Đề xuất bổ sung hàng loạt hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư

Bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán

Trình bày Tờ trình về dự án Luật này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) được sửa đổi tập trung vào 4 nhóm:

Nhóm thứ Nhất, gồm các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm đảm bảo tính khả thi, đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về đấu thầu.

Nhóm thứ Hai, gồm các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu, bổ sung quy định về chính sách và nguyên tắc cơ bản trong hoạt động đấu thầu.

Nhóm thứ Ba, gồm các quy định được sửa đổi, bổ sung nhằm đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng trao quyền cho chủ đầu tư quyết định việc áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp như chỉ định thầu, đấu thầu nhằm tăng tính chủ động, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong hoạt động đấu thầu.

Nhóm thứ Tư, gồm các quy định sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình

Đặc biệt, dự thảo Luật hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư (Điều 14) theo hướng: Bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch; chỉnh lý quy định về hành vi chuyển nhượng thầu để xác định rõ nội hàm của việc sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp trên cơ sở xác định trách nhiệm của nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng, làm rõ hành vi nhà thầu giao trách nhiệm quản lý của mình theo hợp đồng ký kết với chủ đầu tư cho tổ chức, cá nhân khác...;

Sửa đổi quy định về chế tài, thẩm quyền xử lý vi phạm (Điều 53) theo hướng: Phân định thẩm quyền cấm tham gia đấu thầu giữa người có thẩm quyền với chủ đầu tư, bên mời thầu; Bổ sung các chế tài như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Dự thảo cũng hoàn thiện cơ chế giám sát hoạt động đấu thầu (Điều 55) theo hướng tăng cường giám sát thường xuyên dựa trên dữ liệu, thống kê, phân tích trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm kịp thời phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm…

Hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc, thiết bị y tế

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật trên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (KTTC) Phan Văn Mãi nhấn mạnh, Ủy ban thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu.

Về quy định cho phép hồ sơ mời thầu nêu nhãn hiệu theo nhóm nhãn hiệu, xuất xứ theo nhóm nước, vùng lãnh thổ tại khoản 2 Điều 28, Ủy ban cho rằng, có thể hạn chế sự tham gia của hàng hóa đáp ứng yêu cầu tương đương, nhất là sản phẩm mới của doanh nghiệp trong nước.

Về các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu (Điều 14), Ủy ban KTTC đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật nhà nước. Một số ý kiến cho rằng, việc chỉ cấm tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn nếu dẫn đến nợ đọng khiến việc xác định vi phạm phải chờ đến khi phát sinh hậu quả, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Ủy ban đề nghị xác định rõ hành vi bị cấm tại thời điểm thực hiện, đồng thời quy định rõ các trường hợp được tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định nguồn vốn, nhất là gói thầu khẩn cấp, cấp bách và đấu thầu trước, thay vì chỉ xác định hành vi bị cấm khi đã phát sinh hậu quả nợ đọng vốn.

Chủ nhiệm UBKTTC Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra

Về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Ủy ban cơ bản thống nhất với việc hợp nhất chào hàng cạnh tranh vào đấu thầu rộng rãi, mua sắm trực tiếp vào chỉ định thầu và bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh.

Ủy ban đề nghị tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh; quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh. Đối với đàm phán cạnh tranh, cần bảo vệ bí mật kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ, có căn cứ kiểm chứng khách quan về giá; đồng thời tăng cường kiểm soát và trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư.

Bên cạnh đó, Ủy ban KTTC đề nghị nâng cao hiệu quả Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong công khai, chia sẻ dữ liệu và giám sát hoạt động đấu thầu; bảo đảm tính độc lập trong giải quyết kiến nghị. Làm rõ điều kiện đấu thầu trước, cơ chế xử lý khi dự án thay đổi; bảo đảm việc sửa đổi hợp đồng, chuyển nhượng dự án không làm thay đổi các cam kết làm căn cứ lựa chọn. Hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, bảo đảm kiểm soát giá, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và không làm gián đoạn hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.