Đề xuất áp dụng cơ chế đóng mã số thuế nhanh đối với doanh nghiệp

Theo VCCI, hiện có 2.518.440 người nộp thuế tồn đọng ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký). Trong đó, 529.041 chủ thể đã ngừng hoạt động trên 10 năm. Tổng nợ thuế của nhóm này lên tới 27.805 tỷ đồng, gồm 18.090 tỷ đồng tiền thuế gốc và 9.715 tỷ đồng tiền chậm nộp. Ngoài ra, còn có 1.450 tỷ đồng nợ lệ phí môn bài đã hạch toán và ước tính hơn 15.000 tỷ đồng nợ tiềm tàng chưa hạch toán.

VCCI đề xuất rút ngắn thời hạn tự động chấm dứt hiệu lực mã số thuế từ 10 năm xuống 5 năm đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06 và không còn nợ thuế. Ảnh: PV

Để xử lý thực chất tình trạng này, VCCI đề xuất rút ngắn thời hạn tự động chấm dứt hiệu lực mã số thuế từ 10 năm xuống 5 năm đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06 và không còn nợ thuế. Theo VCCI, nếu giữ mốc 10 năm, chính sách chủ yếu giải quyết được nhóm đã ngừng hoạt động từ năm 2015 trở về trước, chưa bao quát được nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải đóng cửa trong giai đoạn 2020-2024 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và biến động kinh tế.

VCCI cũng kiến nghị áp dụng cơ chế đóng mã số thuế nhanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã nộp hồ sơ giải thể hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh quá 12 tháng, không còn nợ thuế và không có khiếu nại. Danh sách dự kiến chấm dứt hiệu lực mã số thuế cần được công khai đồng thời trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong 60 ngày để bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Một vướng mắc khác là nghĩa vụ nộp tờ khai thuế và báo cáo hóa đơn trong khoảng thời gian doanh nghiệp đã ngừng kinh doanh thực tế nhưng chưa được cơ quan thuế xác định trạng thái 06. VCCI cho rằng khoảng trễ này có thể kéo dài 1-3 năm, khiến doanh nghiệp vẫn bị tính vi phạm chậm nộp hồ sơ dù không phát sinh doanh thu. Vì vậy, cần miễn nghĩa vụ khai thuế đối với toàn bộ các kỳ thực tế không hoạt động, căn cứ dữ liệu hóa đơn điện tử và xác nhận của chính quyền địa phương hoặc cơ quan thuế.

Đối với các khoản nợ thuế, VCCI đề xuất bổ sung cơ chế khoanh, xóa nợ thuế gốc, tiền phạt và tiền chậm nộp đối với trường hợp chủ cơ sở kinh doanh hoặc người đại diện theo pháp luật đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự; doanh nghiệp đã kết thúc thi hành theo quyết định tuyên bố phá sản của tòa án. Đồng thời, nghiên cứu xóa khoản nợ thuế gốc dưới 20 triệu đồng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và dưới 50 triệu đồng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ đã ngừng hoạt động trên 5 năm, sau khi xác minh không còn khả năng thu hồi.

VCCI cũng kiến nghị tháo gỡ vướng mắc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện doanh nghiệp thuộc trạng thái 06 do vi phạm thủ tục; đồng thời có cơ chế khôi phục quyền kinh doanh cho người bị mạo danh, đánh cắp thông tin căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp. Cơ quan thuế cần phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý thông tin nhân thân bị sử dụng trái phép, tránh để người bị mạo danh tiếp tục gặp trở ngại khi thành lập doanh nghiệp mới.

Ngoài ra, VCCI đề xuất cho phép doanh nghiệp tự nguyện từ bỏ khoản tiền thuế nộp thừa không quá 10 triệu đồng để được tất toán tài khoản và đóng mã số thuế mà không phải thực hiện thủ tục hoàn trả phức tạp. Việc liên thông dữ liệu tự động giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh cũng cần được thiết lập để tránh phát sinh thêm thủ tục sau khi mã số thuế đã chấm dứt hiệu lực.