Đề xuất bổ sung đối tượng vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN (sửa đổi), Bộ Tài chính cho biết, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán bao gồm 3 loại: Thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế; Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán; Thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác.

Bộ Tài chính đề xuất áp thuế 20% trên thu nhập từ chuyển nhượng vốn, gồm cả chứng khoán chưa niêm yết.

Đối với thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế và thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 đã kế thừa phương pháp nộp thuế hiện hành là xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng (thu nhập tính thuế được xác định bằng giá chuyển nhượng trừ đi giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan).

Ví dụ, nhà đầu tư mua cổ phần giá 1 tỷ đồng, bán ra 1,5 tỷ đồng thì phần lãi 500 triệu đồng sẽ chịu thuế 20%, tương đương 100 triệu đồng.

Đồng thời, bổ sung quy định trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn thì thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).

Bộ Tài chính đề xuất bổ sung đối tượng là thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán.

Theo cơ quan soạn thảo, các giao dịch này thường mang tính thỏa thuận, không diễn ra thường xuyên và có bản chất tương tự chuyển nhượng vốn nên cần áp dụng cách tính thuế tương đồng.

Trên thực tế, việc áp dụng thuế với cổ phiếu chưa niêm yết thời gian qua còn có cách hiểu và thực hiện khác nhau, trong đó nhiều trường hợp được áp dụng mức 0,1% như chuyển nhượng chứng khoán. Dự thảo lần này làm rõ theo hướng coi đây là chuyển nhượng vốn và áp thuế trên phần thu nhập.

Đối với chuyển nhượng chứng khoán niêm yết, dự thảo tiếp tục giữ mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần như hiện hành, không phân biệt lãi hay lỗ.

Phạm vi áp dụng gồm cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch; cùng với trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định.

Bộ Tài chính cho rằng, đối với chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán thì giá chuyển nhượng là rõ ràng, minh bạch và việc chuyển nhượng được thực hiện thường xuyên, tần suất liên tục (theo quy định của pháp luật về chứng khoán thì việc áp dụng mức thuế suất 0,1% trên doanh thu/giá chuyển nhượng từng lần giao dịch là phù hợp).

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, quy định trên nhằm thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch chính thức trên Sở Giao dịch chứng khoán, trong đó đảm bảo tiêu chuẩn về sự minh bạch, công khai, nhà đầu tư được giám sát, kiểm soát chất lượng của chứng khoán đầu tư, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và thống nhất với quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Châu Anh