Để những con tàu vững vàng 'vượt sóng'

Để những con tàu không phải nằm bờ, để những ngư trường không bị bỏ quên, rất cần sự đồng hành kịp thời và hiệu quả từ chính sách

Với ngư dân, mỗi chuyến ra khơi, nhiên liệu không chỉ là chi phí, mà là “mạch sống” của cả hành trình. Những biến động giá xăng dầu khiến hàng nghìn ngư dân đối diện với muôn vàn khó khăn ngay trong những chuyến biển đầu năm – thời điểm vốn được kỳ vọng mang lại nguồn thu quan trọng sau mùa nghỉ Tết.

Thực tế tại cảng cá Tịnh Kỳ (tỉnh Quảng Ngãi), hình ảnh những con tàu neo đậu dài ngày không còn là chuyện hiếm. Không ít chủ tàu đành tạm hoãn chuyến biển vì không đủ khả năng gánh chi phí. Ngư dân Dương Văn Châu chia sẻ, vào thời điểm này những năm trước, hầu hết tàu công suất lớn đã rẽ sóng vươn khơi. Nhưng năm nay, nhiều tàu vẫn “án binh bất động”.

“Chi phí cho mỗi chuyến biển tăng lên quá cao, đồng nghĩa hiệu quả kinh tế giảm xuống. Chủ tàu và bạn tàu đều lo lắng vì thu nhập bị ảnh hưởng”, ông Châu nói.

Với mức giá dầu hiện nay, mỗi chuyến biển dài ngày có thể đội thêm chi phí từ vài chục triệu đến cả trăm triệu đồng. Con số ấy không chỉ là gánh nặng tài chính, mà còn là rào cản khiến nhiều ngư dân chùn bước trước quyết định ra khơi.

Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có gần 4.860 tàu cá, trong đó khoảng 3.000 tàu công suất lớn chuyên khai thác xa bờ. Đây là lực lượng tiêu thụ nhiên liệu rất lớn, nên khi giá dầu tăng, tác động lan rộng và sâu sắc đến toàn bộ hoạt động khai thác thủy sản. Trong bối cảnh đó, nhiều ngư dân buộc phải thay đổi cách làm. Thay vì đi biển theo kinh nghiệm truyền thống, họ liên kết với nhau để chia sẻ thông tin ngư trường. Khi có tín hiệu về nguồn lợi hải sản dồi dào, các tàu mới cùng xuất bến, nhằm giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm chi phí.

Đó là cách ứng biến linh hoạt, nhưng cũng cho thấy sự bị động trước những biến động ngoài tầm kiểm soát. Không ít chủ tàu chia sẻ, điều họ lo không chỉ là thua lỗ trước mắt, mà còn là nguy cơ mất bạn tàu. Khi thu nhập bấp bênh, lao động có thể rời bỏ nghề biển để tìm kế sinh nhai khác. Khi đó, việc duy trì hoạt động khai thác càng trở nên khó khăn hơn.

Dẫu vậy, giữa muôn vàn khó khăn, nhiều ngư dân vẫn lựa chọn ra khơi. Không chỉ vì miếng cơm manh áo, mà còn bởi trách nhiệm với nghề và với biển. Ngư dân Bùi Hoa, chủ tàu QNg 90744 TS cho biết, sau thời gian dài cân nhắc, vẫn quyết định xuất bến. Sáng 16/3/2026, ông Hoa nạp 2.000 lít dầu để bắt đầu chuyến biển mới.

“Chúng tôi vẫn phải ra khơi để nuôi sống gia đình, giữ bạn tàu và bám biển trên các ngư trường truyền thống”, ông Hoa nói. Lời chia sẻ mộc mạc nhưng chất chứa sự kiên cường – như chính những con sóng mà họ đối mặt mỗi ngày.

Trong bối cảnh hiện nay, chính sách hỗ trợ nhiên liệu theo Nghị định 48 của Chính phủ được xem là “phao cứu sinh” đối với ngư dân. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính, mà còn là nguồn động viên tinh thần để ngư dân tiếp tục bám biển. Tuy nhiên, nhiều ngư dân mong muốn các cơ quan chức năng đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải ngân để nguồn hỗ trợ đến tay người dân nhanh hơn. Bởi trong điều kiện chi phí tăng cao, mỗi ngày chậm trễ đều có thể khiến ngư dân bỏ lỡ cơ hội ra khơi.

Bên cạnh đó, về lâu dài, cần có những giải pháp căn cơ hơn như phát triển các mô hình liên kết khai thác, nâng cao năng lực dự báo ngư trường, ổn định đầu ra cho hải sản và từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu truyền thống. Giữa biển khơi mênh mông, mỗi con tàu không chỉ là phương tiện mưu sinh, mà còn là biểu tượng của ý chí bám biển, giữ nghề. Để những con tàu không phải nằm bờ, để những ngư trường không bị bỏ quên, rất cần sự đồng hành kịp thời và hiệu quả từ chính sách. Bởi phía sau mỗi chuyến biển không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà là sinh kế của hàng vạn gia đình và sự hiện diện bền bỉ của con người trên biển.

Chí Thiện