Đề xuất không cho lao động vi phạm tiếp tục đi làm việc ở nước ngoài

Toàn cảnh phiên thảo luận

Sáng 5/8, Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Hà Tĩnh, Lai Châu) thảo luận về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Cần xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất và kết nối

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, ĐBQH Trần Đình Gia (Hà Tĩnh) cơ bản nhất trí với các nội dung của dự thảo.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng quy định tại khoản 4 Điều 69 mới dừng ở việc quản lý người lao động bằng mã số tích hợp trên cơ sở dữ liệu, chưa quy định đầy đủ việc xây dựng, quản lý, cập nhật, khai thác, kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Khoảng trống này có thể dẫn đến thiếu thống nhất trong tổ chức thực hiện, chưa xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong thu thập, chuẩn hóa và sử dụng dữ liệu, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

ĐBQH Trần Đình Gia (Hà Tĩnh) phát biểu

Đại biểu Trần Đình Gia cho biết, hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài liên quan đến nhiều chủ thể, nhiều cấp, nhiều ngành và kéo dài từ khâu tuyển chọn, đào tạo, ký kết hợp đồng đến quản lý trong thời gian làm việc ở nước ngoài và hỗ trợ sau khi về nước.

Vì vậy, cần xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất, được cập nhật thường xuyên và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu việc làm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để phục vụ quản lý, giám sát, thống kê, phân tích, dự báo và hoạch định chính sách.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào khoản 4 Điều 69 quy định về "xây dựng, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật".

Đại biểu cũng cho rằng quy định tại điểm b khoản 2 Điều 70 mới dừng ở trách nhiệm của Bộ Nội vụ trong xây dựng, quản lý, vận hành, cập nhật và chia sẻ cơ sở dữ liệu về người lao động đi làm việc ở nước ngoài, nhưng chưa làm rõ trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của Bộ Nội vụ trong việc hướng dẫn, tổ chức kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp và các cơ quan, tổ chức liên quan. Đồng thời, sửa đổi khoản 3 Điều 70 theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành trong cung cấp, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu với Bộ Nội vụ để xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu.

Đại biểu dẫn thực tế nhiều công dân xuất cảnh với mục đích học tập, du lịch, thăm thân hoặc khám chữa bệnh nhưng sau đó chuyển sang cư trú, làm việc ở nước ngoài.

Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh tại phiên thảo luận

Dữ liệu về các trường hợp này hiện được quản lý phân tán ở nhiều cơ quan, chưa được kết nối đồng bộ, khiến cơ sở dữ liệu chưa phản ánh đầy đủ tình hình lao động Việt Nam ở nước ngoài, ảnh hưởng đến công tác thống kê, dự báo, xây dựng chính sách và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Theo đại biểu, việc bổ sung trách nhiệm cung cấp, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu sẽ tạo cơ sở pháp lý cho cơ chế phối hợp liên ngành, bảo đảm hệ thống dữ liệu liên thông, thống nhất, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ số.

Kiến nghị không cho lao động vi phạm tiếp tục đi làm việc ở nước ngoài

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Trần Đình Gia cho biết Hà Tĩnh là một trong những địa phương có số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài lớn, góp phần cải thiện đời sống người dân và thay đổi diện mạo nhiều vùng nông thôn.

Tuy nhiên, tình trạng lao động vi phạm hợp đồng, bỏ ra ngoài làm việc trái phép vẫn diễn ra khá phổ biến, gây khó khăn cho công tác quản lý và ảnh hưởng đến uy tín của lao động Việt Nam tại một số thị trường tiếp nhận.

Theo đại biểu, có thời điểm một số địa bàn của Hà Tĩnh bị đối tác nước ngoài hạn chế tiếp nhận lao động. Không ít trường hợp chỉ làm việc một thời gian ngắn rồi bỏ hợp đồng để làm việc bất hợp pháp; sau khi bị nước sở tại trục xuất về nước lại tiếp tục sang thị trường khác làm việc.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định hạn chế hoặc không cho tiếp tục đi làm việc ở nước ngoài đối với những trường hợp đã vi phạm hợp đồng hoặc bị nước sở tại trục xuất. Theo đại biểu, cùng với cơ sở dữ liệu liên thông, quy định này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, ngăn tình trạng tái vi phạm và bảo vệ uy tín, hình ảnh của lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế.