Đề xuất mới về thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp

Mới đây, Bộ Tư pháp đã công bố Tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp với nhiều đề xuất quan trọng.

Đáng chú ý, dự thảo đã bổ sung riêng một chương quy định chi tiết về thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, với nhiều điểm mới đáng chú ý theo hướng số hóa, minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân.

Người dân làm thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp tại cơ quan công an. Ảnh: CTV

Quy định chi tiết thủ tục, hồ sơ

Theo Điều 22 dự thảo, cá nhân có thể yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp theo 3 hình thức: trực tuyến, qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp.

Đối với hình thức trực tuyến, người dân có thể khai tờ khai điện tử theo hướng dẫn trên Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.

Với hình thức thông qua dịch vụ bưu chính, dự thảo yêu cầu tờ khai phải được chứng thực chữ ký của cá nhân yêu cầu, trong khi nộp trực tiếp chỉ cần khai theo mẫu quy định.

Dự thảo cũng làm rõ các trường hợp yêu cầu cấp phiếu cho người khác. Nếu là người thân như cha, mẹ, vợ, chồng, con của mình hoặc người mà mình giám hộ, hồ sơ giống với người tự yêu cầu như đã nêu trên.

Ngược lại, nếu làm thay cho người khác (không thuộc các diện trên) sẽ không thể thực hiện hình thức trực tuyến mà chỉ được thông qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp. Khi đó, hồ sơ phải bao gồm: tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp có chứng thực chữ ký của người yêu cầu (đối với hình thức qua bưu chính) hoặc tờ khai được lập trực tiếp theo mẫu quy định (đối với nộp trực tiếp).

Đáng chú ý, đi kèm hồ sơ bắt buộc phải có văn bản ủy quyền được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Trường hợp người ủy quyền là người nước ngoài đã rời khỏi Việt Nam thì phải có văn bản ủy quyền hợp pháp theo quy định pháp luật của quốc gia mà người đó là công dân hoặc thường trú và phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam; kèm theo bản dịch tiếng Việt.

Dự thảo lần này cũng dành quy định riêng thủ tục yêu cầu cấp phiếu cho các trường hợp đặc biệt như: người không quốc tịch hoặc người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch. Hồ sơ cho những trường hợp này cũng bao gồm: tờ khai yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp có chứng thực chữ ký của người yêu cầu (đối với hình thức qua bưu chính) hoặc tờ khai được lập trực tiếp theo mẫu quy định (đối với nộp trực tiếp).

Tuy nhiên, với người không quốc tịch cần phải đính kèm giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế do quốc gia đang cư trú cấp và được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam chấp thuận. Với người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch cũng cần đính kèm giấy chứng nhận căn cước do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.

Về nơi nộp hồ sơ bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính, công dân Việt Nam nộp tại cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp nơi thường trú (nếu không có nơi thường trú thì nộp tại nơi tạm trú); trường hợp cư trú ở nước ngoài thì nộp tại nơi cư trú trước khi xuất cảnh. Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam thì nộp tại nơi cư trú, trường hợp đã rời khỏi Việt Nam thì nộp tại cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp Bộ Công an.

Lưu ý, cá nhân thuộc diện miễn, giảm phí thì nộp kèm theo hồ sơ yêu cầu cấp bản chụp hoặc bản sao giấy tờ chứng minh thuộc diện.

Không yêu cầu giấy tờ đã có trong dữ liệu quốc gia

Điểm đáng chú ý, Điều 23 của dự thảo quy định về tiếp nhận hồ sơ. Theo đó, cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp sau khi nhận được hồ sơ yêu cầu cấp phải kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ.

Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì yêu cầu bổ sung, hoàn thiện. Tuy nhiên, không được yêu cầu người dân nộp thêm giấy tờ để chứng minh các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện theo quy định thì từ chối tiếp nhận. Ngược lại, nếu đầy đủ, chính xác và nộp phí theo quy định thì tiếp nhận và thông báo cho người yêu cầu.

Về việc giải quyết hồ sơ theo Điều 24 của dự thảo, phải thực hiện đúng thời hạn (5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ; trường hợp có thông tin về án tích hoặc hành vi phạm tội mới cần xác minh thì có thể kéo dài hơn nhưng không quá 15 ngày).

Bên cạnh đó, kết quả được trả theo Điều 25 dự thảo sẽ được linh hoạt theo hình thức đăng ký ban đầu.

Cụ thể, nếu nộp trực tuyến, người dân nhận phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử trên Ứng dụng định danh quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.

Nếu nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính, có thể nhận bản giấy tại cơ quan có thẩm quyền cấp phiếu hoặc qua dịch vụ chuyển phát, với điều kiện đăng ký rõ địa chỉ nhận, lựa chọn hình thức dịch vụ có bảo đảm và trả phí khi nhận.