Đề xuất luật hóa lệnh cấm thuốc lá điện tử

Ngày 27-2, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức hội thảo truyền thông chính sách về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. GS-TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, chủ trì hội thảo với sự tham dự của đại diện các ủy ban của Quốc hội, bộ ngành, địa phương và tổ chức quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Y tế cảnh báo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gia tăng, đe dọa giới trẻ

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực từ năm 2013. Việt Nam hiện ước tính có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc. Ở nhóm 13-17 tuổi, tỉ lệ hút thuốc giảm từ 5,36% năm 2013 xuống 2,78% năm 2019. Dù vậy, Việt Nam vẫn thuộc nhóm 15 quốc gia có tỉ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ ba ASEAN.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết mỗi năm thuốc lá gây hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá năm 2022 ước khoảng 108.700 tỉ đồng, tương đương 1,14% GDP; nếu tính cả tổn thất môi trường, con số vượt 2% GDP. "Đây không chỉ là vấn đề y tế mà là bài toán phát triển quốc gia"- ông nói.

Theo Bộ Y tế, nhiều quy định hiện hành đã bộc lộ bất cập, đặc biệt trước sự xuất hiện và gia tăng nhanh của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine mới, tiềm ẩn nguy cơ với giới trẻ. Thực tế giám sát cho thấy trung bình có 13 điểm bán thuốc lá quanh mỗi trường học tại các đô thị lớn; việc trưng bày, bán sản phẩm còn phổ biến.

Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách siết quản lý. Nghị quyết 173/2024/QH15 cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ 1-1-2025. Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, có hiệu lực từ 1-1-2026, điều chỉnh tăng thuế với thuốc lá.

Dù có quy định cấm, tình trạng hút thuốc vẫn xảy ra trong khuôn viên cơ sở y tế

Luật Đầu tư (sửa đổi) cũng bổ sung quy định cấm đầu tư, kinh doanh các sản phẩm này. Theo cơ quan chức năng, sau khi Nghị quyết 173 có hiệu lực, tình trạng lưu hành thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng giảm mạnh.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho rằng cần luật hóa các quy định cấm để bảo đảm tính thống nhất và hiệu lực lâu dài. Quan điểm xuyên suốt là đặt sức khỏe người dân ở vị trí ưu tiên, đặc biệt bảo vệ trẻ em, phụ nữ và nhóm dễ bị tổn thương, bảo đảm quyền được sống, học tập và làm việc trong môi trường không khói thuốc.

Theo ông, với sự phối hợp của Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành và toàn xã hội, Việt Nam có thể xây dựng khung pháp lý đủ mạnh để giảm tỉ lệ hút thuốc, ngăn chặn các sản phẩm thuốc lá mới.

Dự thảo luật sửa đổi tập trung vào hai nhóm chính sách: cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới; đồng thời cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp thu ý kiến để hoàn thiện dự thảo, trình Chính phủ và Quốc hội xem xét.

N.Dung