Đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đề xuất bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.

Sáng 21/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà. Ảnh: Quốc hội.

Trình bày những nội dung cơ bản của dự thảo luật, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo luật giữ nguyên các nội dung của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện hành và bổ sung một số quy định.

Theo đó, dự thảo bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.

Dự thảo cũng đề xuất cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; đồng thời cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.

Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung khái niệm "thuốc lá" nhằm bảo đảm tên luật bao quát đầy đủ các sản phẩm thuốc lá thuộc phạm vi điều chỉnh.

Đồng thời, dự thảo bổ sung các khái niệm "thuốc lá điện tử", "thuốc lá nung nóng", "thiết bị điện tử", "thuốc lá đặc chế" và "thuốc lá khác" vào khoản 1 Điều 2 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung nhằm luật hóa các khái niệm liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và chất gây nghiện gây tác hại cho sức khỏe con người đã bị cấm tại Nghị quyết số 173 năm 2024 của Quốc hội.

Cùng với đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung khái niệm "nguyên liệu thuốc lá" nhằm bao quát các sản phẩm nguyên liệu thuốc lá.

Khái niệm "trưng bày thuốc lá" cũng được bổ sung nhằm chuẩn hóa cách hiểu về hành vi trưng bày thuốc lá, thống nhất trong thực thi pháp luật và thực hiện quy định cấm trưng bày thuốc lá.

Dự thảo cũng bổ sung khái niệm "tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng" nhằm tránh phát sinh vướng mắc trong việc xác định và chứng minh hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung nguyên tắc phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm bảo đảm chính sách dân tộc và tăng cường bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em trước những ảnh hưởng của thuốc lá.

Dự thảo bổ sung quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó thể hiện rõ trách nhiệm của Bộ Y tế là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Theo ông Vũ Mạnh Hà, dự luật cũng sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm. Việc bổ sung các hành vi cấm liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác, thuốc lá đặc chế, dung dịch thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử, linh kiện, cụm linh kiện rời dùng để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác nhằm phù hợp với hệ thống pháp luật và thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine, có khả năng gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người.

Quy định này cũng nhằm xử lý tình trạng lách luật, kinh doanh bộ phận và nguyên liệu rời để lắp ráp thuốc lá điện tử.

Dự thảo luật đồng thời sửa đổi, bổ sung quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn nhằm cập nhật tên gọi chung của cơ sở giáo dục, phù hợp với quy định cấm hút thuốc lá trong các cơ sở giáo dục tại khoản 4 Điều 22 Luật Giáo dục.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số quy định về cai nghiện thuốc lá, quản lý kinh doanh thuốc lá; đồng thời bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá.

Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua dự án luật tại Kỳ họp thứ Hai, dự kiến tháng 10/2026, theo trình tự, thủ tục thông thường.

Trình bày tóm tắt báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của luật; hồ sơ dự án luật cơ bản đầy đủ theo quy định.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Quốc hội.

Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi khái niệm "thuốc lá" và bổ sung các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá đặc chế tại Điều 2 của luật hiện hành.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các khái niệm, bảo đảm tính khoa học, rõ ràng về bản chất, thống nhất về cách hiểu, bao quát các sản phẩm thuốc lá hiện có và những sản phẩm khác có thể phát sinh; đồng thời thuận lợi cho việc nhận diện và tổ chức thực hiện, không xung đột với các loại thuốc lá khác.

Về các hành vi nghiêm cấm và quy định giảm tiếp cận thuốc lá, ông Nguyễn Đắc Vinh đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý theo hướng ngắn gọn, rõ ràng, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ chủ trương cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người tại Nghị quyết số 173 của Quốc hội.

Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá toàn diện tính khả thi, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm phù hợp với thực tiễn và chính sách của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc giữ nguyên như luật hiện hành nhưng sửa tên thành "cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp" để phù hợp với Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Đối với quy định về bán thuốc lá, Khoản 9 Điều 1 của dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều 25. Theo đó, khoản 1 Điều 25 bổ sung quy định cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá phải kiểm tra đối với trường hợp nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đắc Vinh, pháp luật đã quy định cấm người dưới 18 tuổi mua thuốc lá. Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng không quy định cụ thể biện pháp, hình thức kiểm tra độ tuổi tại luật mà nên quy định chi tiết trong các văn bản dưới luật.

Khoản 2 Điều 25 của dự thảo quy định không được bán thuốc lá ở phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100 m, tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.

Thường trực Ủy ban nhận thấy quy định phạm vi 100 m là không khả thi, do đó đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp giám sát khu vực xung quanh các cơ sở này.

Mời quý độc giả xem video: Không khí bầu cử ở Hà Nội.