Đề xuất miễn 100% thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm để thu hút nhân tài

Ảnh minh họa: MPG.

Đề xuất trên được nêu tại dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc biệt về công tác nhân tài. Nghị quyết nhằm xây dựng cơ chế đặc biệt để phát hiện, tiến cử, lựa chọn, thu hút, sử dụng và trọng dụng nhân tài thực hiện nhiệm vụ chiến lược, chương trình, dự án trọng điểm và giải quyết bài toán lớn của đất nước, ngành, lĩnh vực, địa phương.

Cơ chế được áp dụng cho nhân tài là công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài; mở rộng sự tham gia của cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế.

NHIỀU ƯU ĐÃI ĐỘT PHÁ CHO DOANH NGHIỆP SỬ DỤNG NHÂN TÀI

Điều 10 dự thảo Nghị quyết đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với tiền lương, tiền thưởng của nhân tài và cộng sự. Không áp dụng trùng lặp ưu đãi đối với cùng khoản thu nhập.

Dự thảo Nghị quyết còn cho phép doanh nghiệp sử dụng nhân tài và cộng sự thực hiện nhiệm vụ chiến lược, được tính thêm vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp một khoản bằng 50% chi phí tiền lương, tiền thưởng thực trả cho nhân tài và cộng sự.

Nhân tài tại doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ không sử dụng ngân sách nhà nước cũng được hưởng ưu đãi thuế theo dự thảo. Đây là bước mở rộng ưu đãi gắn với nhiệm vụ chiến lược, không giới hạn ở một ngành công nghệ cụ thể. Việc thực hiện cần có cơ chế xác nhận nhiệm vụ, kiểm tra khoản chi thực trả, và ngăn ngừa hưởng trùng ưu đãi.

Theo Tờ trình của Chính phủ, không chỉ có mức ưu đãi, dự thảo Nghị quyết còn thiết kế một chuỗi cơ chế gắn nhiệm vụ với người thực hiện, quyền hạn, kinh phí và sản phẩm; áp dụng trong cả khu vực công - tư và nhiều ngành; mở rộng một số cơ chế hiện đang chỉ áp dụng trong phạm vi chuyên ngành.

Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các luật chuyên ngành đã có chính sách thu hút một số nhóm chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng hoặc nhân lực chất lượng cao, thường gắn với điều kiện, vị trí hoặc lĩnh vực cụ thể.

Điều 2 và Điều 3 dự thảo đặt ra Khung tiêu chí quốc gia mở, cho phép nhận diện qua thành tựu, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng dẫn dắt nhiệm vụ hoặc tiềm năng được chứng minh bằng đánh giá năng lực, sản phẩm, giải pháp.

Dự thảo khẳng định không bắt buộc có học hàm, học vị, chức danh, thâm niên hay danh hiệu nhân tài, trừ điều kiện hành nghề bắt buộc. Đây là chuyển dịch từ sàng lọc chủ yếu theo hồ sơ và danh vị sang lựa chọn theo yêu cầu nhiệm vụ, năng lực thực tế và khả năng tạo kết quả. Đồng thời, giao Chính phủ và các cấp quy định tiêu chí cụ thể theo ngành, lĩnh vực, địa phương.

 ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ TUYỂN CHỌN VÀ ĐÃI NGỘ NHÂN TÀI

Dự thảo cũng mở rộng nguồn phát hiện, tiến cử và kết nối từ doanh nghiệp, trường, viện, tổ chức xã hội và cá nhân.

Đồng thời, cho phép lựa chọn nhân tài bằng cạnh tranh, mời trực tiếp hoặc đặt hàng, giao nhiệm vụ; cho phép thực hiện bằng quyết định hoặc hợp đồng xác định sản phẩm, thời hạn, quyền tự chủ, đãi ngộ và trách nhiệm.

Doanh nghiệp trao đổi tuyển dụng lao động. Ảnh: Thu Hằng.

Đặc biệt, quy định không áp dụng pháp luật về đấu thầu, đầu tư đối với việc lựa chọn, giao nhiệm vụ cho nhân tài. Đây là ngoại lệ lớn nhằm rút ngắn thời gian huy động cá nhân có năng lực phù hợp với nhiệm vụ cấp thiết.

Ngoài ra, dự thảo Nghị quyết cho phép nhân tài đồng thời thực hiện nhiệm vụ tại nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; thỏa thuận chế độ làm việc phù hợp; quyết định phương pháp chuyên môn, lựa chọn cộng sự, tổ chức nhóm, ký hợp đồng và quyết định tiền lương, tiền thưởng của nhóm trong phạm vi nguồn lực được giao.

Cán bộ, công chức, viên chức được chọn làm nhân tài có thể tạm thời thôi làm nhiệm vụ công vụ, viên chức trong thời gian thực hiện nhiệm vụ chiến lược, nhưng thời gian đó vẫn được tính là công tác liên tục để hưởng chế độ, chính sách. Cơ chế này mở rộng đường luân chuyển tri thức và nhân lực, đồng thời vẫn bảo đảm quyền lợi của người được giao nhiệm vụ.

Một trong những nội dung trọng tâm khác tại dự thảo Nghị quyết là thiết lập cơ chế thu hút nhân tài nước ngoài gắn với di trú và làm việc đa tổ chức.

Pháp luật về nhập cảnh hiện có các loại thị thực ưu đãi UĐ1, UĐ2 và thẻ tạm trú cho một số nhóm được luật quy định. Trong khi đó, pháp luật lao động miễn giấy phép lao động đối với một số trường hợp cụ thể, trong đó có nhân lực công nghệ số chất lượng cao.

Tại dự thảo Nghị quyết đề xuất “Thị thực Nhân tài Việt Nam”, thẻ tạm trú tương ứng, thị thực UĐ2 cho vợ, chồng, con dưới 18 tuổi; miễn giấy phép lao động trong phạm vi nhiệm vụ phù hợp, và cho phép thực hiện nhiệm vụ tại nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp mà không phải xin cấp giấy phép cho từng nơi.

Việc thay đổi nơi làm việc cũng không làm phát sinh yêu cầu cấp lại thị thực còn hiệu lực. Điểm mới là kết nối chính sách thị thực, cư trú và làm việc với tiêu chí nhân tài, mở rộng khả năng tham gia xuyên tổ chức và xuyên lĩnh vực. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn phải bảo đảm thẩm tra, an ninh, trật tự và quản lý cư trú.

Dự thảo Nghị quyết dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết định tại Kỳ họp thứ hai.