Đề xuất thu hồi khí CO₂ từ giếng khoan tự phun
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai vừa có văn bản đề nghị UBND tỉnh thống nhất chủ trương thu hồi khí CO₂ phát sinh tại lỗ khoan giếng nước ở thôn Hưng Tiến (xã Chư Prông) nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và tránh lãng phí tài nguyên khoáng sản.
Trước đó, ngày 6-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra các lỗ khoan có hiện tượng phun hỗn hợp khí và nước trên địa bàn xã Chư Prông.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đề nghị thu hồi khí CO2 phát sinh tại lỗ khoan giếng nước ở thôn Hưng Tiến (xã Chư Prông). Ảnh: M.P
Tại lỗ khoan ở thôn Hưng Tiến, hỗn hợp khí và nước dạng sương vẫn phun cao hơn 3 m. Khu vực miệng giếng khoan có mùi khí thoảng nhẹ và gây cảm giác ngạt khi đứng lâu gần đó.
Kết quả phân tích mẫu khí lấy tại lỗ khoan này cho thấy, CO2 chiếm 81,95% thể tích; N2 chiếm 17,94%, cùng một lượng rất nhỏ H₂ và hydrocacbon. Như vậy, thành phần khí phát sinh chủ yếu là CO2.
Tại lỗ khoan của gia đình ông Đàm Xuân Hòa ở làng Thung, hiện tượng khí và nước phun lên xuất hiện sau khi khoan sâu từ 160 m lên 170 m vào ngày 19-7. Lỗ khoan có lưu lượng nước khoảng 2 m3/giờ và đến ngày 7-8 đã dừng phun hỗn hợp khí, nước.
Theo Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ, lỗ khoan này có khả năng giếng đã xuyên vào tầng chứa nước có khí hòa tan, có áp ở độ sâu từ khoảng 170 m trở xuống. Khi khoan xuyên vào tầng chứa này, áp suất bị giảm, dẫn đến hiện tượng nước và khí tự phun lên.

Giếng khoan của gia đình ông Đàm Xuân Hòa (trú làng Thung, xã Chư Prông) bất ngờ phun hỗn hợp khí và nước sau khi khoan sâu từ 160 m lên 170 m. Ảnh: M.P
Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cũng nhận định hiện tượng giếng khoan tự phun khí và nước tại khu vực Chư Prông không phải cá biệt mà đã xuất hiện tại nhiều lỗ khoan từ năm 2024 đến nay.
Hiện tượng có thể mang tính địa chất khu vực, liên quan đến tầng chứa nước có áp dưới lớp phủ bazan, đới ảnh hưởng của hệ thống đứt gãy Pô Cô và hoạt động núi lửa trẻ. Tuy nhiên, thành phần khí, chất lượng nước và quy mô tầng chứa vẫn chưa được xác định đầy đủ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị khoanh vùng bán kính tối thiểu 30-50 m quanh các lỗ khoan đang phun, cắm biển cảnh báo và rào chắn tạm thời; khuyến cáo người dân không tụ tập, đứng lâu tại khu vực miệng giếng; không tự ý trám lấp, hàn kín hoặc bịt miệng lỗ khoan và không sử dụng nguồn nhiệt gần khu vực này.
Đối với khí CO2 tại lỗ khoan thôn Hưng Tiến, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị thống nhất thực hiện thu hồi. Khi tổ chức, cá nhân có nhu cầu, Sở sẽ lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn thực hiện thủ tục thu hồi khoáng sản theo quy định.
Hiện tượng các giếng khoan phun khí và nước trên địa bàn xã Chư Prông. Clip: M.P
Sau khi hoàn tất điều tra, đánh giá đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn khu vực Chư Prông và vùng phụ cận, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh phương án quản lý, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên này.
