Đề xuất mở rộng bảo hiểm xã hội bắt buộc với người làm việc trên nền tảng số

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội tại phiên họp sáng 23/9.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. (Ảnh: Media Quốc hội)

Liên quan đến việc hoàn thiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất của Luật Bảo hiểm xã hội và tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan trong quá trình triển khai.

Theo dự thảo, người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Để từng bước mở rộng độ bao phủ bảo hiểm xã hội đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Theo phương án được Bộ trưởng Bộ Nội vụ trình bày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và các đối tượng khác có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

“Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng Nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định”, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nói.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất sửa đổi khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân trực tiếp tham gia.

Theo dự thảo, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính tự nguyện, theo nguyên tắc thị trường, nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc. Quỹ được hình thành từ đóng góp của người sử dụng lao động; người sử dụng lao động và người lao động; hoặc người lao động.

Dự thảo Luật cũng sửa quy định về việc ủy quyền cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội, theo hướng bỏ thời hạn có hiệu lực tối đa 12 tháng. Người tham gia được ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội; việc ủy quyền thực hiện theo quy định của pháp luật về dân sự.

Mở rộng danh mục ngân hàng được nhận tiền gửi từ quỹ bảo hiểm xã hội

Liên quan đến việc khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, Chính phủ đề xuất sửa đổi quy định về các ngân hàng được nhận tiền gửi từ quỹ.

Theo dự thảo Luật, tiền của quỹ bảo hiểm xã hội được gửi tại ngân hàng thương mại Nhà nước; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước trên 50% vốn điều lệ.

Dự thảo đồng thời bổ sung ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước và doanh nghiệp Nhà nước trên 50% vốn điều lệ; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp Nhà nước trên 50% vốn điều lệ, có chất lượng tốt, mức độ an toàn cao theo đánh giá của cơ quan quản lý Nhà nước về hoạt động ngân hàng.

Đáng chú ý, dự thảo quy định không thực hiện đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội tại các ngân hàng thương mại đang được kiểm soát đặc biệt.

Chính phủ cho rằng phương án này bảo đảm nguyên tắc an toàn hơn so với phương án trước đây đã trình Quốc hội, đồng thời góp phần mở rộng danh mục đầu tư so với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết thêm, dự thảo Luật quy định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. (Ảnh: Media Quốc hội)

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28 (Hội nghị Trung ương 7 khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội).

“Tuy nhiên, quy định nhóm đối tượng ‘người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số’ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng”, ông Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ: xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn; rà soát, sửa đổi để bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật về lao động, việc làm và các lĩnh vực có liên quan.

Về danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, ông Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội có hai loại ý kiến.

Loại ý kiến thứ nhất tán thành đề xuất của Chính phủ về mở rộng danh mục đầu tư đối với tiền gửi tại ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước và vốn doanh nghiệp Nhà nước trên 50% vốn điều lệ; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp Nhà nước trên 50% vốn điều lệ, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và mức độ an toàn.

Loại ý kiến thứ hai đề nghị giữ quy định hiện hành.

Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc việc mở rộng danh mục đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, nhưng đề nghị đặc biệt coi trọng yêu cầu an toàn.

Theo đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ quy định cụ thể các tiêu chí, xác định rõ đối tượng đầu tư và báo cáo cấp có thẩm quyền về chủ trương mở rộng danh mục. Đây là chính sách mới, phức tạp, nhạy cảm và có tác động lớn đến quyền lợi của đông đảo người lao động.