Để dòng vốn giúp người hoàn lương được lan tỏa

“Chìa khóa” mở cánh cửa tái hòa nhập

Tháng 8/2023, Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực, cho phép người chấp hành xong án phạt tù và các cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng lao động là người hoàn lương được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) để học nghề, sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm... Chính sách mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc này đã và đang lan tỏa đến nhiều địa phương, trong đó có Khánh Hòa - nơi không ít hoàn cảnh từng lầm lỡ đang dần tìm lại ánh sáng của cuộc sống.

Tại các xã Thuận Nam, Cà Ná, Phước Dinh… những vùng đất từng thuộc huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ), điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao… Trong bối cảnh ấy, nguồn vốn tín dụng chính sách không chỉ đơn thuần là những con số, mà thực sự trở thành “đòn bẩy” giúp nhiều gia đình có cơ hội đổi thay.

Câu chuyện của gia đình bà Não Bạch Tiên Duyên, ở thôn Văn Lâm 2, xã Thuận Nam là một minh chứng. Chồng bà là ông Mã Thái Anh, sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương với nhiều trăn trở. Mong muốn làm lại cuộc đời, nhưng bắt đầu từ đâu, lấy vốn ở đâu lại là câu hỏi chưa có lời giải.

Mô hình vay vốn đầu tư chăn nuôi bò sinh sản của gia đình bà Não Bạch Tiên Duyên, (thứ 2 từ phải sang) ở thôn Văn Lâm 2, xã Thuận Nam, Khánh Hòa.

Trong lúc khó khăn, gia đình được Phòng giao dịch NHCSXH Thuận Nam cho vay 100 triệu đồng. Số vốn không quá lớn, nhưng đủ để khởi đầu một hành trình mới. Gia đình mạnh dạn đầu tư vào chăn nuôi bò sinh sản. Từ vài con ban đầu, đến nay đã phát triển lên 3 bò sinh sản và 4 bò vỗ béo. Một lứa bò đã xuất chuồng, khoản vay ngân hàng được trả theo đúng kỳ hạn.

“Nhờ nguồn vốn này mà gia đình tôi có cơ hội ổn định cuộc sống. Quan trọng hơn, chồng tôi có thêm niềm tin để làm lại cuộc đời”, bà Duyên chia sẻ, giọng nhẹ nhàng đầy xúc động.

Cũng tại Thuận Nam, câu chuyện của anh Nguyễn Anh Dũng, con trai bà Nguyễn Thị Hào lại mang một màu sắc khác. Sau khi chấp hành xong án phạt tù, anh trở về với đôi bàn tay trắng, mang theo nghề cơ khí nhưng thiếu vốn để bắt đầu.

Trong những ngày bế tắc nhất, nguồn vốn 100 triệu đồng từ NHCSXH đã trở thành “cú hích”. Anh Dũng mở xưởng cơ khí nhỏ ngay tại địa phương. Từ chỗ chỉ đủ việc cho bản thân, đến nay xưởng đã tạo việc làm ổn định cho gia đình và cả một số lao động thời vụ trong thôn.

“Chính sự đồng hành của ngân hàng đã giúp tôi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Tôi sẽ cố gắng làm ăn, sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội”, anh Dũng bộc bạch.

Từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi đã tạo điều kiện cho anh Nguyễn Anh Dũng làm lại cuộc đời.

Những câu chuyện như vậy không còn là cá biệt. Đó là những “hạt mầm” đang nảy nở từ dòng vốn tín dụng chính sách, nơi ngân hàng không chỉ cho vay, mà còn trao đi niềm tin, trao cơ hội và trao cả sự bao dung của xã hội.

Theo ông Châu Não Văn Đoàn, Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Thuận Nam, người mới mãn hạn tù thường gặp nhiều khó khăn khi tái hòa nhập, đặc biệt là về vốn. Nếu không có sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời từ chính quyền, ngân hàng và các cơ quan chức năng, hành trình làm lại cuộc đời sẽ thêm phần chông chênh. Bởi vậy, ngay khi Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg có hiệu lực, đơn vị đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng công an để rà soát nhu cầu vay vốn, đảm bảo người thụ hưởng được tiếp cận nhanh nhất, hiệu quả nhất. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm xã hội của ngành Ngân hàng.

Tháo “nút thắt” để dòng vốn lan tỏa

Thực tế cho thấy, hành trình tái hòa nhập của người chấp hành xong án phạt tù chưa bao giờ là dễ dàng. Những mặc cảm quá khứ, sự e dè của cộng đồng và đặc biệt là rào cản về vốn đã từng khiến nhiều người chùn bước. Nhưng giờ đây, với sự đồng hành của chính sách tín dụng ưu đãi, con đường ấy đã rộng mở hơn.

Dòng vốn Ngân hàng đã và đang tiếp sức người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập.

Tại Khánh Hòa, ngay sau khi chính sách cho vay hoàn lương được ban hành, NHCSXH chi nhánh tỉnh đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn triển khai đến các phòng giao dịch, đơn vị nhận ủy thác, tổ tiết kiệm và vay vốn, trưởng thôn, tổ dân phố… Đồng thời, tăng cường phối hợp với lực lượng công an để rà soát, lập danh sách đối tượng có nhu cầu vay vốn. Không chỉ trông chờ vào nguồn vốn Trung ương, chi nhánh còn chủ động tham mưu UBND tỉnh bố trí thêm nguồn lực địa phương để đáp ứng nhu cầu thực tế. Đến nay, doanh số cho vay theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg trên địa bàn đã đạt hơn 11,3 tỷ đồng, với 157 lượt khách hàng được tiếp cận vốn…

Ông Lê Minh Lộc, Phó Giám đốc NHCSXH chi nhánh tỉnh Khánh Hòa cho biết, chương trình đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Thông qua nguồn vốn này, nhiều người hoàn lương đã có điều kiện phát triển sản xuất, tạo việc làm, từng bước ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, dòng vốn tín dụng chính sách còn góp phần quan trọng trong công tác phòng ngừa tội phạm, giữ vững an ninh trật tự tại cơ sở... đó mới là giá trị lâu dài, bền vững.

Cần tiếp tục tháo gỡ rào cản để cho vay người chấp hành xong án phạt tù phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai cho vay theo Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ. Ở một số nơi, việc rà soát đối tượng chưa thực sự sâu sát; tâm lý e ngại rủi ro khiến một số tổ chức chưa mạnh dạn kết nạp người vay vào tổ tiết kiệm và vay vốn. Có trường hợp người vay di chuyển khỏi nơi cư trú hoặc chưa chấp hành đầy đủ nghĩa vụ trả nợ. Mặt khác, chính bản thân người chấp hành xong án phạt tù đôi khi vẫn còn mặc cảm, chưa chủ động tiếp cận chính sách. Đây là những rào cản “vô hình” nhưng lại ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả triển khai.

Để tháo gỡ những khó khăn này, cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều phía. Lực lượng công an cơ sở cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền và ngân hàng trong quản lý, giám sát việc sử dụng vốn. Các tổ chức chính trị - xã hội cần tăng cường tuyên truyền, vận động, giúp người hoàn lương mạnh dạn hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

Từ thực tiễn tại Khánh Hòa có thể thấy, chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là một thông điệp nhân văn sâu sắc. Đó là sự dang tay của xã hội, là niềm tin được trao đi để những con người từng vấp ngã có cơ hội đứng dậy làm lại cuộc đời.

Nghi Lộc