Để môi trường phục hồi sau khai thác

Xã Vĩnh Hoàng hiện có 4 mỏ khoáng sản còn hiệu lực cấp phép khai thác. Trong đó, nổi bật là các dự án khai thác titan, cát thạch anh, đá bazan và đất san lấp của các doanh nghiệp, như: Công ty CP Khoáng sản Quảng Trị, Công ty CP Khai thác khoáng sản Hưng Phát Quảng Trị và Công ty CP Khoáng sản Thanh Tâm…

Trung bình mỗi năm, sản lượng khai thác trên địa bàn xã đạt hơn 420.000 tấn cát thạch anh, khoảng 47.000m³ cát xây dựng, từ 4.100-7.800 tấn quặng titan, gần 60.000m³ đá bazan. Các nguồn tài nguyên này không chỉ đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng trong và ngoài tỉnh mà còn thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp chế biến khoáng sản của cả nước.

Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hoàng Phan Ngọc Khoa cho biết: “Hoạt động KTKS trên địa bàn cơ bản được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật; góp phần giải quyết việc làm cho người lao động, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội địa phương”.

Công tác hoàn thổ, trồng rừng để cải thiện môi trường sau khai thác khoáng sản tại xã Vĩnh Hoàng được thực hiện thường xuyên - Ảnh: X.V

Bên cạnh những đóng góp tích cực, hoạt động KTKS vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến môi trường và đời sống người dân. Do đó, UBND xã Vĩnh Hoàng thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động này trên địa bàn. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật về khoáng sản, phạm vi khai thác, công suất khai thác, nhất là công tác bảo vệ môi trường.

Theo ông Phan Ngọc Khoa, mặc dù địa bàn rộng, khu vực khai thác phân tán trong khi lực lượng quản lý còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm nhưng địa phương vẫn duy trì thường xuyên công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và báo cáo các trường hợp vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền xử lý. UBND xã cũng đã yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện hồ sơ môi trường theo quy định, như: Phun nước giảm bụi tại khu vực khai thác, tuyến đường vận chuyển; thu gom, xử lý chất thải, thực hiện ký quỹ phục hồi môi trường.

Công ty CP Khoáng sản Quảng Trị là doanh nghiệp được cổ phần hóa từ doanh nghiệp nhà nước, hoạt động trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản. Hiện, công ty đang KTKS trên diện tích mỏ được cấp 118ha, trữ lượng trên 10 triệu tấn, trong đó chủ yếu là cát thạch anh với công suất khai thác trên 400 nghìn tấn/năm. Hoạt động KTKS được thực hiện đúng vị trí, ranh giới, độ sâu, công nghệ và phương pháp khai thác đã được xác định trong thiết kế mỏ được phê duyệt.

Từ năm 2015 đến nay, đơn vị đã thực hiện ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường hơn 6,3 tỉ đồng; triển khai hoàn thổ, trồng cây phục hồi môi trường trên diện tích hơn 32ha; thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan đến hoạt động KTKS với tổng số tiền trên 222 tỉ đồng. Không chỉ đóng góp cho ngân sách nhà nước, doanh nghiệp còn hỗ trợ địa phương hàng chục tỉ đồng để sửa chữa đường giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi và hoạt động an sinh khác.

Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Quảng Trị Lê Vĩnh Thiều chia sẻ: “Chúng tôi xác định KTKS phải gắn với chế biến sâu và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm. Do đó, công ty luôn thực hiện các biện pháp giảm thiểu bụi, tiếng ồn, kiểm soát nước thải, chất thải và phục hồi môi trường theo đúng phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Doanh nghiệp cũng đã đầu tư hơn 4,3 tỉ đồng xây dựng tuyến đường tránh khu dân cư phục vụ vận chuyển khoáng sản; bố trí xe tưới nước dập bụi thường xuyên và lực lượng sửa chữa các tuyến đường bị hư hỏng”...

Ông Nguyễn Văn Hòa, ở xã Vĩnh Hoàng, cho hay: “Trước đây, đời sống người dân trong xã còn nhiều khó khăn, nhưng từ khi có các doanh nghiệp đầu tư KTKS thì nhiều lao động địa phương có việc làm ổn định. Một số tuyến đường được sửa chữa, nâng cấp, các hoạt động an sinh xã hội cũng được doanh nghiệp quan tâm hỗ trợ thường xuyên. Nhiều hộ dân trên địa bàn đã có thêm nguồn thu nhập từ các dịch vụ vận tải, cung ứng vật tư, dịch vụ phục vụ hoạt động KTKS”.

Mặc dù ghi nhận những đóng góp tích cực của doanh nghiệp trên địa bàn, nhưng theo nhiều người dân, việc khai thác, vận chuyển khoáng sản còn xảy ra tình trạng bụi từ các phương tiện vận chuyển, một số tuyến đường bị hư hỏng, xuống cấp. Do đó, người dân xã Vĩnh Hoàng mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường giám sát việc thực hiện biện pháp bảo vệ môi trường; yêu cầu doanh nghiệp chấp hành nghiêm việc che chắn phương tiện, kiểm soát tải trọng xe và phục hồi môi trường sau khai thác.

KTKS tại xã Vĩnh Hoàng không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế-xã hội trước mắt mà còn là trách nhiệm đối với tài nguyên quốc gia và bảo đảm môi trường sống cho người dân. Vì vậy, việc tăng cường quản lý tài nguyên khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường cần được chú trọng để Vĩnh Hoàng phát triển bền vững trong tương lai...