Đề thi minh họa, cần không?

Nhiều ý kiến cho rằng việc không công bố đề minh họa khiến giáo viên và học sinh gặp khó khăn trong quá trình ôn tập. Năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tốt nghiệp THPT triển khai theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nếu không có đề minh họa, việc ôn tập sẽ không đúng định hướng.

Các ý kiến phản biện lại cho rằng, việc không công bố đề minh họa sẽ làm giảm áp lực ôn tập cho học sinh và giáo viên. Hiện nay, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 triển khai theo định hướng chương trình mở, tăng cường liên hệ thực tế, phát huy tối đa năng lực và phẩm chất cá nhân của người học. Do đó, việc công bố đề minh họa khiến việc ôn tập bị “gò” trong khuôn khổ, dễ phát sinh suy nghĩ "học tủ". Các nội dung ôn tập bị giới hạn, không phát huy khả năng tự học của học sinh.

Vậy đề minh họa có thật sự cần thiết? Phương pháp giáo dục hiện đại là cung cấp nền tảng kỹ năng và kiến thức cho mỗi người học dựa trên năng lực cá nhân, không còn bó hẹp trong việc truyền thụ kiến thức khuôn mẫu, hàn lâm như trước đây. Bên cạnh sách giáo khoa và các tài liệu bổ trợ đi kèm, học sinh và giáo viên có nguồn dữ liệu học tập vô cùng phong phú trên internet, sự hỗ trợ của các công cụ công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo. Do đó, đổi mới hình thức kiểm tra, thi cử là cần thiết, trong đó chú trọng khả năng đọc hiểu, giải quyết vấn đề của người học, chứ không kiểm tra việc học thuộc lòng, ghi nhớ kiến thức đơn thuần như trước đây.

Để học sinh thích ứng với thay đổi đó, đội ngũ giáo viên phải làm tốt việc định hướng thông qua phương pháp dạy học và ôn tập thi cử. Theo đó, các thầy cô tránh ôn tập bằng cách soạn đề thi mẫu, giải đề thi mẫu, câu hỏi mẫu, mà cần đa dạng hóa các nội dung, hình thức kiểm tra, giúp học sinh có cơ hội được rèn luyện, cọ xát, tổng hợp kiến thức, phát triển kỹ năng thực hành. Khi thực hiện được việc “học gì, thi nấy”, áp lực của kỳ thi sẽ tự nhiên giảm xuống.

MINH QUÂN