Để người trồng rừng 'sống khỏe' dưới tán rừng

Cán bộ Trạm Bảo vệ rừng Phượng Hoàng phối hợp với người dân tuần tra, kiểm tra hiện trạng rừng. Ảnh: QK

Sự thay đổi quan trọng nhất của quy hoạch nằm ở định hướng hiện đại hóa và thương mại hóa giá trị lâm nghiệp. Mục tiêu nâng tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp lên 5- 5,5%/năm và đưa kim ngạch xuất khẩu lâm sản vượt mốc 20 tỷ USD vào năm 2030 cho thấy ngành lâm nghiệp đang bước thoát khỏi tư duy khai thác thô đơn thuần.

Phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng cùng việc hoàn thành giao đất, giao rừng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân trước năm 2030 sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc. Khi mỗi mảnh rừng thực sự có chủ, người dân mới yên tâm đầu tư, coi rừng là tài sản và là nguồn sống lâu dài.

Quy hoạch cũng định hướng chuyển đổi mô hình phát triển từ chủ yếu dựa vào khai thác gỗ sang lâm nghiệp đa giá trị, gia tăng giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích rừng.

Theo đó, các lĩnh vực được khuyến khích phát triển gồm: lâm sản ngoài gỗ, dược liệu, nông lâm kết hợp, kinh tế dưới tán rừng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và dịch vụ môi trường rừng.

Trong giai đoạn 2026–2030, kế hoạch trồng rừng cả nước đạt 1,25–1,5 triệu héc-ta; phát triển cây trồng phân tán từ 300-330 triệu cây. Tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc được định hướng duy trì ổn định ở mức 42% vào năm 2030, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo vệ môi trường và khí hậu.

Đặc biệt, cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng và việc thương mại hóa tín chỉ các-bon rừng được coi là bước ngoặt quan trọng, tạo nguồn tài chính bền vững để tái đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng mà không phụ thuộc quá lớn vào ngân sách nhà nước.

Là tỉnh trung du, miền núi, Thái Nguyên có tỷ lệ che phủ rừng trên 62%, tạo nên nguồn dự trữ các-bon tự nhiên có giá trị, mở ra điều kiện tham gia thị trường các-bon.

Những năm gần đây, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, định hướng người dân chuyển từ rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn, áp dụng quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn FSC.

Cùng với đó, tỉnh đã chủ động rà soát diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng gỗ lớn để xây dựng cơ sở dữ liệu đo đạc, báo cáo và thẩm tra theo chuẩn quốc tế, sẵn sàng tham gia thị trường các-bon, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường.

Hành trình tiến tới tăng trưởng "2 con số" của nền kinh tế đòi hỏi sự bứt phá từ mọi ngành, trong đó có lâm nghiệp. Khi những tán rừng vừa giữ màu xanh cho đất nước, vừa tạo ra dòng tiền bền vững cho người dân, ngành lâm nghiệp thực sẽ có đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của đất nước.