Đề nghị bổ sung thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản cho các chức danh chỉ huy quân sự

Làm rõ trường hợp “thật cần thiết” trong trưng mua, trưng dụng tài sản

Đánh giá cao công tác chuẩn bị hồ sơ dự án Luật, ĐBQH Lương Đình Hưng ghi nhận Văn phòng Quốc hội đã tổng hợp chi tiết, đầy đủ 51 lượt ý kiến của các ĐBQH tại phiên thảo luận tổ ngày 23/10; Bộ Tài chính, cơ quan chủ trì soạn thảo, đã khẩn trương nghiên cứu, dự kiến phương án tiếp thu, giải trình 10 nội dung thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng 51 lượt ý kiến đóng góp đối với dự thảo Luật.

ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Theo đại biểu, hồ sơ dự án Luật được Chính phủ, Bộ Tài chính chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu trên cơ sở tiếp thu nhiều ý kiến thẩm tra, thẩm định, bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Dự thảo Luật đã thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Kết luận số 119-KL/TW của Bộ Chính trị về các nội dung liên quan đến quyền con người, quyền công dân và Kết luận số 09 về trao thẩm quyền gắn với kiểm soát quyền lực. Đồng thời, dự thảo có nhiều điểm mới trong việc minh bạch hóa các trường hợp, điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục trưng mua, trưng dụng tài sản và trách nhiệm bồi thường cho người có tài sản bị trưng mua, trưng dụng.

Dự thảo cũng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bổ sung chính sách đối với người được huy động vận hành, điều khiển tài sản trưng dụng, cơ bản khắc phục những hạn chế, bất cập phát sinh trong thực tiễn, nhất là công tác phòng, chống dịch bệnh và khắc phục hậu quả thiên tai.

Đại biểu cho rằng, sau khi được Quốc hội thông qua, Luật sẽ tạo cơ sở pháp lý nền tảng để các cấp có thẩm quyền thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản theo các quy định của Luật Tình trạng khẩn cấp, Luật Phòng thủ dân sự, Luật Phòng, chống thiên tai; nhất là các quy định về động viên, tổng động viên công nghiệp và trưng thu, trưng mua, trưng dụng tài sản trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng hoặc thiết quân luật theo Luật Quốc phòng.

Góp ý khoản 1 Điều 7 dự thảo Luật, đại biểu Lương Đình Hưng tán thành quy định về các trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, trong tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai. Đại biểu cho rằng quy định về trường hợp “thật cần thiết” tại khoản này cơ bản phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tại hội trường, sáng 3/11. Ảnh: Lâm Hiển

Tuy nhiên, để làm rõ hơn khái niệm này ngay trong Luật, đại biểu đề nghị Quốc hội chỉ đạo cơ quan chủ trì thẩm tra và cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc bổ sung một khoản giải thích từ ngữ tại Điều 3 về trường hợp “thật cần thiết” trong trưng mua, trưng dụng tài sản. Theo đại biểu, đây là các trạng thái, tình huống khẩn cấp theo quy định của pháp luật hiện hành mà việc trưng mua, trưng dụng tài sản của cấp có thẩm quyền mang tính chất quyết định nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; an ninh quốc gia; biên giới, biển đảo; tài sản, quyền và lợi ích công; cộng đồng; tài sản, tính mạng của Nhân dân.

"Nếu không thực hiện ngay quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản sẽ dẫn đến hậu quả thiệt hại nghiêm trọng, không thể khắc phục'' - đại biểu nhấn mạnh.

Cần quy định rõ các chủ thể có thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản ngay trong Luật

Liên quan đến thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản, ĐBQH Lương Đình Hưng đánh giá cao việc dự thảo Luật đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong một số trường hợp; đồng thời cho phép người có thẩm quyền ủy quyền, phân công cấp phó nhằm bảo đảm tính kịp thời khi xảy ra tình huống cấp bách, trường hợp thật cần thiết.

Toàn cảnh phiên họp tại Hội trường, sáng 3/11. Ảnh: Lâm Hiển

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần quy định rõ hơn các chủ thể có thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản ngay trong Luật, bảo đảm phù hợp với khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013 về việc quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật.

Theo đại biểu, yêu cầu này đặc biệt đặt ra khi đất nước trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, tình huống phòng thủ dân sự cấp độ cao và các tình huống khẩn cấp khác.

Từ đó, đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị nghiên cứu bổ sung tại Điều 17 và Điều 24 dự thảo Luật thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản cho một số chức danh chỉ huy trong Quân đội, cơ quan quân sự địa phương và Bộ đội Biên phòng; hoặc giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thẩm quyền quyết định trực tiếp, phân cấp, phân quyền trong phạm vi quản lý.

Theo đại biểu, việc quy định rõ thẩm quyền ngay trong Luật nhằm bảo đảm khả năng huy động lực lượng và kịp thời xử lý tình huống trong tình trạng chiến tranh, tình trạng khẩn cấp về quốc phòng trên các địa bàn, khu vực mà lực lượng Quân đội được giao nhiệm vụ.