Phó Thủ tướng: Xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia

Ngày 7/11, Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi cung ứng toàn cầu”. Tham dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc.

Theo ông Lương Hoàng Thái - Thứ trưởng Bộ Công Thương, chủ đề của diễn đàn đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: Kết nối nguồn hàng của khu vực cao nguyên với hệ thống cảng biển, trung tâm sản xuất, phân phối và thị trường quốc tế.

Tỉnh Gia Lai hiện có hơn 300 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu.

Với Gia Lai, không gian từ vùng nguyên liệu phía Tây đến cửa ngõ biển Quy Nhơn tạo điều kiện để phát triển chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển và xuất khẩu. Cơ hội đó cần được hiện thực hóa bằng dịch vụ phù hợp với đặc điểm hàng hóa và nhu cầu của người mua.

Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, đây cũng là bài toán chung của nhiều vùng kinh tế trong cả nước. Một tuyến đường được cải thiện cần đi cùng khả năng gom hàng, cung ứng dịch vụ và kết nối thị trường; một trung tâm logistics cần gắn với nguồn hàng và phương án khai thác có hiệu quả. Người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ phải có cơ hội tham gia những chuỗi liên kết đó.

Năng lực logistics chưa theo kịp yêu cầu phát triển

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh: Logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, tăng cường kết nối các khâu trong chuỗi cung ứng, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế.

Logistics thông suốt, hiệu quả giúp giảm chi phí, thúc đẩy sản xuất, mở rộng xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng, tính tự chủ của nền kinh tế. Đầu tư cho logistics chính là đầu tư cho năng lực phát triển của đất nước, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân

Theo dự báo, năm nay ngành logistics sẽ tăng trưởng khoảng 14-16%/năm, đóng góp khoảng 4,5-5% GDP. Trong 10 tháng qua, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,5 tỷ USD, tháng 10 xuất siêu lớn đạt 7,31 tỷ USD.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc phát biểu.

Theo Phó Thủ tướng, bên cạnh kết quả đạt được, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận năng lực logistics còn chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Đó là chi phí logistics của nền kinh tế còn cao tương đương 16-17% GDP, trong khi mức bình quân thế giới khoảng 10-12%. Hàng hóa còn mất nhiều thời gian tại các điểm giao nhận, chuyển tiếp, chờ hoàn thành các thủ tục hành chính… làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi, ảnh hưởng đến giá thành hàng hoá.
Trong khi đó, năng lực tổ chức, kết nối và vận hành chuỗi cung ứng còn hạn chế. Kết nối giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng, ga, cửa khẩu chưa đồng bộ; dịch vụ vận tải, kho bãi, giao nhận chưa liên kết chặt chẽ. Thời gian phục vụ toàn chuỗi chưa được tối ưu, ảnh hưởng đến tiến độ, độ tin cậy và hiệu quả giao hàng. Kết nối logistics quốc tế còn hạn chế, khả năng tiếp cận trực tiếp các thị trường chưa cao.

Logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm đến phát triển ngành logistics và đã trực tiếp chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan ngày 2/11 về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics, với nhiều chỉ đạo quan trọng, cụ thể. Trong đó, nhấn mạnh logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược, cấu phần quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế, động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế.

Phát triển logistics phải đặt trong tổng thể quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch các ngành hạ tầng; lấy dòng lưu chuyển hàng hóa, hiệu quả kinh tế - xã hội và lợi ích tổng thể quốc gia làm căn cứ, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính.

Các đại biểu tham dự diễn đàn.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc, sự tham dự đông đủ của đại diện các ban, bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế đã cho thấy rõ tinh thần đồng hành sự quyết tâm đổi mới và khát vọng đưa ngành ngành logistics Việt Nam phát triển mạnh mẽ, vươn tầm khu vực và thế giới.

Phó Thủ tướng yêu cầu diễn đàn tập trung thảo luận một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, trọng tâm là hoàn thiện thể chế và xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia.

Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Công Thương, các địa phương rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất để tổ chức mạng lưới hạ tầng theo luồng hàng; quý I/2027 lập danh mục điểm nghẽn, nguồn lực, tiến độ. Lựa chọn trung tâm theo nguồn hàng, kết nối đa phương thức và hiệu quả; giảm phụ thuộc đường bộ, tăng đường sắt, đường thủy, ven biển.

Bộ Công Thương đánh giá một năm triển khai chiến lược, làm rõ kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, các điểm nghẽn (như về kết nối hạ tầng, kiểm tra chuyên ngành, trung tâm logistics, chia sẻ dữ liệu…) và đề xuất nâng tầm chiến lược trong tổng thể các yêu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.