Đề xuất luật hóa chính sách nhà ở xã hội, bổ sung ưu đãi cho chủ đầu tư

Bộ Xây dựng cho rằng Nghị quyết số 201/2025.QH15 nhận được phản hồi rất tích cực của doanh nghiệp. Ảnh: Như Nguyệt.

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng soạn thảo, chuyển sang Bộ Tư pháp thẩm định. Dự thảo Luật gồm 13 chương, 132 điều, giảm 66 điều so với luật hiện hành.

Góp ý dự thảo luật, Bộ Tài chính kiến nghị cần bổ sung báo cáo, đánh giá tác động của chính sách về giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội cũng như tác động và hiệu quả của các cơ chế, chính sách thí điểm phát triển nhà ở xã hội, sự cần thiết luật hóa các cơ chế chính sách này…

Do đó, tại dự thảo mới nhất, Bộ Xây dựng làm rõ báo cáo thực trạng bức tranh nhà ở xã hội.

SỰ CẦN THIẾT PHẢI LUẬT HÓA NGHỊ QUYẾT SỐ 201/QH15

Báo cáo tổng kết cho thấy, lũy kế đến nay, cả nước có 903 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 856.368 căn, tổng mức đầu tư khoảng 790.942 tỷ đồng.

Đến nay, trên địa bàn cả nước đã quy hoạch khoảng 1.965 vị trí với quy mô 8.818 ha đất làm nhà ở xã hội. Tổng nguồn vốn thực hiện chương trình nhà ở xã hội đến ngày 28/02/2026 đạt 24.823 tỷ đồng. Về cho vay, từ đầu năm 2021 đến nay, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân tổng số vốn là 24.299 tỷ đồng cho hơn 50 ngàn khách hàng...

Bộ Xây dựng đánh giá những vướng mắc trong thực hiện nhà ở xã hội bao gồm các nhóm chính sách về: đối tượng thụ hưởng, điều kiện được hưởng chính sách, chính sách về loại hình nhà ở xã hội, chính sách về đất để phát triển nhà ở xã hội.

Riêng đối với nhóm chính sách quy định lựa chọn chủ đầu tư, Bộ Xây dựng cho rằng Nghị quyết số 201/2025.QH15 nhận được phản hồi rất tích cực của doanh nghiệp.

Trong đó có quy định về việc giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân không sử dụng vốn đầu tư công.

Nghị quyết số 201 cũng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm giúp cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính khoảng 200 ngày, tương ứng khoảng 70% thời gian thực hiện so với quy định tại khoản 4 Điều 84 Luật Nhà ở năm 2023.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng phân tích những bất cập trong chi phí cấu thành giá bán nhà ở xã hội. Vì vậy, phải sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng bổ sung cơ cấu giá bán nhà ở xã hội có bao gồm chi phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng xã hội.

Đồng thời làm rõ công trình hạ tầng xã hội trong giá bán nhà ở xã hội bao gồm những công trình gì để đảm bảo sự đồng bộ hệ thống pháp luật, tránh các cách hiểu pháp luật khác nhau về công trình hạ tầng xã hội trong Luật Nhà ở, Luật Xây dựng và Luật Đất đai…

Từ đó, Bộ Xây dựng đề xuất luật hóa từ Nghị quyết số 66/15/2025/NQ-CP về đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện về thu nhập theo quy định; thủ tục giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư, thủ tục quy hoạch chi tiết của dự án; loại nhà, tiêu chuẩn diện tích nhà ở; xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở.

Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung một số quy định: hình thức và nguyên tắc thực hiện hỗ trợ; yêu cầu dự án; ưu đãi chủ đầu tư dự án; việc bán, cho thuê mua nhà ở xã hội; quản lý vận hành nhà ở.

KIẾN NGHỊ CƠ CHẾ KIỂM SOÁT ĐỂ HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG TĂNG GIÁ BÁN NHÀ Ở XÃ HỘI

Đối với việc xác định giá bán nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng không sử dụng vốn đầu tư công hoặc nguồn tài chính công đoàn, hiện nay, chủ đầu tư được tự phê duyệt giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội.

Sở Xây dựng TP Đà Nẵng cho rằng việc trao toàn bộ quyền cho chủ đầu tư dẫn đến nhiều khó khăn trong công tác quản lý giá bán nhà ở xã hội trên địa bàn.

Cụ thể, tại khâu lập dự toán, chủ đầu tư có thể lựa chọn vật liệu, thiết bị có giá thành cao, làm tăng giá bán nhà ở xã hội, gây khó khăn cho đối tượng thu nhập thấp trong việc tiếp cận nhà ở. Do đó, cần có biện pháp quản lý, kiểm soát phù hợp từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với nội dung này.

Sở xây dựng tỉnh Hưng Yên cũng nêu thực trạng giá vật liệu, giá xăng dầu tăng cao, dẫn đến chi phí xây dựng công trình tăng cao; giá bán nhà ở xã hội giao động từ 19-21 triệu đồng là tương đối cao, người thu nhập thấp khó tiếp cận. Vì vậy, đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ người mua nhà ở xã hội…

Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục tiếp thu góp ý trong quá trình xây dựng Luật và Nghị định hướng dẫn của Chính phủ.