Đề xuất không cần mã số thuế của khách không kinh doanh khi xuất hóa đơn

Hóa đơn điện tử.

Ngày 2/3, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý gửi Bộ Tài chính liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung Điều 9 của Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.

Trước đó, Nghị định này đã được điều chỉnh bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, trong đó cập nhật một số quy định về hóa đơn điện tử (HĐĐT) đối với doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh.

Theo VCCI, đối với trường hợp người mua là cá nhân không kinh doanh, hóa đơn điện tử do hộ kinh doanh lập không nhất thiết phải ghi mã số thuế hoặc số định danh cá nhân.

Các tiệm tạp hóa, siêu thị mini, quán ăn, nhà nghỉ thường phục vụ lượng lớn khách hàng cá nhân với giá trị giao dịch nhỏ và thời gian mua bán diễn ra nhanh chóng.

Nếu bắt buộc phải thu thập và nhập đầy đủ mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của từng khách hàng trên mỗi hóa đơn, cơ sở kinh doanh sẽ phát sinh thêm chi phí nhân công, kéo dài thời gian thanh toán và làm tăng chi phí phát hành hóa đơn so với giá trị giao dịch.

Trong bối cảnh chính sách thuế và quản lý hóa đơn đang được điều chỉnh theo hướng tăng cường chuyển đổi số, VCCI cho rằng, cần cân nhắc kỹ để tránh tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh.

VCCI đề xuất, cho phép hóa đơn điện tử của hộ, cá nhân kinh doanh không bắt buộc phải có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua nếu người mua là cá nhân không kinh doanh.

VCCI cũng phản ánh vướng mắc của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng gọi xe khi lập hóa đơn đối với khách hàng là tổ chức, doanh nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng sử dụng dịch vụ vận tải theo hình thức trả tiền sau theo chu kỳ cố định. Cuối mỗi kỳ, khách hàng chỉ có nhu cầu nhận một bảng tổng hợp giá trị giao dịch để phục vụ công tác kế toán, thanh toán.

Mô hình này hoàn toàn phù hợp với các tiêu chí cho phép lập hóa đơn theo kỳ quy ước như được quy định tại điểm b khoản 6 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi điểm a khoản 4 Điều 9 Nghị định 123/2025/NĐ-CP) gồm: Bán hàng hóa, dịch vụ với số lượng lớn, phát sinh thường xuyên, cần có thời gian đối soát số liệu giữa doanh nghiệp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và khách hàng.

Tuy nhiên, hiện nay Nghị định 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP) và dự thảo đều chưa liệt kê trong danh mục ngành nghề, lĩnh vực áp dụng quy định này.

Điều này khiến doanh nghiệp phải phát hành số lượng rất lớn hóa đơn lẻ, thay vì một hóa đơn tổng hợp theo chu kỳ. Hệ quả là chi phí vận hành, lưu trữ và quản lý dữ liệu hóa đơn tăng cao. Gây áp lực lớn lên hạ tầng công nghệ của cả doanh nghiệp lẫn cơ quan thuế do phải tiếp nhận, xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

VCCI kiến nghị bổ sung hoạt động “dịch vụ vận tải hành khách gồm: Taxi, xe hợp đồng, xe mô tô hai bánh có sử dụng phần mềm tính tiền hoặc phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải theo quy định của Luật Đường bộ, cung cấp cho khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức” vào danh mục được phép lập hóa đơn tổng hợp theo kỳ.

Đức Huy