Đề xuất áp dụng ưu đãi vượt trội cho một số dự án đầu tư nước ngoài

Sáng 30/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài

Trình bày tóm tắt tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự án Luật tập trung vào việc mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài; đổi mới chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; cải thiện thủ tục đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tóm tắt tờ trình của Chính phủ.

Theo tờ trình, việc sửa đổi Luật nhằm chuyển trọng điểm chính sách thu hút đầu tư nước ngoài từ số lượng sang chất lượng, lấy hiệu quả và công nghệ sử dụng làm thước đo chủ yếu, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Chính phủ đặt mục tiêu tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, nhất quán; đồng thời tháo gỡ các chồng chéo, điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện.

Một nội dung mới của dự thảo là bổ sung quy định về nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Việc rà soát, mở rộng tiếp cận thị trường được đề xuất thực hiện theo lộ trình phù hợp, trên cơ sở đánh giá đầy đủ, toàn diện tác động, bảo đảm công khai, minh bạch, áp dụng thống nhất và không phân biệt đối xử giữa các nhà đầu tư. Theo Chính phủ, quy định này cũng nhằm khắc phục hạn chế của Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường và góp phần đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán trên cơ sở cải cách thực chất về khả năng tiếp cận thị trường.

Đối với chính sách ưu đãi, hỗ trợ, dự thảo bổ sung bốn hình thức hỗ trợ đầu tư: phát triển chuỗi cung ứng; sản xuất sản phẩm, cải tiến sản phẩm và công nghệ; đầu tư ban đầu, đầu tư tạo tài sản cố định; hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết định hướng của chính sách là chuyển dần từ ưu đãi truyền thống sang hỗ trợ gắn với hiệu quả dự án, quản trị cả vòng đời dự án và kết nối với doanh nghiệp trong nước. Dự thảo cũng bổ sung hình thức ưu đãi miễn, giảm tiền sử dụng biển theo pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Ưu đãi đầu tư đặc biệt gắn với kết quả thực hiện cam kết

Với ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, dự thảo sửa đổi quy định về đối tượng áp dụng, nguyên tắc áp dụng và chính sách hỗ trợ; đồng thời đề xuất cơ chế cho phép Chính phủ quyết định gói ưu đãi, hỗ trợ vượt trội đối với một số dự án cần kịp thời thu hút, có tác động lan tỏa. Gói chính sách này được gắn với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại phiên họp.

Theo tờ trình, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo người Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Ưu đãi được xác định theo kết quả thực hiện, đi cùng cơ chế hậu kiểm và thu hồi ưu đãi, hỗ trợ nếu nhà đầu tư không thực hiện cam kết.

Dự thảo còn đề xuất chính sách khấu hao nhanh đối với tài sản cố định là máy móc, thiết bị, dây chuyền, công nghệ nhằm đáp ứng tiêu chí chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái. Đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp được chứng nhận là khu công nghiệp sinh thái và doanh nghiệp sinh thái. Thời hạn hoạt động của dự án đầu tư trong khu công nghiệp sinh thái được đề xuất có thể kéo dài hơn nhưng không quá 70 năm.

Mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt

Về cơ chế thu hút đầu tư của địa phương, dự thảo cho phép Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, căn cứ khả năng cân đối ngân sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội, quyết định dùng ngân sách địa phương hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp đào tạo lao động tại cơ sở đào tạo của doanh nghiệp trong và ngoài nước. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định tiêu chí, điều kiện, thủ tục và mức hỗ trợ, nhưng mức hỗ trợ không vượt quá mức tối đa tương ứng theo quy định của Chính phủ.

Dự thảo cũng đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết về mô hình hoạt động, địa vị pháp lý, nguồn ngân sách, đối tượng, điều kiện, mức hỗ trợ và cơ chế hoàn trả chi phí hỗ trợ của Quỹ Hỗ trợ đầu tư mà không phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành.

Về thủ tục, Chính phủ đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với một số dự án thuộc ngành, lĩnh vực được quy định trong Luật Đầu tư, thực hiện tại địa điểm ngoài các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế.

Đối với dự án đề nghị Nhà nước giao khu vực biển, dự thảo bổ sung đấu giá quyền sử dụng biển vào các hình thức lựa chọn nhà đầu tư. Trường hợp dự án không thuộc diện đấu giá, đấu thầu theo quy định của pháp luật, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư. Dự thảo cũng đề xuất loại trừ một số dự án có đề nghị giao khu vực biển khỏi thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, nhằm xử lý các trường hợp nuôi trồng thủy sản, dịch vụ giải trí nhỏ lẻ của người dân, hộ gia đình.

Chính phủ đề xuất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/3/2027.