Đêm kinh hoàng tại Binance: Cuộc chạy đua tuyệt vọng ngăn chặn vụ trộm tiền mã hóa lớn nhất lịch sử

Tuần trước, nhà sáng lập sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới đưa ra một lời cảnh báo rùng rợn. Nó nghe giống khẩu hiệu quảng cáo cho một bộ phim kinh dị hơn là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của an ninh mạng.

“Không có ví tiền mã hóa nào an toàn tuyệt đối”, Changpeng Zhao, nhà sáng lập Binance, viết trên mạng xã hội X. “Không có công nghệ nào bảo mật 100%”.

Không lâu sau, chính người dùng Binance đã bị cuốn vào vòng xoáy của hàng loạt vụ tấn công mạng, làn sóng hoảng loạn và những tranh cãi, đổ lỗi gay gắt. Trong vụ tấn công mạng mới nhất và cũng nghiêm trọng nhất giữa hồi tháng 10, tin tặc đã đột nhập và cướp sạch tài sản trên Binance. Chỉ trong vòng 20 phút, chúng chiếm đoạt ít nhất 6,3 tỷ USD.

Tốc độ, quy mô và mức độ tinh vi của vụ hack đã khiến toàn ngành tiền mã hóa chao đảo, đồng thời làm dấy lên những hoài nghi về tương lai của thị trường tài sản số. Liệu thị trường này có thể thực hiện lời hứa trở thành một giải pháp thay thế khả thi cho hệ thống tài chính truyền thống hay thậm chí chỉ đơn giản là một nơi an toàn để cất giữ tiền?

Changpeng Zhao, nhà sáng lập Binance. (Ảnh: WSJ).

Đà tăng trưởng từng đưa Bitcoin và nhiều đồng tiền mã hóa khác lên mức cao kỷ lục trong năm ngoái vốn đã chững lại. Tuy nhiên, làn sóng tấn công mạng liên tiếp gần đây, với đỉnh điểm là vụ Binance bị xâm nhập, đang đe dọa giáng một đòn nghiêm trọng hơn nhiều vào thị trường.

“Đây thực sự là một thời điểm vô cùng khó khăn đối với ngành công nghiệp tiền mã hóa”, Ari Redbord, Giám đốc Chính sách toàn cầu tại TRM Labs, công ty chuyên cung cấp giải pháp phân tích tiền mã hóa, nhận định.

Đối với Binance và các khách hàng của sàn giao dịch này, cú sốc ập đến bất ngờ chẳng khác nào một cảnh hù dọa trong phim kinh dị.

Không một dấu hiệu cảnh báo

Khoảng 23h20 (giờ địa phương) tại Abu Dhabi, nơi Binance đặt văn phòng, đội ngũ an ninh mạng của công ty phát hiện hệ thống bị xâm nhập. Hơn 1 tỷ USD đã bị rút khỏi sàn giao dịch một cách bất ngờ, dường như không có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào trước đó.

Nhóm an ninh mạng lập tức báo cáo sự việc lên ban lãnh đạo cấp cao. Họ nhanh chóng triệu tập một đội ứng phó khủng hoảng gồm khoảng 100 nhân viên. Chỉ trong vài phút, toàn bộ đội ngũ tham gia một cuộc họp trực tuyến khẩn cấp với sự hiện diện đầy đủ của tất cả lãnh đạo cấp cao.

Thế nhưng, những gì họ có thể làm lúc đó chỉ là kinh hoàng chứng kiến dòng tiền liên tục bị rút khỏi các tài khoản của Binance ngay trước mắt, theo thời gian thực.

Thống kê ban đầu cho thấy số tiền bị đánh cắp lên tới 1 tỷ USD. Đây chắc chắn là một vụ trộm có quy mô khổng lồ nhưng vẫn chưa phải vụ đánh cắp lớn nhất từng được ghi nhận.

Tuy nhiên, con số thiệt hại vẫn không ngừng tăng lên. Đầu tiên là 3 tỷ USD, rồi đến 16h40, số tiền bị đánh cắp đã tăng gấp đôi, vượt mốc 6 tỷ USD.

Hồi chuông cảnh báo nhanh chóng vang lên trên toàn ngành tiền mã hóa. Các công ty bảo mật chuyên giám sát hoạt động trên blockchain, hệ thống sổ cái kỹ thuật số ghi nhận các giao dịch tiền mã hóa, cũng đã phát hiện những dấu hiệu bất thường tại Binance. Hệ thống cảnh báo tự động của các công ty này lập tức gửi dồn dập thông báo tới khách hàng, trong đó có nhiều nhà đầu tư tiền mã hóa lớn nhất thế giới.

Đội ngũ điều tra an ninh mạng của Binance bắt đầu phối hợp với các đối tác chuyên về truy vết giao dịch tiền mã hóa, gồm TRM Labs, Chainalysis và Elliptic, nhằm lập danh sách những địa chỉ ví kỹ thuật số đang nắm giữ số tài sản bị đánh cắp.

