Đề nghị thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương

Kiểm tra an toàn thực phẩm tại Hà Nội

Hơn 60 cuộc thảo luận, tham vấn

Trao đổi với báo chí ngày 29/10, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thông tin về các dự án Luật thuộc lĩnh vực y tế dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Đối với dự án luật về an toàn thực phẩm, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm đáp ứng những thay đổi của thực tiễn sản xuất, kinh doanh, phân phối và tiêu dùng thực phẩm.

Luật An toàn thực phẩm hiện hành được ban hành từ năm 2010. Qua quá trình thực hiện, sự phát triển của khoa học, công nghệ, phương thức sản xuất, kinh doanh và thương mại quốc tế đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh các quy định để phù hợp với tình hình mới.

Trong quá trình xây dựng dự án, Bộ Y tế đã tổ chức nhiều hoạt động lấy ý kiến, trao đổi, tham vấn các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Theo bản ghi, cơ quan chủ trì đã tổ chức hơn 60 cuộc thảo luận, tham vấn để tiếp nhận ý kiến và hoàn thiện dự thảo. Quá trình xây dựng dự án cũng được thực hiện thận trọng, qua nhiều vòng lấy ý kiến và tiếp thu, giải trình.

Mục tiêu là xây dựng hệ thống quy định có tính khả thi, tăng cường hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những định hướng đáng chú ý được đề cập là đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ cách tiếp cận thiên về kiểm tra, kiểm soát theo phương thức truyền thống sang tăng cường quản lý chủ động, dựa trên nguy cơ và mức độ rủi ro.

Theo hướng này, công tác quản lý cần chú trọng hơn đến việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát nguy cơ trong toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý và nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc hoàn thiện pháp luật về an toàn thực phẩm được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, tăng cường khả năng phòng ngừa vi phạm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tạo môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Làm rõ trách nhiệm quản lý

Một nội dung quan trọng khác được đề cập trong dự án luật là hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương.

Hiện nay công tác quản lý an toàn thực phẩm được thực hiện theo cơ chế phối hợp giữa ba ngành chủ yếu gồm Y tế, Nông nghiệp và Công thương.

Việc phân chia trách nhiệm quản lý theo từng công đoạn của chuỗi sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát để khắc phục những điểm chưa thống nhất, chồng chéo trong thực tiễn.

Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị về định hướng đổi mới công tác quản lý an toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết đang phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện phương án tổ chức, bảo đảm thống nhất đầu mối quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Theo phương án được đề cập tại hội nghị, Bộ Y tế sẽ giữ vai trò đầu mối chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời nghiên cứu phương án sắp xếp, phân định lại trách nhiệm giữa các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Ở cấp địa phương, tổ chức thực hiện sẽ được điều chỉnh phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và điều kiện thực tế của từng địa bàn. Đối với TP. HCM, mô hình Ban Quản lý An toàn thực phẩm được đề cập như một mô hình tổ chức đã được triển khai thí điểm. Việc sắp xếp tổ chức trong thời gian tới sẽ được nghiên cứu theo định hướng chung, bảo đảm thống nhất với mô hình quản lý được lựa chọn.

Đối với cấp xã, phường, bản phát biểu đề cập đến việc tăng cường trách nhiệm quản lý, kiểm tra và giám sát an toàn thực phẩm tại địa bàn dân cư; đồng thời phát huy vai trò của các bộ phận chuyên môn trong công tác kiểm tra, hướng dẫn cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực hiện đúng quy định.

Mục tiêu của việc đổi mới mô hình là xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý; hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ; qua đó nâng cao khả năng kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người dân.