Đề xuất lộ trình khai thác sân bay Long Thành theo 3 giai đoạn, tối ưu hiệu quả đầu tư

Lộ trình khai thác đồng bộ, hiệu quả sân bay Long Thành - Tân Sơn Nhất

Cục Hàng không Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng, Ban chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành về phương án tổ chức khai thác giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Máy bay của Vietnam Airlines đáp xuống Cảng hàng không quốc tế Long Thành ngày 19/12/2025.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, trên cơ sở kết quả tham vấn các cơ quan, đơn vị và các hãng hàng không, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đề xuất phương án chuyển đổi khai thác theo lộ trình 3 bước phù hợp với chu kỳ lịch bay quốc tế.

Cụ thể, ở giai đoạn 1, từ thời điểm khai thác thương mại đến hết lịch bay mùa Đông 2026 (từ ngày 1/12/2026 đến ngày 27/3/2027), khuyến khích các hãng hàng không khai thác các đường bay quốc tế (bao gồm vận tải hàng hóa) tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo nhu cầu của hãng hàng không.

Giai đoạn 2 diễn ra vào lịch bay mùa Hè 2027 (từ ngày 28/3/2027 đến ngày 29/10/2027), toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài (bao gồm vận tải hàng hóa) sẽ khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Đến giai đoạn 3, ứng với lịch bay mùa Đông 2027 (từ ngày 30/10/2027 đến ngày 25/3/2028), toàn bộ các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ được chuyển sang Long Thành (trừ các chặng ngắn dưới 1.000km của hãng hàng không Việt Nam khai thác).

Qua rà soát, Cục Hàng không Việt Nam nhận định phương án khai thác do ACV đề xuất được xây dựng trên nguyên tắc chuyển đổi từng bước, phù hợp với tiến độ hoàn thành dự án, khả năng tiếp nhận của Cảng hàng không quốc tế Long Thành và yêu cầu duy trì hoạt động ổn định của hệ thống cảng hàng không khu vực phía Nam trong giai đoạn chuyển tiếp.

Theo Cục quản lý chuyên ngành, phương án này cơ bản phù hợp với mục tiêu đầu tư của Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; xác định lộ trình chuyển giao hoạt động khai thác theo từng giai đoạn nhằm bảo đảm phát huy hiệu quả đầu tư, đáp ứng mục tiêu, quy mô và công năng của dự án.

Việc chuyển đổi theo lộ trình từng giai đoạn cũng phù hợp với chu kỳ điều hành lịch bay quốc tế và tạo điều kiện để các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không, cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị khai thác cảng chủ động chuẩn bị nguồn lực, tổ chức vận hành và xử lý các phát sinh trong giai đoạn đầu khai thác.

Cục Hàng không Việt Nam nhận định đây là phương án có cơ sở thực tiễn, góp phần hạn chế rủi ro khi đưa vào khai thác một cảng hàng không mới có quy mô lớn, đồng thời tạo điều kiện đánh giá, hoàn thiện quy trình khai thác trước khi mở rộng phạm vi chuyển đổi.

Theo cơ quan này, việc triển khai phương án phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành đồng bộ hạ tầng cảng hàng không, hệ thống bảo đảm hoạt động bay, hạ tầng giao thông kết nối và các dịch vụ phục vụ khai thác.

Bên cạnh đó, các cơ chế ưu đãi về giá dịch vụ hàng không, chính sách điều phối slot và các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp sẽ góp phần tạo điều kiện thu hút các hãng hàng không chuyển khai thác sang Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo lộ trình.

Đối với hệ thống cảng hàng không, phương án khai thác có lộ trình chuyển đổi từng bước góp phần giảm áp lực vận hành trong giai đoạn đầu, bảo đảm khai thác an toàn, liên tục và phát huy hiệu quả của cả Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Tân Sơn Nhất.

Trong khi đó, các hãng hàng không sẽ chủ động hơn trong chuẩn bị nguồn lực, song ở giai đoạn đầu cũng sẽ phát sinh chi phí do duy trì hoạt động tại hai cảng hàng không và yêu cầu tổ chức lại mạng khai thác.

