Đề xuất đưa 17 loại tài sản hạ tầng 'khủng' vào Báo cáo tài chính nhà nước

Đề xuất danh mục 17 loại tài sản kết cấu hạ tầng phải được kê khai và tổng hợp vào báo cáo tài chính nhà nước

Trong nhiều năm, việc quản lý tài sản công tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào tài sản tại các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp (như trụ sở làm việc, xe công, thiết bị văn phòng). Tuy nhiên, khối tài sản có giá trị lớn nhất, đóng vai trò "xương sống" của nền kinh tế là tài sản kết cấu hạ tầng lại chưa được phản ánh một cách đầy đủ và hệ thống trong bức tranh tài chính quốc gia.

Việc thiếu vắng các con số cụ thể về giá trị tài sản hạ tầng đường bộ, đường sắt hay thủy lợi không chỉ gây khó khăn cho việc lập kế hoạch bảo trì, nâng cấp mà còn làm giảm tính minh bạch khi đánh giá "sức mạnh nội lực" của nền kinh tế.

Điểm cốt lõi của dự thảo Nghị định lần này là danh mục 17 loại tài sản kết cấu hạ tầng phải được kê khai và tổng hợp. Danh mục này bao gồm những nhóm tài sản có quy mô vốn đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng:

Hạ tầng giao thông toàn diện: Đường sắt, đường thủy nội địa, hàng không, hàng hải và đường bộ. Hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh: Hệ thống thủy lợi, đê điều, hạ tầng cung cấp điện và nước sạch nông thôn. Hạ tầng đô thị và văn hóa: Hệ thống chiếu sáng, cây xanh, xử lý rác thải, hạ tầng cụm công nghiệp và các công trình văn hóa, thể thao, du lịch. Hạ tầng số: Các tài sản kết cấu hạ tầng thông tin.

Việc định danh cụ thể 17 loại tài sản này giúp các cơ quan quản lý không còn lúng túng trong việc xác định "ai quản lý, ai báo cáo", từ đó hình thành một cơ sở dữ liệu số hóa đồng nhất trên toàn quốc.

Việc đưa 17 loại tài sản này vào BCTCNN không đơn thuần là một thủ tục kế toán. Ý nghĩa của nó nằm ở ba khía cạnh chiến lược: Đánh giá đúng giá trị thực của quốc gia: Giúp Quốc hội và Chính phủ nắm rõ tổng tài sản nhà nước đang nắm giữ là bao nhiêu, từ đó có căn cứ hoạch định chính sách tài khóa dài hạn.

Tối ưu hóa nguồn lực bảo trì khi biết rõ nguyên giá và giá trị còn lại của một tuyến đường sắt hay một hệ thống thủy lợi, Nhà nước sẽ phân bổ ngân sách duy tu, bảo dưỡng một cách khoa học hơn, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.

Tăng niềm tin của nhà đầu tư. Một báo cáo tài chính quốc gia minh bạch, tiệm cận các chuẩn mực kế toán công quốc tế (IPSAS) sẽ giúp nâng hạng tín nhiệm quốc gia, thu hút mạnh mẽ hơn các dòng vốn đầu tư vào hạ tầng theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Tuy nhiên, việc xác định giá trị (định giá) đối với các tài sản hạ tầng hình thành từ lâu đời hoặc do lịch sử để lại là rất khó khăn.Vì vậy, dự thảo cũng đề xuất lộ trình tiếp thu ý kiến từ các địa phương và bộ ngành để xây dựng bộ tiêu chuẩn định giá thống nhất. Các đơn vị dự toán cấp 1 và địa phương sẽ đóng vai trò then chốt trong việc kiểm kê và rà soát dữ liệu trước khi chuyển về Kho bạc Nhà nước tổng hợp.

Diệu