếp tục được phát huy trong tác phong lao động, chất lượng dịch vụ và văn hóa ứng xử với người dân, doanh nghiệp.

Nỗ lực cải cách hành chính là một lợi thế được tích lũy qua thời gian. Theo kết quả PCI năm 2025 được công bố, Quảng Ninh duy trì 13 năm liên tiếp trong nhóm dẫn đầu cả nước. Thành quả ấy tạo nền tảng để địa phương tiếp tục nâng chất lượng điều hành trong không gian phát triển mới.

Dẫu vậy, sức hấp dẫn của một địa phương còn được nhà đầu tư đánh giá qua khả năng dự liệu: hồ sơ cần đáp ứng những gì, cơ quan nào giải quyết, nghĩa vụ tài chính được xác định ra sao và khi phát sinh vướng mắc sẽ có cách xử lý thế nào. Khi các câu hỏi ấy có câu trả lời rõ ràng, doanh nghiệp có cơ sở tính toán dòng tiền, tiến độ và rủi ro. Đó cũng là cách giảm chi phí giao dịch, bao gồm cả thời gian, công sức và cơ hội kinh doanh bị mất trong quá trình thực hiện dự án.

Theo Báo Quảng Ninh, tính đến hết tháng 6/2026, địa phương còn 200 dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài. Cũng theo nguồn này, nhiều dự án đã được tháo gỡ vướng mắc, cho thấy dư địa tăng trưởng có thể được khơi thông từ chính việc nâng hiệu quả tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, mỗi dự án có nguyên nhân và điều kiện khác nhau. Vướng mắc về quy hoạch, đất đai hay cách áp dụng quy định chuyển tiếp cần được phân biệt với việc chủ đầu tư thiếu năng lực hoặc không thực hiện nghĩa vụ.

Vì vậy, cần tiếp tục rà soát theo từng nhóm nguyên nhân, xác định đầu mối chủ trì, trách nhiệm phối hợp và thời hạn phản hồi. Hiệu quả tháo gỡ nên được nhìn vào số vấn đề được giải quyết đúng pháp luật và số dự án đủ điều kiện đi vào hoạt động. Với nội dung vượt thẩm quyền, hồ sơ kiến nghị cần làm rõ căn cứ và phương án xử lý. Sự nhất quán trong thực thi giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đồng thời bảo vệ cán bộ thực hiện đúng chức trách, thẩm quyền.

Hài hòa các lợi thế trong không gian phát triển

Đặc khu Vân Đồn là nơi có thể nhìn rõ yêu cầu lựa chọn mô hình phát triển. Cảnh quan Bái Tử Long, các khu vực đảo Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng, Bản Sen và đời sống cộng đồng tạo điều kiện kết nối nghỉ dưỡng với du lịch trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa biển. Dấu tích thương cảng và ký ức chiến thắng Vân Đồn năm 1288 đem lại chiều sâu lịch sử cho hành trình khám phá. Đó là nền tảng để xây dựng sản phẩm có bản sắc, thay vì chỉ cạnh tranh bằng số phòng nghỉ hoặc quy mô công trình.

Du lịch thể thao, khám phá và mạo hiểm có kiểm soát là một hướng đáng nghiên cứu. Tùy điều kiện từng nơi, có thể phát triển hành trình đi bộ khám phá, chèo kayak, SUP và trải nghiệm biển, kết hợp tìm hiểu sinh thái, đời sống ngư dân. Những sản phẩm ấy có thể kéo dài thời gian lưu trú, mở thêm cơ hội cho hướng dẫn viên, vận tải và dịch vụ địa phương. Nhưng khả năng khai thác phải được xác định bằng khảo sát thực tế bởi một cảnh quan hấp dẫn chưa đủ để trở thành điểm đón khách an toàn.

Địa phương có thể lựa chọn một số tuyến phù hợp để tổ chức thí điểm theo thẩm quyền, có đơn vị vận hành đủ năng lực, người hướng dẫn được đào tạo và phương án cứu hộ khả thi. Giới hạn khách, điều kiện thời tiết và thời điểm dừng hoạt động cần được xác định rõ. Chi phí an toàn phải được tính ngay trong phương án kinh doanh. Sức chịu tải của môi trường cũng cần được hiểu cụ thể qua khả năng đáp ứng nước sạch, xử lý rác, nước thải và bảo vệ hệ sinh thái trên đảo.

Cách nhìn ấy cũng cần được áp dụng khi đánh giá giá trị cát trắng silic. Nguồn nguyên liệu phục vụ kính, thủy tinh và một số ngành công nghiệp tại Vân Đồn đã được ghi nhận trong tài liệu công khai trước đây. Việc lựa chọn hướng khai thác hiện nay phải dựa vào kết quả đánh giá trữ lượng, chất lượng, điều kiện pháp lý và tác động môi trường của từng khu vực. Giá trị mang lại cần được tính trên toàn bộ quá trình khai thác, chế biến và phục hồi môi trường.

Nâng chất lượng tuyển, chế biến, kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc là hướng cần được chú trọng. Khả năng tham gia chuỗi vật liệu có giá trị cao hơn phải được chứng minh bằng công nghệ và thị trường đầu ra. Đồng thời, hiệu quả tài chính của một dự án cần được đặt bên cạnh chi phí mà hoạt động ấy có thể tạo ra cho môi trường và sinh kế cộng đồng. Một phương án có lợi cho riêng doanh nghiệp chưa đương nhiên là phương án có lợi nhất cho địa phương trong dài hạn.

