Đề xuất phát triển tổ hợp du lịch biển hoạt động 24/7

Quan điểm được ông đưa ra khi thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, sáng ngày 7/11.

Đại biểu Tạ Đình Thi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội

Về phạm vi áp dụng, đại biểu Tạ Đình Thi kiến nghị nghiên cứu thiết kế một điều hoặc chương riêng về cơ chế, chính sách phát triển du lịch biển đảo, bởi đây là loại hình du lịch chủ đạo, đóng góp khoảng 70% nguồn thu du lịch cả nước.

Cụ thể, đại biểu đề xuất thí điểm các mô hình quản lý có kiểm soát đối với tổ hợp du lịch biển quy mô lớn hoạt động 24/7, gắn với phát triển kinh tế đêm trên biển và du lịch tàu biển quốc tế, nhằm đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ và tăng sức hấp dẫn đối với du khách.

Cùng với đó, cần nghiên cứu chính sách thị thực đặc thù dành cho khách du lịch biển đảo, nhất là những người có nhu cầu lưu trú dài ngày tại các đảo hoặc khu du lịch biển đặc thù.

Về thu hút đầu tư, đại biểu kiến nghị bổ sung chính sách ưu đãi thuế và tiền thuê đất đối với các dự án du lịch sinh thái biển, du lịch cộng đồng bền vững tại vùng ven biển và hải đảo, với mức ưu đãi tương đương các dự án du lịch mang tính chiến lược được quy định trong dự thảo Nghị quyết.

Một kiến nghị khác là lựa chọn Quảng Ninh và Khánh Hòa làm hai địa phương thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch biển đảo. Theo ông Thi, cả hai đều hội tụ những lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên du lịch, hạ tầng và kinh nghiệm triển khai các chính sách phát triển kinh tế.

Đối với Quảng Ninh, việc có cả biên giới đất liền và biên giới biển tạo điều kiện thuận lợi để thử nghiệm các mô hình phát triển du lịch. "Nếu chúng ta thí điểm ở đây thì có thể nói là một không gian Việt Nam thu nhỏ để sau này tổng kết, đánh giá hiệu quả và nhân rộng ra cả nước," đại biểu nhận định.

Trong khi đó, Khánh Hòa sở hữu nhiều tiềm năng phát triển các tổ hợp du lịch biển quy mô lớn tại vịnh Vân Phong và Nha Trang, đồng thời có kinh nghiệm thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù theo nghị quyết của Trung ương và Quốc hội.

Theo đại biểu Tạ Đình Thi, việc thí điểm tại Quảng Ninh và Khánh Hòa không chỉ giúp khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của từng địa phương mà còn tạo cơ sở thực tiễn để đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng chính sách, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Phát triển du lịch phải bảo đảm sinh kế cho người dân

Bên cạnh các chính sách thúc đẩy đầu tư, đại biểu Tạ Đình Thi đặc biệt lưu ý yêu cầu bảo vệ môi trường sinh thái và bảo đảm sinh kế cho người dân địa phương trong quá trình phát triển du lịch biển đảo. Theo ông, thực tế tại nhiều dự án du lịch biển quy mô lớn cho thấy cộng đồng ngư dân địa phương chưa được hưởng lợi tương xứng từ hoạt động đầu tư, phát triển du lịch, kể cả về cơ hội việc làm.

Đại biểu kiến nghị bổ sung các quy định bắt buộc về đánh giá môi trường chiến lược và đánh giá tác động tích lũy đối với các dự án du lịch lớn, nhằm kiểm soát những ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển và khu vực ven bờ. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ người dân trực tiếp tham gia hoạt động dịch vụ du lịch, phát huy tri thức bản địa thông qua các mô hình du lịch cộng đồng, homestay và trải nghiệm cùng cư dân.

Cùng mối quan tâm về việc phát triển du lịch gắn với nâng cao đời sống người dân, đại biểu Nguyễn Văn Huy - Đoàn Hưng Yên cho rằng, thời gian qua, du lịch cộng đồng phát triển mạnh mẽ, qua đó tạo sinh kế, công ăn việc làm cho người dân vùng nông thôn, miền núi, hải đảo.

Theo ông, dự thảo Nghị quyết đã quan tâm đến du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, sinh thái, làng nghề truyền thống, đồng thời cũng đề cập đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư. Tuy nhiên ông cho rằng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai vẫn chủ yếu hướng đến các dự án, doanh nghiệp có quy mô lớn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cần bảo đảm hài hòa giữa thu hút các dự án du lịch quy mô lớn với phát triển du lịch cộng đồng và sự tham gia thực chất của người dân. Ông cho rằng cần ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng thiết yếu, đào tạo nghề, kỹ năng quản trị, quảng bá và kết nối thị trường, hỗ trợ hợp tác xã, hộ kinh doanh, người dân tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ của du lịch.

Đồng thời quy định cụ thể hơn liên kết cộng đồng về trách nhiệm và phương thức liên kết, bảo đảm người dân địa phương có cơ hội tham gia thực chất vào phát triển du lịch.

Đại biển Nguyễn Văn Huy - Đoàn Hưng Yên phát biểu tại tổ. Ảnh: Media Quốc hội

Ngoài ra, về phân loại, điều kiện dự án du lịch được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch, đại biểu Nguyễn Văn Huy cho rằng cần gắn việc đầu tư với giá trị thực chất của du lịch, tránh việc lấy quy mô vốn làm thước đo xác định mức hưởng chính sách.

Ông dẫn chiếu, tại Điều 5, dự thảo đã phân loại các dự án thành dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược với các quy mô vốn đầu tư lần lượt từ 3.000 tỷ đồng, 10.000 tỷ đồng và 30.000 tỷ đồng.

“Dự án có tổng đầu vốn đầu tư lớn chưa chắc đã tạo ra giá trị tương ứng. Mặt khác, nếu đầu tư quá nhiều vào các hạng mục mang tính hạ tầng mà thiếu sự đầu tư vào các sản phẩm du lịch cụ thể sẽ đi chệch hướng mục tiêu của chính sách,” đại biểu nêu quan điểm.

Đồng tình với quan điểm trên, đại biểu Phạm Hùng Thái - Đoàn Tây Ninh cho rằng không nên dùng mức vốn đầu tư của dự án du lịch làm căn cứ áp dụng chính sách ưu đãi phát triển.

Việc đặt ra hạn mức vốn quá cao chỉ phù hợp với các đô thị lớn hoặc những dự án công nghệ cao, nhưng lại gây mâu thuẫn cho các vùng sâu, vùng xa, nơi các doanh nghiệp vừa và nhỏ rất cần hỗ trợ để tạo sinh kế và phát triển kinh tế địa phương.