Đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập

Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị định được xây dựng phù hợp với Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Đầu tư đã được sửa đổi, bổ sung; đáp ứng chủ trương đẩy mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp; tháo gỡ những điểm nghẽn do cơ chế, quy định của pháp luật; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Dự thảo Nghị định gồm 4 chương, 19 Điều. Trong đó, chương 1: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 174/2016/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 151/2018/NĐ-CP ngày 07tháng 11 năm 2018 của Chính phủ (từ Điều 1 đến Điều 7).

Chương 2: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 41/2018/NĐ-CP ngày 12 tháng 3 năm 2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2021 và Nghị định số 132/2026/NĐ-CP ngày 06 tháng 4 năm 2026; được bãi bỏ một số quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập bởi Nghị định số 228/2025/NĐ-CP ngày 18 tháng 8 năm 2025 (từ Điều 8 đến Điều 15).

Chương 3: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 17/2012/NĐ-CP ngày 13 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật kiểm toán độc lập được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 151/2018/NĐ-CP ngày 07 tháng 11 năm 2018 và Nghị định số 90/2025/NĐ-CP ngày 14 tháng 4 năm 2025 (Điều 16).

Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh

Đối với lĩnh vực kế toán

Dự thảo Nghị định đề xuất cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán, hoàn toàn phù hợp với quy định tại các Nghị quyết số 66.17 và Nghị quyết số 66.18. Cụ thể như sau:

Các nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán: Dự thảo Nghị định đã cắt giảm toàn bộ các quy định về việc kinh doanh dịch vụ kế toán của doanh nghiệp kiểm toán và kiểm toán viên hành nghề; điều kiện về tỷ lệ vốn góp của thành viên là tổ chức đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; điều kiện về tỷ lệ vốn góp của thành viên là kế toán viên hành nghề đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; điều kiện cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới tại Việt Nam đối với các doanh nghiệp dịch vụ kế toán nước ngoài.

Các nội dung cắt giảm thủ tục hành chính liên quan đến kinh doanh dịch vụ kế toán: Dự thảo Nghị định đã cắt giảm toàn bộ các quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán qua biên giới tại Việt Nam của doanh nghiệp dịch vụ kế toán nước ngoài.

Ngoài ra, trên cơ sở quy định tại Nghị quyết số 66.18, dự thảo cũng bãi bỏ các nội dung quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp; nghĩa vụ thông báo, báo cáo… cho thống nhất và phù hợp với các nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán nêu trên.

Đối với lĩnh vực kiểm toán độc lập

Dự thảo Nghị định đã cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán phù hợp với Nghị quyết số 66.16, cụ thể như sau:

Bãi bỏ quy định về đối tượng được cung cấp dịch vụ kiểm toán qua biên giới.

Bãi bỏ các điều kiện cung cấp dịch vụ kiểm toán qua biên giới liên quan đến doanh nghiệp kiểm toán có vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán tương đương 500.000 đô la Mỹ vào cuối năm tài chính trước năm cung cấp dịch vụ kiểm toán qua biên giới tại Việt Nam; doanh nghiệp kiểm toán ký quỹ bắt buộc số tiền tương đương vốn pháp định là 5 tỷ đồng Việt Nam tại một ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam và có thư bảo lãnh thanh toán của ngân hàng này cam kết thanh toán trong trường hợp trách nhiệm của các hợp đồng kiểm toán cung cấp dịch vụ qua biên giới tại Việt Nam vượt quá mức ký quỹ bắt buộc.

Các nội dung lược bỏ

Đối với lĩnh vực kế toán

Để đảm bảo phù hợp với nội dung cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán: Dự thảo Nghị định đã bãi bỏ toàn bộ quy định tại các Điều 24, Điều 26, Điều 27, Điều 30 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP.

Để đảm bảo phù hợp với nội dung cắt giảm toàn bộ thủ tục hành chính liên quan đến dịch vụ kế toán: Dự thảo Nghị định đã bãi bỏ toàn bộ thủ tục hành chính quy định tại Điều 34 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP.

