Đề xuất chưa tạm hoãn xuất cảnh với người bị mạo danh lập doanh nghiệp

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về các chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện pháp luật về quản lý thuế, đồng thời đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.

Chưa tạm hoãn xuất cảnh với người bị mạo danh lập doanh nghiệp

Theo dự thảo, cơ quan thuế sẽ tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với những cá nhân bị người khác sử dụng trái phép thông tin để đăng ký kinh doanh, thành lập hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã.

Những trường hợp này có thể bị xác định là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện theo pháp luật của đơn vị không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Để được áp dụng chính sách, cá nhân phải gửi văn bản đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan thuế, tùy trường hợp đăng ký, đồng thời đề nghị cơ quan công an xử lý việc bị giả mạo thông tin.

Bên cạnh đó, cơ quan công an phải có văn bản xác nhận đã tiếp nhận phản ánh và đang trong quá trình giải quyết, gửi đến cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế.

Trước đó, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết đã tiếp nhận khoảng 4.000 trường hợp phản ánh về việc thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để đăng ký thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Tuy nhiên, phản ánh của người dân chưa đủ cơ sở pháp lý để cơ quan thuế xác định người phản ánh thực sự là nạn nhân của hành vi giả mạo và ngay lập tức gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Giảm tới 70% mức phạt tiền vi phạm hành chính về thuế

Dự thảo cũng đề xuất giảm mức phạt đối với người nộp thuế đang ở trạng thái 03 hoặc 06 nếu đã nộp đầy đủ các hồ sơ khai thuế còn thiếu.

Cụ thể, nếu nộp hồ sơ từ ngày nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 30/6/2027, người nộp thuế chỉ phải chịu mức phạt bằng 30% mức phạt theo quy định hiện hành. Với hồ sơ được nộp từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2027, mức phạt bằng 50%. Trường hợp nộp từ ngày 1/1 đến hết ngày 30/6/2028, mức phạt bằng 70%.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất không xử phạt vi phạm thủ tục thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán.

Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng với các hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc trường hợp người nộp thuế đang bị thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử về hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.

Bộ Tài chính cũng đề xuất giảm 30-70% mức phạt hành chính đối với nhiều trường hợp của người nộp thuế. Ảnh: Nam Khánh.

Đối với các trường hợp đã nộp hồ sơ chấm dứt hoặc khôi phục mã số thuế trước khi nghị quyết có hiệu lực nhưng chưa được cơ quan thuế thông báo hoàn tất thủ tục, dự thảo cũng đề xuất áp dụng chính sách đặc thù về hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp đã có quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Những hồ sơ khai thuế đã được tiếp nhận trước hoặc trong thời gian nghị quyết có hiệu lực nhưng đang giải quyết, chưa có quyết định xử phạt vi phạm hành chính, cũng được đề xuất áp dụng mức phạt theo nghị quyết mới.

Hơn 2,5 triệu người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục

Theo tờ trình của Bộ Tài chính, tính đến ngày 23/10, cả nước có hơn 2,5 triệu người nộp thuế ở trạng thái 03 và 06. Trong đó, 643.383 trường hợp thuộc trạng thái 03 và hơn 1,87 triệu trường hợp thuộc trạng thái 06.

Đáng chú ý, có 529.041 người nộp thuế đã không hoạt động từ năm 2015 trở về trước, tức hơn 10 năm, chiếm khoảng 21% tổng số trường hợp.

Việc xử lý các mã số thuế này vẫn diễn ra chậm. Theo Bộ Tài chính, những giải pháp hiện nay chủ yếu giúp cải thiện công tác rà soát, phân loại và xử lý thủ tục hành chính, nhưng chưa giải quyết được vướng mắc cốt lõi liên quan đến nghĩa vụ khai thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

Một trong những khó khăn lớn là hồ sơ khai thuế còn thiếu đã tồn đọng nhiều năm. Nhiều người nộp thuế không phát sinh doanh thu, doanh nghiệp không còn sổ sách, chứng từ, không thể liên hệ với người đại diện hoặc không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính. Một số trường hợp còn có sự không thống nhất về tình trạng pháp lý giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh.

Bộ Tài chính chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trong khi thủ tục gia nhập thị trường ngày càng đơn giản, việc giải thể doanh nghiệp và chấm dứt hiệu lực mã số thuế lại đòi hỏi phải hoàn thành nhiều thủ tục, nghĩa vụ liên quan.

Về phía người nộp thuế, ý thức và mức độ tuân thủ pháp luật còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm nhân sự, thất lạc sổ sách, hóa đơn; người đại diện theo pháp luật qua đời, mất tích, xuất cảnh hoặc bỏ khỏi địa chỉ đăng ký.

Bên cạnh đó, việc giải quyết hồ sơ giải thể tại một số địa phương còn chậm, nguồn lực xử lý chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi công cụ cảnh báo rủi ro còn hạn chế. Dữ liệu lịch sử cũng có thể thiếu hoặc sai lệch, chưa được đồng bộ hoàn toàn giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Ngoài ra, các trường hợp phức tạp như doanh nghiệp không hoạt động thực chất, giả mạo thông tin hoặc mua bán hóa đơn cũng khiến quá trình rà soát, xử lý mã số thuế gặp nhiều trở ngại.