Để không lỡ nhịp phát triển

Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu rất lớn về hoàn thiện kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông phục vụ phát triển công nghiệp, đô thị và liên kết vùng. Trong bối cảnh đó, đầu tư công không chỉ là nguồn lực quan trọng mà còn là thước đo năng lực quản trị, điều hành của bộ máy chính quyền. Thực tiễn triển khai các dự án thời gian qua cho thấy, nếu không kịp thời tháo gỡ những “nút thắt”, nguồn lực ngân sách rất dễ bị “chôn” trong các công trình kéo dài, hiệu quả đầu tư bị bào mòn.

Một số dự án giao thông cụ thể cho thấy rõ những điểm nghẽn này. Dự án đường tránh quốc lộ 17 (đoạn từ quốc lộ 38 đi tỉnh lộ 276), tổng mức đầu tư 80 tỷ đồng, triển khai từ năm 2020, đến nay đã giải ngân toàn bộ vốn được giao nhưng vẫn chưa thể hoàn thành do còn vướng giải phóng mặt bằng, chưa được giao đất chính thức và chưa phê duyệt điểm đấu nối với quốc lộ 38. Một công trình giao thông có ý nghĩa kết nối nhưng bị “kẹt” ở khâu thủ tục, cho thấy sự thiếu đồng bộ trong tổ chức thực hiện dự án.

Tương tự, dự án đường giao thông từ Trung tâm Thể thao đi Nhà máy xử lý nước thải Thuận Thành đã hoàn thành thi công, song vẫn chưa thể nghiệm thu do chưa được đưa vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của giai đoạn trước. Trường hợp này cho thấy, nếu quy hoạch không được rà soát, cập nhật kịp thời, thì chính quy hoạch lại trở thành lực cản của phát triển, khiến công trình hoàn thành nhưng chưa thể phát huy hiệu quả.

Không chỉ dừng ở các dự án nêu trên, nhiều công trình khác cũng phải điều chỉnh phạm vi, quy mô đầu tư do thay đổi quy hoạch hoặc điều kiện thực tế. Việc kéo dài thời gian thực hiện khiến đơn giá bồi thường, hỗ trợ đất đai tăng; giá vật tư, nhân công và các chi phí liên quan biến động mạnh, gây khó khăn cho nhà thầu và phát sinh áp lực điều chỉnh tổng mức đầu tư. Dự án càng kéo dài, rủi ro càng lớn, hiệu quả đầu tư càng suy giảm.

Từ thực tiễn đó có thể thấy, các “điểm nghẽn” của đầu tư công hiện nay không chỉ nằm ở giải phóng mặt bằng mà tập trung ở ba vấn đề cốt lõi: Tính đồng bộ của quy hoạch; kỷ luật trong quản lý tiến độ và trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị được giao quản lý dự án. Nếu không xử lý đồng thời cả ba yếu tố này, việc tháo gỡ khó khăn sẽ chỉ mang tính tình thế, thiếu bền vững. Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là phải chuyển mạnh từ tư duy xử lý từng dự án riêng lẻ sang cách tiếp cận tổng thể, có hệ thống. Trước hết, cần rà soát toàn bộ các dự án đang triển khai, phân loại rõ vướng mắc thuộc nhóm quy hoạch - đất đai, thủ tục đầu tư hay nghiệm thu - quyết toán. Với mỗi nhóm vấn đề phải có giải pháp cụ thể, mốc thời gian rõ ràng, gắn với trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân.

Cùng với đó, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công. Việc gia hạn tiến độ chỉ nên áp dụng trong những trường hợp thực sự cần thiết, có điều kiện ràng buộc chặt chẽ, không thể trở thành “lối thoát” cho sự chậm trễ kéo dài. Những dự án đã hoàn thành khối lượng nhưng còn vướng thủ tục cần được ưu tiên tháo gỡ để sớm nghiệm thu, quyết toán, đưa công trình vào sử dụng.

Trong bối cảnh Bắc Ninh đang tăng tốc phát triển, mỗi dự án đầu tư công chậm tiến độ không chỉ là một công trình dang dở mà còn là sự lỡ nhịp của cơ hội phát triển. Gỡ điểm nghẽn đầu tư công là nhiệm vụ mang tính chiến lược, nhằm bảo đảm nguồn lực Nhà nước được sử dụng hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc để Bắc Ninh bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Nam Bình