Đề xuất chuyển thủ tục đăng ký tài khoản quá cảnh hải quan ASEAN sang trực tuyến

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 46/2020/NĐ-CP ngày 9/4/2020 của Chính phủ, quy định thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, nhằm thực hiện Nghị định thư 7 về Hệ thống quá cảnh hải quan.

Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi quy định về việc đăng ký, sửa đổi, bổ sung, hủy hiệu lực tài khoản người sử dụng Hệ thống ACTS. (Ảnh minh họa)

Theo Bộ Tài chính, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, gọi tắt là ACTS, là hệ thống công nghệ thông tin tích hợp do các nước thành viên ASEAN thiết lập, kết nối và trao đổi thông tin để thực hiện thủ tục quá cảnh điện tử. Hệ thống này hỗ trợ kiểm soát việc vận chuyển hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ các nước ASEAN, đồng thời phục vụ tính thuế hải quan, tiền bảo lãnh và trao đổi thông tin thu hồi nợ thuế hải quan.

Hiện nay, Điều 22 Nghị định số 46/2020/NĐ-CP quy định việc đăng ký, sửa đổi, bổ sung, hủy hiệu lực tài khoản sử dụng Hệ thống ACTS được thực hiện bằng cách nộp hồ sơ qua thư điện tử đến địa chỉ acts@customs.gov.vn.

Bộ Tài chính cho rằng phương thức này chưa được số hóa đầy đủ, chưa phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan. Bên cạnh đó, thành phần hồ sơ hiện chưa được quy định đầy đủ tại Nghị định mà một số nội dung đang được thể hiện tại mẫu ban hành kèm Thông tư.

Ngoài ra, Bộ cũng lý giải, quy định hiện hành yêu cầu doanh nghiệp nộp Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trong khi đó, các thông tin này có thể được cơ quan hải quan tra cứu khi cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp được liên thông.

Từ thực tế trên, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 22 Nghị định số 46/2020/NĐ-CP theo hướng chuyển phương thức thực hiện từ gửi hồ sơ qua thư điện tử sang nộp trực tuyến trên Hệ thống Dịch vụ công trực tuyến Hải quan 36a. Đồng thời, quy định đầy đủ thành phần hồ sơ ngay tại Nghị định và cắt giảm giấy tờ về đăng ký doanh nghiệp trong trường hợp cơ sở dữ liệu đã được liên thông để cơ quan hải quan có thể tra cứu.

Việc nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính chỉ áp dụng trong trường hợp Hệ thống HQ36a gặp sự cố hoặc chưa đáp ứng yêu cầu.

Ngoài nội dung trên, dự thảo cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục công nhận doanh nghiệp quá cảnh được ưu tiên tại khoản 1 Điều 34 Nghị định số 46/2020/NĐ-CP.

Theo quy định hiện hành, hồ sơ công nhận doanh nghiệp quá cảnh được ưu tiên được gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Thành phần hồ sơ gồm văn bản đề nghị, bản chụp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập, báo cáo tài chính đã được kiểm toán trong 2 năm tài chính liên tục gần nhất và báo cáo kiểm toán trong 2 năm tài chính liên tục gần nhất.

Bộ Tài chính cho rằng cách thức nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính không còn phù hợp, cần chuyển sang nộp hồ sơ trực tuyến qua Hệ thống HQ36a. Đối với thành phần hồ sơ là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của doanh nghiệp Việt Nam hoặc giấy tờ tương đương, cơ quan soạn thảo đề xuất bãi bỏ do doanh nghiệp đã cung cấp hoặc cơ quan hải quan có thể tra cứu, xác thực tại thời điểm đăng ký tài khoản.

Việc sửa đổi các quy định này được Bộ Tài chính xác định nhằm phù hợp phương án cắt giảm thủ tục hành chính đã được phê duyệt, đồng thời thúc đẩy số hóa thủ tục hải quan, giảm giấy tờ, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động quá cảnh hàng hóa qua Hệ thống ACTS.

Hệ thống ACTS là hệ thống công nghệ thống tin tích hợp do các nước thành viên ASEAN thiết lập và kết nối, trao đổi thông tin với nhau để thực hiện thủ tục quá cảnh điện tử, kiểm soát sự vận chuyển hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ của các nước thành viên ASEAN, hỗ trợ cơ quan hải quan các nước thành viên ASEAN tính tiền thuế hải quan, tiền bảo lãnh và trao đổi thông tin thu hồi nợ thuế hải quan trên cơ sở quy định tại Nghị định thư 7 về hệ thống quá cảnh hải quan.