Đề xuất 5 cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc các dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc

Sáng 3-8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2007 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trong quá trình triển khai các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang gặp một số khó khăn, vướng mắc.

Để kịp thời hoàn thiện toàn bộ các công trình phục vụ sự kiện chính trị, đối ngoại đặc biệt quan trọng của quốc gia, Chính phủ đề nghị xây dựng, trình thông qua Nghị quyết này theo trình tự, thủ tục rút gọn để Quốc hội xem xét, ban hành ngay tại kỳ họp này.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, đối tượng áp dụng của Nghị quyết là cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện các dự án, công trình APEC được triển khai từ tháng 3/2025.

Quang cảnh phiên họp

Điều kiện áp dụng: Thuộc danh mục các dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 948/QĐ- TTg ngày 17/5/2025; là các dự án, công trình có liên quan phục vụ trực tiếp Hội nghị cấp cao APEC 2027; được tổ chức triển khai thi công xây dựng trong khoảng thời gian từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026.

Nguyên tắc chung là chỉ xử lý, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án, công trình phục vụ APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang đã tổ chức thi công trước; không hợp pháp hóa sai phạm có tính chất vụ lợi; không để phát sinh sai phạm mới; không loại trừ trách nhiệm cá nhân vụ lợi.

Nghị quyết tập trung quy định cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vướng mắc liên quan đến quy hoạch, kiến trúc, đổ thải chất thải xây dựng; khai thác, thu hồi khoáng sản; thực hiện dự án đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đầu tư kinh doanh; sử dụng đất đai; tổ chức thi công xây dựng công trình; nghiệm thu, thanh toán, quyết toán khối lượng công trình.

Các cơ chế đặc thù để xử lý theo hướng: Một là, các công trình, dự án vẫn được tiếp tục thi công trong quá trình hoàn thiện thủ tục để bảo đảm đáp ứng tiến độ cấp bách phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027; đối với chất thải xây dựng phát sinh trong quá trình thi công, được đổ thải tạm thời tại các vị trí do cơ quan có thẩm quyền lựa chọn, có giám sát chặt chẽ và trách nhiệm hoàn trả mặt bằng sau khi công trình hoàn thành.

Hai là, đối với dự án đã thi công trước nhưng đến nay đã thực hiện các thủ tục pháp lý thì được ghi nhận kết quả đã thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn

Ba là, đối với dự án đã thi công trước nhưng đến nay còn tiếp tục phải hoàn thiện các thủ tục thì được thực hiện theo quy trình đơn giản, rút gọn hoặc theo cơ chế đặc biệt quy định tại Nghị quyết này như: điều chỉnh quy hoạch theo thủ tục rút gọn; thực hiện dự án đầu tư công, đầu tư kinh doanh theo thủ tục đặc biệt; không phải thực hiện thủ tục thi tuyển phương án kiến trúc; khối lượng khoáng sản đã khai thác, thu hồi trước khi cấp phép được tính vào tổng khối lượng cấp phép sau này hoặc được miễn thủ tục cấp phép nếu đã dừng khai thác.

Bốn là, đối với dự án đối ứng của dự án BT đã thi công trước nhưng chưa hoàn thành các thủ tục liên quan đến sử dụng đất thì được áp dụng cơ chế đặc thù như: được giao đất từng phần; giá trị quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư được xác định theo giá đất cụ thể tại thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt; thời gian tính giá trị quyền sử dụng đất của quỹ đất là 70 năm kể từ thời điểm bàn giao mặt bằng.

Năm là, đối với khối lượng, giá trị công trình đã thi công trước khi hoàn thiện thủ tục đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP, được ghi nhận khi ký hợp đồng xây dựng hoặc phụ lục hợp đồng làm cơ sở nghiệm thu, giải ngân, thanh toán, quyết toán; Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành trước khi Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang phê duyệt quyết toán.

Nghị quyết giao Hội đồng nhân dân tỉnh An Giang có trách nhiệm giám sát Ủy ban nhân dân tỉnh và các đơn vị, tổ chức, cá nhân trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết; tuyệt đối không để trục lợi chính sách, không để lấn chiếm đất đai trái phép; tăng cường công tác quản lý tài sản công.

Chính phủ có trách nhiệm tổ chức theo dõi, kiểm tra, thanh tra việc thi hành Nghị quyết; chỉ đạo theo dõi, đánh giá, kiểm soát rủi ro đối với việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù.

Các đại biểu Quốc hội tại Hội trường

Đồng thời, dự thảo Nghị quyết quy định trách nhiệm của các Bộ, ngành, Kiểm toán Nhà nước, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu.

Nghị quyết này được thi hành trong thời hạn 05 năm kể từ ngày có hiệu lực thi hành; các công trình, dự án đã áp dụng chính sách quy định tại Nghị quyết này được tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành dự án.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, người tham gia xây dựng, thẩm định, thẩm tra và tham gia triển khai thực hiện Nghị quyết này được loại trừ, miễn trách nhiệm nếu không vụ lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại; cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân than gia thực hiện thi công trước các công trình, dự án để phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành mà chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định của pháp luật được miễn trừ trách nhiệm và không phải áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nếu không vụ lợi, tham nhũng trong quá trình tổ chức thực hiện.

Trường hợp có quy định khác nhau về cùng một vấn đề giữa Nghị quyết này với luật, nghị quyết khác của Quốc hội thì áp dụng quy định của Nghị quyết này. Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật khác có quy định cơ chế, chính sách về trình tự, thủ tục thuận lợi hơn Nghị quyết này thì được lựa chọn áp dụng theo quy định đó.