Đề xuất tăng hạn mức bảo hiểm tiền gửi để giảm nguy cơ rút tiền hàng loạt

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lấy ý kiến Dự thảo Thông tư quy định về hạn mức chi trả tiền bảo hiểm, với những thông tin đáng chú ý.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đề xuất tăng mức bảo hiểm tiền gửi chi trả cho khách hàng gửi tiết kiệm khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm từ mức 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng.

Theo cơ quan soạn thảo, việc tăng hạn mức lên 350 triệu đồng giúp cải thiện các tiêu chí để đánh giá hạn mức, giúp hạn mức có ý nghĩa thiết thực hơn và từng bước gần hơn với thông lệ quốc tế.

Tỉ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ là 93,68%, đối với các Quỹ tín dụng nhân dân là 80,15%. Con số này dù thấp hơn mức trung bình toàn cầu nhưng phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam.

Tỉ lệ hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi/GDP bình quân đầu người là 2,8 lần, từng bước tiệm cận xu hướng toàn cầu là 3,3 lần. Mức tăng lên 350 triệu đồng cũng không quá đột biến so với hạn mức hiện hành.

Tại thời điểm 31-12-2025, tổng số dư tiền gửi được bảo hiểm của toàn hệ thống là 10,02 triệu tỉ đồng, tăng gần 3,4 triệu tỉ đồng so với cuối năm 2021 (tương đương 51,4%). Số người gửi tiền được bảo hiểm trong toàn hệ thống là 138,69 triệu người (theo phương pháp tính toán của Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam, một người gửi tiền tại nhiều ngân hàng được thống kê là nhiều người gửi tiền được bảo hiểm và một người gửi tiền có nhiều tài khoản tại một ngân hàng được thống kê là một người gửi tiền được bảo hiểm).

Trong giai đoạn 2000 - 2025, quy mô tiền gửi được bảo hiểm tăng mạnh từ 66.400 tỉ đồng lên 10,2 triệu tỉ đồng, quy mô tiền gửi được bảo hiểm cũng tăng từ 15% GDP lên 78% GDP.

Theo Ngân hàng Nhà nước, từ năm 2000 đến nay, Việt Nam điều chỉnh hạn mức chi trả tiền bảo hiểm tiền gửi 3 lần với giá trị hạn mức từ 30 triệu đồng của năm 2000 lên 125 triệu đồng hiện tại.

Trong khi đó, GDP bình quân đầu người trong giai đoạn tương ứng đã tăng 22 lần. Điều này dẫn đến chỉ số hạn mức/GDP bình quân đầu người đã giảm từ 5,2 lần năm 2000 xuống 1 lần vào năm 2025.

Đề xuất phương án hạn mức chi trả bảo hiểm của dự thảo

Về quy mô GDP, giai đoạn 2000 - 2025 chứng kiến quy mô tăng mạnh, từ 444.000 tỉ đồng lên 12,847 triệu tỉ đồng, tăng gấp 29 lần trong thời gian này.

Trong bối cảnh Đảng và Chính phủ đưa ra định hướng tăng trưởng hai con số hàng năm trong giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến quy mô của nền kinh tế và GDP bình quân đầu người của Việt Nam sẽ tăng đáng kể.

Với mục tiêu này, đến năm 2030, quy mô GDP dự kiến tăng 1,6 lần so với năm 2025. Vì vậy, cần sớm nghiên cứu điều chỉnh tăng hạn mức ngay từ bây giờ để không bị tụt hậu so với thực tiễn nền kinh tế.

Thái Phương