Đối với hành khách, việc khai thác đồng thời hai cảng hàng không đòi hỏi phải hoàn thành hạ tầng giao thông kết nối, tổ chức vận tải công cộng và cung cấp đầy đủ thông tin để bảo đảm thuận lợi trong quá trình đi lại.

Riêng lĩnh vực logistics hàng không, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng logistics, kết nối với hệ thống cảng biển, trung tâm logistics và mạng lưới giao thông khu vực nhằm phát huy hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa.

Đề xuất thống nhất thời điểm khai thác sân bay Long Thành từ ngày 1/12/2026

Để bảo đảm việc đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác diễn ra an toàn, đồng bộ, phát huy hiệu quả đầu tư và hạn chế tối đa các rủi ro trong giai đoạn chuyển tiếp, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng, Ban chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành tổ chức cuộc họp với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan để ACV báo cáo về công tác chuẩn bị khai thác, đồng thời xem xét, cho ý kiến chỉ đạo.

Đáng chú ý, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị thống nhất thời điểm mở cửa khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành từ ngày 1/12/2026.

Theo đề xuất, ACV sẽ chịu trách nhiệm bảo đảm hiệu quả khai thác với vai trò là chủ đầu tư và doanh nghiệp khai thác cảng hàng không; xây dựng kế hoạch khai thác chi tiết cho từng giai đoạn chuyển đổi, phối hợp với các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý để hoàn thiện phương án điều hành, xử lý các tình huống phát sinh và triển khai kế hoạch truyền thông.

Trong quá trình chuyển đổi, Cục Hàng không Việt Nam sẽ phối hợp với ACV rà soát, đánh giá theo từng giai đoạn, kịp thời phát hiện và xử lý các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn, an ninh hàng không hoặc hoạt động khai thác; đồng thời báo cáo Bộ Xây dựng đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương hoàn thành việc bố trí đầy đủ lực lượng thực hiện các chức năng quản lý nhà nước tại sân bay ngay từ thời điểm khai thác, bao gồm hải quan, xuất nhập cảnh, kiểm dịch và các lực lượng liên quan.

Đồng thời, đề nghị UBND TP.HCM và UBND TP Đồng Nai đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối, tổ chức các tuyến vận tải hành khách công cộng giữa Long Thành với TP.HCM và các địa phương trong vùng, đồng thời phát triển đồng bộ các dịch vụ lưu trú, y tế, logistics và các dịch vụ hỗ trợ khác phục vụ hành khách, tổ bay và người lao động.

Về cơ chế, chính sách hỗ trợ khai thác, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất giao cơ quan này chủ trì nghiên cứu, xây dựng phương án điều phối slot trong giai đoạn chuyển đổi, bao gồm cơ chế bảo lưu slot lịch sử tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đối với các hãng hàng không chuyển khai thác sang Cảng hàng không quốc tế LongThành theo đúng quy định.

Cùng với đó, ACV được yêu cầu công bố chính thức các chính sách ưu đãi về giá dịch vụ hàng không tại Long Thành nhằm khuyến khích các hãng mở đường bay mới và chuyển hoạt động khai thác theo đúng lộ trình đã được phê duyệt.

Song song với đó, ACV, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), các hãng hàng không và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không được đề nghị chủ động chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, hệ thống công nghệ thông tin; tổ chức vận hành thử nghiệm, diễn tập các tình huống khai thác và phối hợp chặt chẽ với Cục Hàng không Việt Nam trong quá trình kiểm tra, đánh giá, cấp phép trước khi Long Thành chính thức đi vào hoạt động.

Song song với đó, ACV sẽ chủ trì xây dựng kế hoạch truyền thông thống nhất về phương án khai thác, phối hợp với các hãng hàng không và đơn vị liên quan công bố đầy đủ, kịp thời thông tin tới hành khách nhằm hạn chế nhầm lẫn trong giai đoạn chuyển đổi giữa hai cảng hàng không.