Đề xuất BHYT trả phí sàng lọc 7 bệnh ung thư và 3 bệnh hàng triệu người Việt mắc

Nội dung được Bộ Y tế đưa ra trong dự thảo Nghị định quy định về lộ trình tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế theo lộ trình, đối tượng ưu tiên phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT), đang lấy ý kiến rộng rãi đến 12/9.

7 loại ung thư được đề xuất thanh toán BHYT cho phí tầm soát

Theo đề xuất của cơ quan soạn thảo, các bệnh ung thư được Quỹ BHYT thanh toán trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng của người tham gia BHYT đối với chi phí khám sàng lọc, chẩn đoán sớm theo lộ trình gồm: Ung thư cổ tử cung, vú, phổi, tiền liệt tuyến, đại trực tràng, dạ dày và gan.

Động thái này của Bộ Y tế đánh dấu bước chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang đầu tư cho phòng bệnh, ngăn ngừa bệnh từ sớm để tránh phải chi nhiều tiền cho việc chạy chữa, đặc biệt khi bệnh trở nặng, gây nhiều biến chứng.

Theo đó, ung thư cổ tử cung được thí điểm thanh toán đầu tiên từ ngày 1/7/2028, 2 năm sau đó thành thường quy. Từ năm 2030 sẽ áp dụng việc thanh toán đối với sàng lọc, chẩn đoán sớm các bệnh ung thư vú, phổi, tuyến tiền liệt, đại trực tràng theo lộ trình do Bộ Y tế quy định...  

Ung thư vú phát hiện càng sớm, việc điều trị càng đơn giản, hiệu quả. Ảnh: Trần Hà

Trường hợp kết quả khám, chẩn đoán xác định mắc bệnh, người tham gia BHYT được thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo quy định. 

Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam năm 2023, BHYT chi gần 6.200 tỷ đồng cho 6 nhóm bệnh ung thư thường gặp (vú, phổi, gan, đại tràng, dạ dày, tiền liệt tuyến). Việc sàng lọc, phát hiện sớm, điều trị sớm đúng hướng giảm chi tiêu tiền túi của người dân, tiết kiệm ngân sách chi cho hoạt động phòng bệnh và chi phí để giải quyết các vấn đề sức khỏe, xã hội.  

Bộ Y tế ước tính chi phí cho sàng lọc ung thư cổ tử cung khoảng 2.600-3.000 tỷ đồng/năm, với ung thư vú là 2.500-5.300 tỷ đồng/năm. Nhiều quốc gia cũng đã thực hiện chi trả BHYT cho bệnh này.

Trong khi đó, chi phí điều trị trung bình/năm của người bệnh ung thư cổ tử cung ở các giai đoạn từ I đến IV lần lượt là 89,8 triệu - 136,9 triệu - 138,4 triệu và 136,8 triệu đồng/năm. Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm (giai đoạn I), người bệnh ung thư cổ tử cung sẽ tiết kiệm từ 47 đến 48,6 triệu đồng/năm so với phát hiện ở các giai đoạn muộn hơn.

Tương tự với ung thư vú, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh sẽ tiết kiệm từ 7,9 đến 18,3 triệu đồng/năm. 

Đề xuất BHYT thanh toán tầm soát tăng huyết áp, đái tháo đường 

BHYT cũng sẽ thanh toán phí sàng lọc, chẩn đoán sớm với bệnh viêm gan B và C, lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ, từ ngày 1/7/2027. Đặc biệt, BHYT sẽ thanh toán với sàng lọc, chẩn đoán bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường cho người dân, từ ngày 1/1/2030, theo đề xuất của Bộ Y tế.

Bộ Y tế đề xuất BHYT thanh toán phí sàng lọc, chẩn đoán sớm với bệnh viêm gan B và C, tăng huyết áp, đái tháo đường theo lộ trình. Ảnh: Thạch Thảo

Đây là các loại bệnh phổ biến ở Việt Nam, dù vậy phần lớn người bệnh trong cộng đồng không hay biết mình mắc bệnh. Theo Bộ Y tế, hiện có khoảng 7 triệu người mắc đái tháo đường, nhưng hơn một nửa chưa biết tình trạng của bản thân. Tương tự với tăng huyết áp, ước tính cứ 10 người trưởng thành có 3 ca bị tăng huyết áp, rất nhiều người không rõ bệnh của mình. Trong khi đó, tăng huyết áp là căn nguyên chiếm tới 80-85% số ca chảy máu não.

Việc sàng lọc, phát hiện sớm hai căn bệnh này không khó, trong khi hiệu quả đem lại rất lớn. Viện Chiến lược và Chính sách y tế đánh giá, nếu sàng lọc đái tháo đường type 2 sẽ tiết kiệm được cho Quỹ BHYT trung bình 162,3 tỷ đồng/năm trong 10 năm đầu tiên triển khai. Với tăng huyết áp, số tiền tiết kiệm được trung bình 1.216,8 tỷ đồng/năm.

Phát hiện sớm bệnh giúp người dân kịp thời chỉnh sửa chế độ ăn uống, sinh hoạt, tập luyện, tiếp cận thuốc sớm và đúng hướng sẽ góp phần ngăn chặn các biến chứng tim mạch, suy thận, mắt... Từ đó, giảm số ca nhập viện tốn kém gây gánh nặng cho gia đình và hệ thống y tế.