Đề xuất thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu rộng 8.408 ha

Đề xuất thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu.

Với hệ sinh thái rừng đặc trưng vùng ven biển Nam Trung Bộ, cảnh quan núi rừng đa dạng cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm, Tà Kóu được đánh giá là khu vực có giá trị nổi bật về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Tỉnh Lâm Đồng đang hoàn thiện phương án thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn các giá trị sinh thái và từng bước phát huy tiềm năng du lịch sinh thái gắn với bảo tồn.

Vùng sinh thái đặc biệt của Nam Trung Bộ Tà Kóu là tên gọi gắn với khu vực núi Tà Kóu (Tà Cú), một không gian sinh thái nằm trên địa bàn Hàm Thuận Nam, từng thuộc tỉnh Bình Thuận và nay thuộc tỉnh Lâm Đồng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Khu bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu được thành lập từ năm 1996.

Theo thông tin của Trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, khu vực này nằm cách Phan Thiết khoảng 20km, với núi Tà Kóu cao khoảng 697m.

Trên cung đường chinh phục đỉnh Nọc Trù trên núi Tà Kóu, du khách sẽ bắt gặp những tấm pano kêu gọi bảo vệ các loài động vật hoang dã trên núi. (Ảnh: Nguyễn Thanh/TTXVN)

Điểm nổi bật của Tà Kóu là sự hiện diện của nhiều kiểu hệ sinh thái rừng phân bố theo độ cao. Các nghiên cứu ghi nhận rừng cây lá rộng thường xanh ở khu vực núi thấp, rừng nhiệt đới cây lá rộng nửa rụng lá và rừng nhiệt đới cây lá rộng rụng lá theo mùa khô ở khu vực địa hình thấp.

Sự chuyển tiếp giữa các kiểu rừng tạo nên môi trường sống đa dạng cho nhiều loài động, thực vật.

Tài liệu chuyên ngành về hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam ghi nhận bước đầu tại Tà Kóu có 287 loài động vật, gồm 62 loài thú, 135 loài chim, 65 loài bò sát và 25 loài ếch nhái; trong đó có ít nhất 32 loài động vật nguy cấp, quý hiếm. Một số loài tiêu biểu gồm chà vá chân đen, voọc bạc Trường Sơn, khỉ mặt đỏ, gà tiền mặt đỏ và kỳ đà hoa.

Đặc biệt, chà vá chân đen và voọc bạc Trường Sơn là những loài linh trưởng có giá trị bảo tồn cao được ghi nhận tại khu vực. Các nghiên cứu trước đây cũng ghi nhận nhiều loài chim, thú, bò sát và các loài đặc hữu, góp phần tạo nên giá trị đa dạng sinh học riêng có của Tà Kóu.

Không chỉ có giá trị về đa dạng sinh học, Tà Kóu còn nổi bật với nguồn tài nguyên thực vật và cây thuốc. Các tài liệu giới thiệu về khu bảo tồn ghi nhận nơi đây có hàng trăm loài thực vật, trong đó có nhiều loài cây quý và cây thuốc được người dân địa phương sử dụng từ lâu đời.

Với những giá trị trên, Tà Kóu được đánh giá là một trong những vùng sinh thái quan trọng cần được ưu tiên bảo tồn.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên kết luận buổi làm việc.

Đề xuất thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu

Sáng 19/8, đồng chí Lê Trọng Yên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng, chủ trì cuộc họp thẩm định phương án thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu.

Theo phương án được trình tại cuộc họp, Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu được đề xuất có diện tích 8.408 ha, thuộc địa bàn xã Hàm Thuận Nam và xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng.

Trong tổng diện tích này có 7.342,31 ha rừng tự nhiên, 281,87 ha rừng trồng và 783,82 ha đất lâm nghiệp chưa có rừng.

Việc thành lập khu dự trữ thiên nhiên nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; thống nhất tên gọi, vị trí, ranh giới, diện tích, các phân khu chức năng và tổ chức quản lý khu rừng đặc dụng.

Phương án cũng hướng đến bảo tồn các hệ sinh thái rừng đặc trưng, đa dạng sinh học, nguồn gen sinh vật rừng, cảnh quan thiên nhiên và các giá trị dịch vụ môi trường rừng tại khu vực Tà Kóu.

Đồng thời, khu dự trữ thiên nhiên sẽ tạo điều kiện phục hồi rừng suy thoái, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái theo quy định.

Theo Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Tà Kóu, khu vực đề xuất được phân thành ba phân khu chức năng, gồm phân khu bảo vệ nghiêm ngặt rộng 2.994,34 ha, phân khu phục hồi sinh thái rộng 3.953,91 ha và phân khu dịch vụ, hành chính rộng 1.459,75 ha.

Ngoài diện tích khu dự trữ thiên nhiên, phương án xác định vùng đệm có tổng diện tích 9.289,70 ha. Vùng đệm được xây dựng nhằm hỗ trợ công tác quản lý, bảo vệ rừng, đồng thời góp phần ổn định đời sống và phát triển sinh kế cho người dân sinh sống quanh khu vực.

Các nhiệm vụ dự kiến triển khai gồm rà soát, xác định ranh giới và cắm mốc ngoài thực địa; khoán bảo vệ rừng cho cộng đồng dân cư; phục hồi rừng suy thoái; tăng cường tuần tra, kiểm soát, phòng cháy, chữa cháy rừng; điều tra, giám sát đa dạng sinh học và xây dựng cơ sở dữ liệu về các loài, sinh cảnh ưu tiên.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý dự kiến phối hợp triển khai các chương trình nghiên cứu khoa học, đào tạo, giáo dục môi trường, chi trả dịch vụ môi trường rừng và hỗ trợ phát triển sinh kế cho người dân vùng đệm. Đề án phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí cũng sẽ được nghiên cứu theo hướng phù hợp với yêu cầu bảo tồn.

Tổng nhu cầu vốn thực hiện phương án trong giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến khoảng hơn 75 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách đầu tư phát triển khoảng 16 tỷ đồng, ngân sách chi thường xuyên 53 tỷ đồng và các nguồn vốn hợp pháp khác khoảng 6 tỷ đồng.

Sau khi phương án được phê duyệt, Ban Quản lý dự kiến tổ chức công bố công khai, kiện toàn tổ chức quản lý, hoàn thiện hồ sơ về ranh giới, diện tích, phân khu chức năng và vùng đệm. Các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục rà soát hồ sơ đất đai, xử lý những khu vực chồng lấn và hoàn thiện bản đồ quản lý theo quy định.

Hiện đề xuất đang tiến hành đề nghị thẩm định và phê duyệt phương án. Việc thành lập Khu Dự trữ thiên nhiên Tà Kóu sẽ được thực hiện sau khi phương án được cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định và quyết định.

Tại cuộc họp, các thành viên hội đồng tập trung góp ý vào các nội dung liên quan đến quy hoạch xây dựng, khoa học và công nghệ, tổ chức bộ máy, nhân sự, nguồn vốn, quốc phòng - an ninh và các vấn đề liên quan đến quản lý đất đai, ranh giới khu vực đề xuất.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Lê Trọng Yên đề nghị đơn vị lập phương án tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên hội đồng, tiếp tục rà soát, bổ sung và làm rõ các nội dung liên quan đến quy hoạch tỉnh, quy hoạch quốc gia và các quy hoạch có liên quan, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, đúng quy định pháp luật, tránh chồng chéo./.