Đề xuất các địa phương bố trí nguồn lực để miễn phí kiểm định khí thải lần đầu cho xe máy

Bộ Xây dựng vừa có chỉ đạo Cục Đăng kiểm chủ trì, phối hợp với Vụ Kế hoạch - Tài chính xây dựng phương án giá dịch vụ tối đa đối với kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh Thủ tướng đã chốt lộ trình triển khai kiểm định khí thải xe máy tại Hà Nội và TP.HCM từ ngày 1-7-2027, sau đó mở rộng ra các địa phương khác.

Sớm hoàn thiện hệ thống, cấp chứng chỉ đăng kiểm viên

Theo Bộ Xây dựng, việc xây dựng giá trần là bước quan trọng để hoàn thiện khung pháp lý, tạo cơ sở cho các địa phương và doanh nghiệp triển khai dịch vụ kiểm định trong thời gian tới.

Bên cạnh vấn đề giá, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Đăng kiểm khẩn trương xây dựng phần mềm và hệ thống công nghệ thông tin để quản lý toàn bộ hoạt động kiểm định khí thải xe máy. Hệ thống này sẽ phục vụ việc cấp giấy chứng nhận kiểm định theo các mức khí thải quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Đáng chú ý, Cục Đăng kiểm phải chủ động phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông để kết nối, chia sẻ dữ liệu đăng ký xe. Việc này giúp phục vụ công tác kiểm định, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng trong tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.

Thêm vào đó, cơ quan đăng kiểm phải rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến kiểm định khí thải xe máy. Các Sở Xây dựng địa phương sẽ được hướng dẫn cụ thể để triển khai đồng bộ.

Hiện cả nước có hơn 70 triệu xe mô tô, xe gắn máy. Trong đó, Hà Nội có khoảng 5,6 triệu xe, còn TP.HCM khoảng 8,6 triệu xe. Ảnh: V.LONG

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đào tạo và cấp chứng chỉ cho đội ngũ đăng kiểm viên kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Đồng thời, các đăng kiểm viên xe cơ giới hiện hữu cũng sẽ được đào tạo bổ sung để đáp ứng yêu cầu mới.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu Sở Xây dựng các tỉnh, thành khẩn trương xây dựng phương án phát triển hệ thống cơ sở kiểm định khí thải trên địa bàn.

Các địa phương cần tổ chức chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cho các cơ sở kiểm định, đồng thời công bố công khai danh sách để người dân thuận tiện lựa chọn.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương tham mưu UBND cấp tỉnh bố trí nguồn lực để miễn phí kiểm định khí thải lần đầu cho xe máy. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ người dân trong giai đoạn đầu triển khai.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cũng được yêu cầu đẩy mạnh nhằm giúp người dân, doanh nghiệp hiểu rõ quy định, tránh bị động khi chính sách có hiệu lực.

Các hiệp hội và doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu xe máy cũng được đề nghị tham gia vào quá trình xây dựng hệ thống kiểm định. Cụ thể, doanh nghiệp cần rà soát mạng lưới bảo hành, bảo dưỡng hiện có để phối hợp với địa phương phát triển cơ sở kiểm định khí thải.

Bộ Xây dựng cũng khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư thành lập cơ sở kiểm định, góp phần tăng năng lực cung ứng dịch vụ khi nhu cầu tăng cao.

Quy trình kiểm định: Xe cũ kiểm tra thường xuyên hơn

Theo quy định hiện hành, xe máy dưới 5 năm được miễn kiểm định khí thải. Tuy nhiên, chủ xe vẫn phải đến cơ sở đăng kiểm để nộp hồ sơ và được cấp giấy chứng nhận.

Thời gian giải quyết thủ tục tối đa khoảng 3 giờ làm việc. Quy trình này tương tự như đối với ô tô mới, nhằm phục vụ công tác quản lý về sau.

Đối với xe trên 5 năm, việc kiểm định khí thải là bắt buộc. Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, việc kiểm định cũng được thực hiện trong thời gian tối đa 3 giờ.

Chu kỳ kiểm định được tính theo tuổi xe. Cụ thể, xe đến 5 năm miễn kiểm định trong 60 tháng kể từ ngày xuất xưởng. Xe trên 5 năm đến 12 năm kiểm định 2 năm một lần. Xe trên 12 năm kiểm định mỗi năm một lần.

Về quy trình kiểm định, theo dự thảo thông tư do Bộ Xây dựng đang được lấy ý kiến, hồ sơ kiểm định lần đầu yêu cầu khá chi tiết.

Hiện một số đại lý sửa chữa lớn có thể tham gia kiểm định khí thải xe máy. Ảnh: V.LONG

Cụ thể, chủ xe phải nộp ảnh chụp số khung hoặc các giấy tờ liên quan như phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng đối với xe sản xuất trong nước, hoặc giấy chứng nhận chất lượng đối với xe nhập khẩu.

Ngoài ra, phải nộp ảnh chụp phương tiện gồm hai góc chéo phía trước và phía sau. Ảnh phải thể hiện rõ biển số, có độ phân giải tối thiểu 1280x720 pixels và hiển thị thời gian chụp.

Trường hợp xe đã cải tạo, chủ xe cần bổ sung giấy chứng nhận cải tạo nếu dữ liệu chưa có trên hệ thống. Các giấy tờ cần xuất trình gồm đăng ký xe và giấy tờ tùy thân của chủ xe.

Đối với kiểm định định kỳ, hồ sơ đơn giản hơn. Chủ xe chủ yếu xuất trình giấy đăng ký xe, giấy tờ cá nhân và giấy chứng nhận cải tạo (nếu có).

Theo đại diện Cục Đăng kiểm, quy trình kiểm định khí thải xe máy được xây dựng trên cơ sở tương tự kiểm định ô tô. Tuy nhiên, các bước đã được điều chỉnh để phù hợp với đặc thù xe hai bánh và việc triển khai trên môi trường điện tử.