Đề xuất điều chỉnh khung giờ cao điểm trong tính giá điện

Theo dự thảo, khung giờ cao điểm được thiết kế linh hoạt theo mùa, thay vì áp dụng cố định quanh năm như hiện nay. Cụ thể, trong các tháng từ tháng 1 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12, giờ cao điểm được đề xuất từ 14h đến 19h các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy. Đối với giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8, thời gian cao điểm được chia thành hai khung giờ, gồm từ 14h30 đến 16h30 và từ 19h30 đến 22h30; riêng ngày Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.

Khung giờ thấp điểm được giữ ổn định từ 0h đến 6h hằng ngày, kéo dài 6 giờ. Các khoảng thời gian còn lại được tính là giờ bình thường, tương ứng 13 giờ/ngày đối với các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy và 18 giờ/ngày đối với Chủ nhật.

So với quy định hiện hành, điểm thay đổi đáng chú ý là việc không còn áp dụng khung giờ cao điểm cố định trong cả năm. Hiện nay, giờ cao điểm được xác định vào các khung 9h30 - 11h30 và 17h - 20h, trong khi giờ thấp điểm từ 22h đến 4h sáng hôm sau.

Đề xuất điều chỉnh khung giờ cao điểm trong tính giá điện. Ảnh minh học

Theo Bộ Công Thương, sự điều chỉnh này xuất phát từ những biến đổi đáng kể trong cơ cấu nguồn điện và phụ tải trong những năm gần đây. Đặc biệt, kể từ năm 2019, sự gia tăng nhanh của các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió đã làm thay đổi rõ rệt biểu đồ công suất của hệ thống điện.

Bên cạnh đó, cơ cấu phụ tải cũng có sự dịch chuyển đáng kể, khi tỷ trọng điện công nghiệp tăng mạnh (từ khoảng 30% lên hơn 50% tổng phụ tải), trong khi phụ tải sinh hoạt giảm xuống còn khoảng 33%. Điều này dẫn tới sự thay đổi về thời điểm tiêu thụ điện cao nhất, chuyển dần sang buổi chiều và tối muộn.

Việc xây dựng lại các khung giờ được kỳ vọng phản ánh sát hơn quan hệ cung - cầu điện năng trong bối cảnh mới, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống. Cơ chế giá điện theo thời gian sẽ tiếp tục đóng vai trò điều tiết, trong đó giá điện giờ cao điểm cao nhất, còn giờ thấp điểm thấp nhất.

Thông qua đó, khách hàng - đặc biệt là nhóm sản xuất, kinh doanh sẽ có động lực điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, hạn chế tiêu thụ vào giờ cao điểm và chuyển sang các khung giờ thấp điểm hoặc bình thường nhằm tối ưu chi phí.

Việc dịch chuyển phụ tải này giúp “làm phẳng” biểu đồ tiêu thụ điện, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và công suất trung bình, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác nguồn điện và giảm áp lực cho hệ thống trong các thời điểm cao điểm.

Trong bối cảnh tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng, việc thiết kế khung giờ phù hợp còn góp phần khuyến khích phát triển các giải pháp lưu trữ năng lượng, giúp cân bằng cung - cầu điện theo thời gian.

Theo dự thảo, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm định kỳ trước ngày 15/10 hằng năm, hoặc khi có biến động lớn về phụ tải, báo cáo Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh khung giờ áp dụng. Đồng thời, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO)sẽ phối hợp cung cấp dữ liệu về công suất, sản lượng và biểu đồ phụ tải phục vụ việc tính toán.

Hiện nay, cơ chế giá điện theo khung giờ chủ yếu áp dụng đối với khách hàng sản xuất, kinh doanh; trong khi nhóm hành chính sự nghiệp áp dụng theo cấp điện áp, còn khách hàng sinh hoạt vẫn tính theo bậc thang hoặc công tơ trả trước. Việc điều chỉnh khung giờ lần này được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm thích ứng với sự thay đổi của hệ thống điện, đồng thời góp phần tối ưu hóa sử dụng năng lượng, bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả và bền vững trong dài hạn.