Đề xuất miễn trừ trách nhiệm cho ngân hàng khi báo cáo 'giao dịch đáng ngờ'

Theo đại biểu, việc chỉ dừng ở bảo vệ cá nhân mà chưa mở rộng đến trách nhiệm của tổ chức tín dụng trong báo cáo giao dịch đáng ngờ, sẽ có nguy cơ bỏ sót các giao dịch này.

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Góp ý về quy định nhận diện và báo cáo giao dịch đáng ngờ, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hóa, liên quan Luật Phòng, chống rửa tiền, Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị) cho rằng đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật ngân hàng mà là an ninh tài chính quốc gia.

Tán thành với quy định bổ sung cơ chế nhận diện, báo cáo giao dịch đáng ngờ về tài sản mã hóa là cần thiết, song ông Vũ cho rằng có 2 vướng mắc với vấn đề này. Thứ nhất, về năng lực thực thi, ông phân tích dự thảo bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ nhưng để nhận diện được, tổ chức tín dụng cần hạ tầng phân tích chuỗi khối, công cụ truy vết dòng tiền qua nhiều ví, sàn giao dịch, mà phần lớn ngân hàng thương mại chưa có.

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị). Ảnh: Quốc hội

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị). Ảnh: Quốc hội

Thứ hai là vấn đề liên quan động lực thực thi. Theo đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, cùng với yêu cầu báo cáo khi "có cơ sở hợp lý để nghi ngờ", dự thảo đã đề xuất bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền, nhưng nội dung công bố hiện chưa nêu rõ có bao gồm miễn trừ trách nhiệm dân sự, hình sự cho tổ chức tín dụng khi báo cáo trung thực.

Đại biểu cho rằng nếu chỉ dừng ở bảo vệ cá nhân người báo cáo mà chưa mở rộng đến trách nhiệm của tổ chức, tổ chức tín dụng, vẫn có thể rơi vào thế lưỡng nan: Báo cáo có thể bị kiện nếu sau đó xác định không có rủi ro, còn không báo cáo có thể bị coi vi phạm.

Như vậy, các tổ chức tín dụng có xu hướng chọn phương án an toàn cho mình: bỏ sót giao dịch đáng ngờ, hoặc từ chối khách hàng hợp pháp như người nhận kiều hối, hộ kinh doanh cá thể.

Cùng góp ý về dự thảo này, Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) đánh giá cao việc Chính phủ đưa 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa vào dự thảo luật. 

Quốc hội thảo luận tại hội trường về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Ảnh: Quốc hội

Quốc hội thảo luận tại hội trường về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Ảnh: Quốc hội

Bà Tú Anh lưu ý cần thiết kế các dấu hiệu đáng ngờ theo nhóm dấu hiệu có cùng tính chất thay vì liệt kê dàn trải. Cùng với đó cần có một quy định mở, giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định bổ sung các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa theo từng thời kỳ.

Nữ đại biểu cũng kiến nghị cần thiết hình thành năng lực phân tích và điều tra tài chính số. Bà cho rằng một hệ thống giám sát tốt cũng chưa đủ nếu cơ quan tiếp nhận và xử lý báo cáo giao dịch đáng ngờ không có năng lực phân tích tương ứng.

Phòng, chống rửa tiền không thể chỉ dựa trên phương pháp truyền thống mà cần bổ sung năng lực phân tích blockchain, điều tra tài chính số và pháp chứng kỹ thuật số (Digital Forensics).

Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế thu hút và sử dụng nhân lực chuyên môn cao về Blockchain Forensics - pháp chứng và điều tra trên chuỗi khối, phân tích dữ liệu và điều tra tài chính số cho các đơn vị có chức năng phòng, chống rửa tiền và điều tra tội phạm tài chính, công nghệ cao.

Minh Ngọc

Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/de-xuat-mien-tru-trach-nhiem-cho-ngan-hang-khi-bao-cao-giao-dich-dang-ngo-169260809112242602.htm