Bước đi tiếp theo của Binance là liên hệ với các tổ chức phát hành stablecoin, loại tiền mã hóa được thiết kế để duy trì giá trị ổn định, thường neo theo đồng USD và được sử dụng như những đồng đô la kỹ thuật số để chuyển tiền giữa các ví tiền mã hóa.

Các tổ chức phát hành stablecoin, trong đó có Tether và Circle, có khả năng đóng băng số token do mình phát hành và đưa những địa chỉ ví đáng ngờ vào danh sách đen. Vì vậy, sự phối hợp nhanh chóng của các tổ chức này có thể đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn dòng tiền bị đánh cắp tiếp tục dịch chuyển, trước khi tin tặc kịp thực hiện các hoạt động rửa tiền nhằm che giấu nguồn gốc tài sản.

Tuy nhiên, đến thời điểm đó, cộng đồng tiền mã hóa đã bắt đầu nhận ra hàng tỷ USD đã đột ngột biến mất khỏi Binance.

“Chưa được xác nhận, nhưng có thể Binance đang hứng chịu một vụ tấn công mạng quy mô cực lớn”, một người dùng mạng xã hội X có tên tài khoản “Spreek” viết lúc 16h32 theo giờ New York.

Chỉ 13 phút sau, điện thoại của Zach Witkoff bất ngờ đổ chuông. Đầu dây bên kia là Giám đốc Công nghệ của công ty ông. Người này gọi đến để thông báo một tin đáng lo ngại: Ông cũng đã phát hiện những dấu hiệu bất thường tại Binance.

Những dấu hiệu điển hình của một vụ tấn công mạng

“Vụ việc mang đầy đủ những dấu hiệu đặc trưng của một cuộc tấn công mạng”, Witkoff nhận định.

Witkoff là đồng sáng lập World Liberty Financial, một công ty hoạt động trong lĩnh vực tiền mã hóa được ông thành lập cùng Tổng thống Donald Trump và các con trai của ông Trump trong giai đoạn trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024.

Sau khi nhậm chức, ông Trump đã ân xá cho Changpeng Zhao, nhà sáng lập Binance, người từng nhận tội vào năm 2023 vì vi phạm các quy định về phòng, chống rửa tiền của Mỹ.

Witkoff phát hiện những kẻ tấn công Binance đã nhận tiền từ Tornado Cash, một công cụ trộn tiền mã hóa (crypto mixer) thường được các đối tượng xấu sử dụng để che giấu nguồn gốc dòng tiền.

“Đây rõ ràng là một vụ tấn công mạng đến mức ngay cả người mới bắt đầu tìm hiểu về phân tích blockchain cũng có thể nhận ra”, Witkoff nhận định.

Binance sau đó xác nhận với Witkoff rằng hệ thống của sàn đã bị xâm nhập, đồng thời cung cấp danh sách các địa chỉ ví có liên quan đến vụ tấn công. Witkoff đã phối hợp với đơn vị phát hành USD1, đồng stablecoin của World Liberty Financial, để đóng băng khoảng 27 triệu USD tài sản bị đánh cắp.

Tether và Circle, hai công ty phát hành stablecoin lớn nhất thị trường, cũng nhanh chóng triển khai các biện pháp tương tự.

Mặc dù sự phối hợp của các tổ chức này đã giúp ngăn chặn một phần dòng tiền bị đánh cắp, Binance vẫn phải chạy đua với thời gian để truy tìm và phong tỏa hàng tỷ USD còn lại. Tuy nhiên, họ sớm nhận ra rằng những nỗ lực ấy đã không đủ nhanh.

Các lãnh đạo cấp cao của Binance, trong đó có Yi He, đồng Tổng giám đốc điều hành của Binance và cũng là bạn đời của Changpeng Zhao, đã dành suốt buổi tối và những giờ đầu ngày hôm sau để liên tục trao đổi qua điện thoại với các đối tác trong ngành.

Yi He, hiện sinh sống tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và đang mang thai ở tháng thứ bảy rưỡi, đã thức trắng đêm để xử lý cuộc khủng hoảng. Trong khi đó, Richard Teng, người cùng đảm nhiệm vị trí đồng Tổng giám đốc điều hành với Yi He, cũng không chợp mắt suốt đêm tại Hong Kong.

Thế nhưng, trong lúc đội ngũ Binance tiếp tục rà soát dữ liệu trên các mạng blockchain để truy tìm số tài sản thất thoát, nhóm tin tặc cũng không hề ngừng tay.

Vào lúc 17h theo giờ miền Đông nước Mỹ, những kẻ tấn công đã chuyển lượng stablecoin trị giá 60 triệu USD vào Aave, một nền tảng cho vay tài sản mã hóa.

Số stablecoin này được sử dụng làm tài sản bảo đảm để nhóm tin tặc vay gần 20.000 ETH (Ether), tương đương khoảng 44,6 triệu USD tại thời điểm đó.

Không giống stablecoin, Ether và các tài sản mã hóa khác như Bitcoin không thể bị đóng băng. Vì vậy, giao dịch này về cơ bản đã đưa số tiền bị đánh cắp ra ngoài phạm vi kiểm soát của bất kỳ nền tảng tập trung nào. Điều đó đồng nghĩa với việc nhóm tin tặc đã có thể ung dung tẩu thoát cùng số tài sản chiếm đoạt được.