Để thống nhất và phù hợp với những nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán theo quy định tại Nghị quyết số 66.18: Dự thảo Nghị định cũng đã bãi bỏ các quy định liên quan khác tại các Điều 28; khoản 2 Điều 31; khoản 4, khoản 6 Điều 32; khoản 3, khoản 4 Điều 33; điểm c, điểm d khoản 2, khoản 3 Điều 35; khoản 2 Điều 37 đồng thời bãi bỏ cụm từ "kế toán viên hành nghề" tại khoản 1 Điều 35 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP.

Bãi bỏ thuật ngữ "đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán" tại khoản 5 Điều 3 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP vì dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập đã bổ sung thêm thuật ngữ "tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán" vào khoản 20 Điều 3 Luật Kế toán.

Đối với xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán

Bãi bỏ nội dung xử phạt hành vi vi phạm quy định về hồ sơ thi chứng chỉ kế toán viên, về cập nhật kiến thức cho kế toán viên hành nghề và người đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán, về hồ sơ đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán, về quản lý, sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán, về hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, về quản lý, sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, về kinh doanh dịch vụ kế toán, về điều kiện cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới, về nghĩa vụ thông báo, báo cáo của hộ kinh doanh, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán, về nghĩa vụ thông báo, báo cáo của kế toán viên hành nghề, về kiểm tra hoạt động dịch vụ kế toán tại tên Mục 2, Điều 19, Điều 20, Điều 22, Điều 23, Điều 24, Điều 25, Điều 28, Điều 29, tên Mục 6, Điều 33, Điều 34, tên Mục 7, Điều 35 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP. Theo đó, để đảm bảo tính thống nhất, dự thảo Nghị định cũng bãi bỏ các nội dung tham chiếu đến các Điều 19; Điều 22; Điều 23; Điều 24; Điều 33; Điều 34 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP tại Điều 6 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP về nguyên tắc áp dụng mức xử phạt đối với các cá nhân.

Bãi bỏ các hình thức xử phạt bổ sung liên quan đến tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán, Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán,… tại điểm a, b, c khoản 2 Điều 4, điểm b khoản 4 Điều 21, khoản 4 Điều 30, khoản 5 Điều 31, khoản 3 Điều 32, điểm d khoản 1, điểm d khoản 2 Điều 70, điểm d khoản 3, điểm d khoản 4 Điều 70a, điểm d khoản 1, điểm d khoản 2 Điều 71 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP.

Bãi bỏ nội dung xử phạt hành vi vi phạm quy định cho thuê, mượn, sử dụng Chứng chỉ kế toán viên, Chứng chỉ kiểm toán viên tại điểm b khoản 1, khoản 2, khoản 5 Điều 21 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP cho thống nhất với dự án Luật hiện nay bãi bỏ hành vi nghiêm cấm thuê, mượn, cho thuê, cho mượn chứng chỉ kế toán viên.

Đối với lĩnh vực kiểm toán độc lập

Bãi bỏ Điều 10 Nghị định số 17/2012/NĐ-CP.

Bãi bỏ điểm d, e khoản 1 Điều 11 Nghị định số số 17/2012/NĐ-CP.

Bổ sung một số nội dung

Bổ sung thêm vào khoản 2 Điều 6 Nghị định số 41/2018/NĐ-CP quy định về mức phạt tiền tại các Điều 27, Điều 30, Điều 31 và Điều 32 cũng được áp dụng đối với các cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán (tại Điều 7 dự thảo Nghị định) để không làm thay đổi về mức xử phạt tiền đối với tổ chức đã quy định tại Nghị định số 41/2018/NĐ-CP.

Bổ sung nội dung quy định chuyển tiếp về xử lý vi phạm hành chính đối với các trường hợp hành vi vi phạm hành chính về hành nghề và kinh doanh dịch vụ kế toán đã kết thúc trước ngày 01/7/2026; hành vi vi phạm hành chính về hành nghề và kinh doanh dịch vụ kế toán đang được thực hiện trước ngày 01/7/2026 và hành vi vi phạm hành chính đó được phát hiện sau ngày 01/7/2026; hành vi vi phạm hành chính về hành nghề và kinh doanh dịch vụ kế toán đã bị xử phạt trước ngày 01/7/2026 mà cá nhân, tổ chức còn khiếu nại, khởi kiện…

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng TTĐT Bộ Tài chính./.