Để quà lưu niệm trở thành 'đại sứ văn hóa'...

Có một câu chuyện được nhắc như một giai thoại của du lịch Việt mấy năm gần đây, đó là việc một du khách mua một con ngựa hàng mã về làm quà lưu niệm. Sự việc ấy cho thấy một thực tế rằng chúng ta đang rất thiếu những sản phẩm lưu niệm vừa phong phú, vừa kể được câu chuyện về vùng đất, văn hóa, con người Việt Nam mà du khách yêu thích.

Gần đây, câu chuyện quà lưu niệm cũng được nhiều diễn đàn văn hóa, du lịch đưa ra mổ xẻ. Đa số các chuyên gia đều cho rằng quà lưu niệm hiện nay chỉ được xem như một sản phẩm phụ, kém phong phú về chủng loại, na ná nhau ở nhiều điểm du lịch và ít có khả năng ghi dấu kỷ niệm, kể câu chuyện địa phương.

Với du lịch Hà Nội, bài toán về quà lưu niệm cũng chưa được giải thấu đáo dù có quá nhiều tiềm năng, sở hữu cả kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đồ sộ bậc nhất cả nước. Đã đến lúc Hà Nội cần đầu tư cho tư duy thiết kế sáng tạo để biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm có tính ứng dụng cao và phù hợp với đời sống đương đại.

Muốn làm được điều đó cần xây dựng một hệ sinh thái quà lưu niệm chuyên nghiệp với sự tham gia của nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp sáng tạo và các đơn vị quản lý di sản. Những cuộc thi ý tưởng nên được tổ chức thường xuyên nhưng song hành với đó phải là cơ chế hỗ trợ sản xuất, quảng bá và phân phối.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, quà lưu niệm có thể trở thành một mắt xích quan trọng của kinh tế du lịch và công nghiệp văn hóa. Tại Nhật Bản, du khách quốc tế chi hàng chục tỷ đô la Mỹ mỗi năm cho hoạt động mua sắm, trong đó các sản phẩm lưu niệm địa phương chiếm tỉ trọng đáng kể.

Hàn Quốc cũng biến quà lưu niệm thành một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, kết hợp giữa giá trị truyền thống với sức hút của làn sóng Hallyu.

Những câu chuyện đó cho thấy, nếu được đầu tư bài bản từ thiết kế, sản xuất đến phân phối, quà lưu niệm không chỉ là một món hàng mà còn là trải nghiệm, ký ức và hình ảnh địa phương, quốc gia.

Khi một món quà nhỏ có thể khiến du khách nhớ đến Hà Nội sau nhiều năm, thậm chí giới thiệu câu chuyện ấy với bạn bè ở một quốc gia khác, đó không còn là một sản phẩm lưu niệm đơn thuần. Nó đã trở thành một “đại sứ văn hóa” thầm lặng, góp phần lan tỏa hình ảnh Thủ đô và sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam.

An Định

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/de-qua-luu-niem-tro-thanh-dai-su-van-hoa-1208421.html