Bởi vậy, khoáng sản, du lịch và bảo tồn cần được xem xét trong cùng một không gian quy hoạch. Phải xác định nơi ưu tiên bảo vệ, nơi có thể khai thác theo điều kiện và mức độ tác động tích lũy có thể chấp nhận. Sử dụng một nguồn lực hôm nay luôn đi kèm chi phí cơ hội: địa phương có thể mất đi một lựa chọn phát triển khác trong tương lai. Cảnh quan biển đảo và hệ sinh thái, một khi bị tổn hại, thường rất khó phục hồi bằng nguồn thu của một dự án.

Bất động sản nghỉ dưỡng cũng cần được đánh giá từ hiệu quả sử dụng thực. Kết nối giao thông và sự phát triển của du lịch mở ra cơ hội, nhưng giao dịch sôi động chưa đủ chứng minh khả năng vận hành bền vững. Công suất khai thác, chi phí duy trì và chất lượng dịch vụ mới là những yếu tố tạo nên dòng tiền lâu dài. Minh bạch về công năng, mục đích, thời hạn sử dụng đất và trách nhiệm hợp đồng giúp người mua định giá đúng quyền mình nhận, qua đó hạn chế việc quyết định đầu tư chỉ dựa trên kỳ vọng tăng giá.

Trong quá trình ấy, văn hóa cần được gìn giữ như một phần đời sống của cộng đồng. Không gian tín ngưỡng, nghề truyền thống và nếp sinh hoạt biển đảo chỉ tạo được sức hấp dẫn lâu dài khi người dân có điều kiện tiếp tục thực hành, truyền lại và hưởng lợi. Đào tạo người địa phương làm dịch vụ, kết nối sản phẩm bản địa và bảo đảm sinh kế là cách để tăng trưởng có chỗ dựa trong xã hội. Khi có phần lợi ích chính đáng, cộng đồng cũng có thêm động lực bảo vệ cảnh quan và danh tiếng điểm đến.

Giữ sự bình yên để củng cố niềm tin phát triển

Đối với Quảng Ninh, địa bàn có cả biên giới đất liền và trên biển, phát triển kinh tế luôn gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Càng mở rộng giao thương, du lịch và dịch vụ, càng cần năng lực phòng ngừa, phát hiện, xử lý các nguy cơ từ sớm. Sự bình yên trước hết là quyền lợi thiết thân của người dân, đồng thời là điều kiện để doanh nghiệp yên tâm tổ chức sản xuất và du khách tin tưởng lựa chọn điểm đến.

Những kết quả giữ gìn an ninh, trật tự thời gian qua cần được trân trọng và phát huy. Theo bài viết của lãnh đạo Công an Quảng Ninh đăng trên Báo Quảng Ninh ngày 11/7/2026, tình hình tội phạm về trật tự xã hội trong sáu tháng đầu năm tiếp tục được kiềm chế, kéo giảm. Tuy nhiên, những vụ việc liên quan tàng trữ, sử dụng vũ khí quân dụng trái phép đã được cơ quan chức năng công bố cũng cho thấy yêu cầu phòng ngừa phải được duy trì thường xuyên. Tháng 11/2025, Bộ Công an thông tin vụ triệt phá đường dây ma túy liên tỉnh tại Quảng Ninh, bắt giữ đối tượng cùng súng quân dụng và đạn; ngành kiểm sát địa phương cũng ghi nhận phiên tòa tháng 4/2026 về vụ án có tội danh sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.

Các vụ việc riêng lẻ không thể thay thế đánh giá toàn diện về địa bàn. Song nguy cơ từ việc tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí phải được nhìn nhận đúng mức, bởi hậu quả có thể vượt xa thiệt hại trực tiếp, làm tổn thương cảm giác an toàn và niềm tin xã hội. Cần tiếp tục kiểm soát nguồn vũ khí trái phép, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng theo chức năng, thẩm quyền; đồng thời tạo điều kiện để người dân cung cấp tin, được bảo vệ và nhận phản hồi phù hợp. Bạo lực, đe dọa, cưỡng ép phải được ngăn chặn để các tranh chấp được giải quyết trên tinh thần thượng tôn pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo vệ.

Nền tảng an ninh bền vững còn được tạo nên từ việc xử lý kịp thời, công bằng những mâu thuẫn đất đai, lao động, công nợ; bảo đảm an toàn công trường, cơ sở sản xuất và khu du lịch. Đối thoại và giải quyết tranh chấp đúng pháp luật giúp hạn chế nguy cơ mâu thuẫn bị đẩy thành xung đột. Cùng với đó là trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp và cơ hội sinh kế của người dân. Sự ổn định sẽ có gốc rễ vững hơn khi mỗi người cảm nhận được quyền lợi chính đáng của mình được tôn trọng.

Quảng Ninh có chiều sâu lịch sử và nền tảng phát triển để bước tiếp với khát vọng lớn. Tầm vóc mới cần được bồi đắp qua chất lượng quản trị, cách sử dụng nguồn lực và khả năng gìn giữ bản sắc của vùng đất. Khi dự án vận hành hiệu quả, người dân có cơ hội phát triển và cuộc sống được bảo đảm bình yên, niềm tin đầu tư sẽ có cơ sở bền chắc. Đó cũng là điều đáng mong đợi nhất từ những dòng vốn chọn gắn bó lâu dài với thành phố Quảng Ninh.