Các nền tảng phi tập trung như Aave sau đó đã ngừng cung cấp khoản vay cho những tài khoản đáng ngờ. Tuy nhiên, theo TRM Labs, nhóm tin tặc cuối cùng vẫn tẩu thoát thành công với khoảng 2,4 tỷ USD tài sản mã hóa không thể bị đóng băng.

Đến 17h15, làn sóng phản ứng dữ dội trên mạng xã hội trước cuộc khủng hoảng tại Binance đã lên đến mức khiến cả công ty lẫn nhà sáng lập không thể tiếp tục im lặng.

Tiền của khách hàng vẫn an toàn

“Có vẻ như Binance thực sự đã bị tấn công mạng”, Changpeng Zhao viết trên X. “Tài sản của người dùng vẫn an toàn!”.

Trong bài đăng đầu tiên, Zhao cho biết khoảng 1,7 tỷ USD đã được đóng băng. Ba mươi phút sau, Binance chính thức lên tiếng về vụ việc trên X, xác nhận đã ghi nhận “một vấn đề bảo mật tiềm ẩn” và thông báo tạm dừng toàn bộ hoạt động rút tiền cho đến khi sự cố được khắc phục.

Quyết định tạm dừng rút tiền lập tức thổi bùng một làn sóng hoảng loạn mới trên mạng xã hội. Một số người dùng X cho rằng diễn biến này khiến họ nhớ đến sự sụp đổ của FTX, sàn giao dịch tiền mã hóa do Sam Bankman-Fried sáng lập, từng gây chấn động thị trường khi ngừng cho phép khách hàng rút tiền ngay trước khi lao dốc và sụp đổ.

Trong suốt buổi tối hôm đó, Binance liên tục khẳng định toàn bộ tài sản của người dùng vẫn được bảo đảm an toàn.

Đến 22h25, Binance thông báo đã đóng băng được 3 tỷ USD liên quan đến vụ việc mà công ty vẫn gọi là một “sự cố an ninh”.

Theo kết quả điều tra sơ bộ được Binance công bố, máy tính xách tay của một kỹ sư DevOps đã bị xâm nhập, tạo điều kiện cho kẻ tấn công thực hiện các giao dịch rút tiền trái phép khỏi sàn. Sau đó, công ty cho biết một số thành phần hạ tầng công nghệ khác cũng có thể đã bị xâm nhập.

Đây cũng là lần đầu tiên Binance chính thức công bố ước tính về tổng thiệt hại tài chính của vụ tấn công: 6,3 tỷ USD.

Đến 22h30, The Wall Street Journal dẫn kết quả điều tra của hai công ty nghiên cứu an ninh mạng TRM Labs và Pangolin Intelligence cho biết vụ tấn công có liên quan đến nhóm tin tặc TraderTraitor.

Đây cũng là nhóm đứng sau nhiều vụ đánh cắp tiền mã hóa lớn nhất từ trước đến nay, trong đó có vụ tấn công sàn Bybit năm 2025, gây thiệt hại 1,5 tỷ USD. Trước khi Binance gặp sự cố, đây được xem là vụ tấn công mạng gây thiệt hại lớn nhất trong lịch sử ngành tiền mã hóa.

Không phải lúc này, Elon!

Tiền mã hóa từ lâu đã trở thành mục tiêu ưa thích của những nhóm tin tặc có kỹ thuật tinh vi. Tuy nhiên, trong năm nay, cả tần suất lẫn mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công đều gia tăng đáng kể.

Trong một cuộc trao đổi trước đó trên X, một người dùng cho rằng số tiền bị đánh cắp chỉ tương đương 0,69% tổng tài sản của Binance.

“Thiệt hại có thể cao hơn con số đó một chút, nhưng chúng tôi sẽ bù đắp”, Zhao trả lời.

Và dường như một đêm đầy sóng gió vẫn chưa đủ đối với vị tỷ phú này khi ông bất ngờ nhận được phản hồi từ Elon Musk.

Trước đó, một người dùng X đã bình luận bên dưới bài đăng của Zhao, trong đó nhà sáng lập Binance trấn an khách hàng rằng sàn giao dịch sẽ bồi hoàn những tổn thất mà người dùng phải gánh chịu.

Người này đính kèm ảnh chụp màn hình một tuyên bố tương tự từng được Sam Bankman-Fried đưa ra. Bankman-Fried là doanh nhân tai tiếng đứng sau sự sụp đổ của FTX và từng là đối thủ của Zhao trên thị trường tiền mã hóa.

Elon Musk sau đó tham gia cuộc trao đổi bằng một biểu tượng cảm xúc nhăn mặt, thể hiện sự khó xử hoặc ái ngại.

Năm giờ sau, Zhao mới lên tiếng đáp trả.

“Elon, tôi rất tôn trọng anh, nhưng đây không phải lúc thích hợp để chế giễu người khác”, ông viết. “Xin hãy dừng lại.”