Đề nghị gỡ rào cản 10% chữ ký, phát huy quyền làm chủ của người dân
Thảo luận ở hội trường về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) sáng 30-10, các đại biểu (ĐB) Quốc hội tập trung đóng góp nhiều ý kiến nhằm tháo gỡ các rào cản thủ tục hình thức, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm quyền làm chủ thực chất của nhân dân.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu tiếp thu, giải trình về dự luật. Ảnh: VIẾT CHUNG
Trước quy định bắt buộc phải thu thập đủ 10% chữ ký hộ gia đình mới được đề xuất sáng kiến cộng đồng, ĐB Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) nêu quan điểm, dân chủ thực chất không nằm ở số lượng hay thủ tục hình thức. Khi lấy ý kiến cộng đồng, dù quyết định theo đa số nhưng phải xem xét nghiêm túc và giải trình cả ý kiến thiểu số.
Đại biểu Quốc hội dự họp. Ảnh: VIẾT CHUNG
ĐB Chamaléa Thị Thủy (Ninh Thuận) phân tích, việc đi từng nhà xin 10% chữ ký tại vùng miền núi chia cắt hoặc chung cư hàng ngàn hộ là rất khó khăn, bất khả thi, dễ triệt tiêu tính chủ động của người dân. ĐB đề xuất bỏ tỷ lệ cố định, giao ban công tác mặt trận ở thôn, tổ dân phố đánh giá lợi ích chung của sáng kiến trước khi đưa ra cộng đồng thảo luận.
Cùng quan điểm, ĐB Hồ Thị Kim Ngân (Thái Nguyên) và ĐB Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) đề xuất bỏ quy định công dân tự đi thu thập chữ ký, đơn giản hóa quy trình và linh hoạt ngưỡng đồng thuận theo quy mô dân cư.
Nhìn nhận ứng dụng công nghệ là bước tiến lớn, song ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM, nhấn mạnh, chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi phục vụ thực chất quyền làm chủ của dân.
ĐB nêu quan điểm, công khai thông tin trên nền tảng số phải đảm bảo "dễ tìm, dễ hiểu, dễ kiểm chứng". Mọi ý kiến của người dân cần được ghi nhận, giải trình rõ việc tiếp thu hoặc không tiếp thu. Đồng thời, cần cấp mã tra cứu, công khai tiến độ và trạng thái xử lý đơn thư để người dân theo dõi.
Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM Võ Ngọc Thanh Trúc. Ảnh: VIẾT CHUNG
ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc nhận định, hiệu quả chuyển đổi số không nằm ở số lượng ứng dụng hay ý kiến tiếp nhận, mà phải được đo bằng tỷ lệ kiến nghị được giải quyết dứt điểm và mức độ hài lòng của người dân.
ĐB Chamaléa Thị Thủy cảnh báo, mở rộng nền tảng số khi hạ tầng chưa đồng bộ có thể làm gia tăng khoảng cách về quyền giữa các vùng miền. ĐB đề xuất kết hợp ứng dụng công nghệ với duy trì họp thôn, bản trực tiếp; đồng thời đầu tư hạ tầng số tại vùng dân tộc thiểu số, hải đảo và phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, chức sắc tôn giáo trong giám sát cộng đồng.
Dự kiến ban hành bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ
Phát biểu tiếp thu ý kiến ĐB, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo đã bổ sung quy định mang tính nguyên tắc, định hướng để Chính phủ ban hành bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ; đồng thời, mở rộng trách nhiệm xây dựng bộ tiêu chí này sang các cơ quan nhà nước khác (như các cơ quan của Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước...).
Về kiến nghị thực hiện dân chủ trên nền tảng số, Bộ trưởng nhận định, việc ứng dụng nền tảng số phải tiến hành song song với các phương thức truyền thống nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thực chất cho người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Về tỷ lệ 10% dân cư đồng thuận để đề xuất sáng kiến, nội dung nhân dân bàn và quyết định - điều khoản nhận được nhiều ý kiến thảo luận từ các ĐB - Bộ trưởng khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận, tiếp thu ý kiến của các ĐB, tiếp tục rà soát, tiếp thu đầy đủ, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội xem xét, thông qua.