Đề xuất tăng thẩm quyền điều tra cho công an cấp xã, siết cơ chế kiểm soát

Sáng 18/10, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trước Quốc hội.

Liên quan đến Điều 41 của dự thảo, một số ý kiến tán thành việc tăng thẩm quyền cho điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng, phó trưởng công an cấp xã. Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát hoạt động tố tụng, đồng thời bày tỏ lo ngại về áp lực công việc và phạm vi thẩm quyền được giao.

Đề xuất tăng thẩm quyền điều tra cho Công an cấp xã, siết cơ chế kiểm soát.

Một số ý kiến đề nghị xây dựng lộ trình phù hợp đối với việc giao quyền điều tra các vụ án rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, nhằm bảo đảm năng lực thực thi và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án.

Giải trình vấn đề này, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho biết việc tăng thẩm quyền được thực hiện theo đề nghị của Bộ Công an, nhằm kịp thời giải quyết vụ án ngay từ cơ sở, đồng thời giảm tải cho Cơ quan điều tra cấp tỉnh.

Theo dự thảo, điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng, phó trưởng công an cấp xã chỉ được phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra các vụ án về tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng và tội rất nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng, xảy ra trên địa bàn cấp xã.

Các điều tra viên này chỉ được thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được Bộ luật quy định cụ thể, không được quyết định áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt. Việc thực hiện thẩm quyền phải dựa trên sự phân công của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh, không giao quyền độc lập, quá rộng cho công an cấp xã.

Khoản 2 Điều 41 của dự thảo cũng xác định cụ thể phạm vi phân công, nhiệm vụ, quyền hạn và các trường hợp loại trừ. Việc tổ chức thực hiện phải tuân thủ đầy đủ những giới hạn này, bảo đảm thống nhất, chặt chẽ và có kiểm soát.

Bên cạnh nội dung về thẩm quyền điều tra, báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) cũng đề cập đến các quy định liên quan đến trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết dự thảo đã được rà soát, chỉnh lý và cơ bản bảo đảm thống nhất với dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Cơ quan này đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), bảo đảm tính đồng bộ giữa hai dự thảo.

Đối với việc khởi tố bị can và áp dụng các biện pháp cưỡng chế như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản đối với pháp nhân thương mại, Thường trực Ủy ban ghi nhận hai loại ý kiến.

Theo hướng đề xuất, việc quy định khởi tố pháp nhân thương mại là cần thiết để có cơ sở tiến hành điều tra, truy tố, xét xử và quyết định hình phạt. Trong trường hợp cần thiết, các biện pháp kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản cũng có thể được áp dụng nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, bảo đảm thi hành án.