Đề xuất điều chỉnh quy hoạch nhiều khu rừng đặc dụng

Một góc Vườn quốc gia Tà Đùng, khu rừng đang được rà soát, điều chỉnh diện tích quy hoạch rừng đặc dụng đến năm 2030

Theo rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng phục vụ điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, theo Quyết định số 895/QĐ-TTg ngày 24/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ, trên địa bàn tỉnh sau sắp xếp có 10 khu rừng đặc dụng với tổng diện tích quy hoạch 164.357 ha. Trong khi đó, chỉ tiêu đất rừng đặc dụng đến năm 2030 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân bổ cho Lâm Đồng là 157.390 ha.

Không chỉ cao hơn chỉ tiêu được phân bổ, diện tích quy hoạch rừng đặc dụng theo Quyết định 895/QĐ-TTg cũng lớn hơn diện tích đất rừng đặc dụng đang được các ban quản lý rừng đặc dụng quản lý. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các ban quản lý hiện quản lý tổng cộng 178.809 ha, trong đó khoảng 156.868 ha là đất rừng đặc dụng, phần còn lại là rừng phòng hộ và rừng sản xuất.

Từ sự chênh lệch này, Sở cho rằng trong quá trình điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh diện tích các khu rừng đặc dụng theo hướng phù hợp với chỉ tiêu được phân bổ và hiện trạng quản lý.

Qua rà soát, tỉnh thống nhất giữ nguyên diện tích quy hoạch đến năm 2030 theo Quyết định 895/QĐ-TTg đối với 8 khu rừng đặc dụng, gồm Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà 56.527 ha; phần Vườn quốc gia Yok Đôn thuộc Lâm Đồng 2.981 ha; phần Vườn quốc gia Cát Tiên thuộc Lâm Đồng 27.260 ha; Khu dự trữ thiên nhiên Núi Ông 23.857 ha; Khu dự trữ thiên nhiên Tà Kou 8.408 ha; Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm Đông Nam Bộ 161 ha; Viện Khoa học lâm nghiệp Nam Trung Bộ và Tây Nguyên 453 ha và Khu Bảo vệ cảnh quan thác Đray Sáp 1.515 ha.

Đáng chú ý, hai khu rừng được đề xuất điều chỉnh giảm diện tích quy hoạch là Vườn quốc gia Tà Đùng và Khu dự trữ thiên nhiên Nam Nung.

Đối với Vườn quốc gia Tà Đùng, tỉnh đề xuất quy hoạch rừng đặc dụng đến năm 2030 còn 20.565 ha, giảm 334 ha so với Quyết định 895/QĐ-TTg. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Vườn quốc gia Tà Đùng hiện quản lý 20.899 ha, bao gồm cả rừng đặc dụng và rừng sản xuất. Việc đề xuất điều chỉnh nhằm đưa diện tích quy hoạch rừng đặc dụng về phần diện tích rừng đặc dụng đang quản lý, đồng thời giữ nguyên diện tích rừng sản xuất để triển khai các hoạt động du lịch sinh thái tại khu vực không chuyển sang quy hoạch rừng đặc dụng.

Một yếu tố khác cũng được tỉnh tính đến là dự kiến tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa sẽ đi qua một số diện tích đang nằm trong quy hoạch rừng đặc dụng. Hiện phương án hướng tuyến mới được xác định ở mức sơ bộ, chưa xác định chính xác phạm vi thi công nên tỉnh chưa thể xác định cụ thể diện tích, ranh giới rừng đặc dụng có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, Sở lưu ý khi dự án được triển khai, một số diện tích rừng đặc dụng có thể phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác theo quy định.

Tại Khu dự trữ thiên nhiên Nam Nung, mức điều chỉnh được đề xuất lớn hơn. Diện tích quy hoạch rừng đặc dụng đến năm 2030 được đề xuất còn 15.662 ha, giảm 6.632 ha so với Quyết định 895/QĐ-TTg.

Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung hiện quản lý 21.870 ha, gồm rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Theo đề xuất của tỉnh, phần diện tích rừng đặc dụng đang quản lý sẽ tiếp tục được đưa vào quy hoạch rừng đặc dụng. Trong khi đó, diện tích rừng phòng hộ và rừng sản xuất có nguồn gốc tiếp nhận từ các công ty lâm nghiệp giải thể năm 2017 chưa được đưa ngay vào quy hoạch rừng đặc dụng.

Lý do là diện tích này trước đây đã chịu tác động, từng có hoạt động khai thác gỗ và cần được điều tra, đánh giá mức độ phù hợp với các tiêu chí rừng đặc dụng trước khi xem xét đưa vào quy hoạch. Đây là điểm đáng chú ý bởi việc xác lập quy hoạch rừng đặc dụng không chỉ liên quan đến ranh giới trên bản đồ mà còn gắn với hiện trạng rừng, chức năng sinh thái và yêu cầu bảo tồn của từng khu vực.

Sau điều chỉnh, tổng diện tích quy hoạch đất rừng đặc dụng đến năm 2030 tại các khu rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh được Lâm Đồng đề xuất là 157.390 ha, đúng bằng chỉ tiêu đất rừng đặc dụng được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân bổ tại Công văn số 9250/BNNMT-QLĐĐ ngày 12/8/2026.

Việc rà soát, điều chỉnh lần này vì vậy đặt ra yêu cầu phải bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch lâm nghiệp, chỉ tiêu sử dụng đất và hiện trạng quản lý rừng trên thực tế. Đặc biệt, với những diện tích có nguồn gốc và lịch sử sử dụng phức tạp như tại Nam Nung, việc đánh giá đầy đủ hiện trạng rừng và mức độ đáp ứng tiêu chí rừng đặc dụng sẽ là cơ sở quan trọng để quyết định phạm vi bảo tồn, tránh tình trạng quy hoạch không sát thực tế hoặc xác lập chức năng rừng khi chưa đủ căn cứ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng đã đề nghị Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm xem xét, tổng hợp các nội dung rà soát, đề xuất của tỉnh để phục vụ quá trình điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050./.