Trung Quốc đặt mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng trước năm 2030

Trung Quốc đang đẩy nhanh các bước chuẩn bị cho sứ mệnh đưa con người lên Mặt Trăng trước năm 2030. Theo kế hoạch được công bố, chuyến bay có sự tham gia của 3 phi hành gia, trong đó 2 người trực tiếp đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng để thực hiện các nhiệm vụ thám hiểm khoa học.

Ông Wang Xiang, phó thiết kế trưởng chương trình không gian có người lái của Trung Quốc và thiết kế trưởng chương trình thám hiểm Mặt Trăng, đã giới thiệu tại hội nghị này rằng chương trình thám hiểm Mặt Trăng có người lái đầu tiên của Trung Quốc sẽ áp dụng phương thức bay ghép nối trên quỹ đạo Mặt Trăng.

Ngày 31/10, Hội nghị Học thuật Hàng không Vũ trụ có người lái lần thứ 7 diễn ra tại Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh (Trung Quốc). Tại sự kiện, ông Vương Tường (Wang Xiang), Phó Tổng thiết kế Chương trình Hàng không Vũ trụ có người lái Trung Quốc kiêm Tổng thiết kế Chương trình Thám hiểm Mặt Trăng, đã tiết lộ những thông tin đáng chú ý về kế hoạch đưa người lên Mặt Trăng của quốc gia này.

Theo đó, Trung Quốc đặt mục tiêu thực hiện thành công chuyến đổ bộ có người lái lên Mặt Trăng trước năm 2030. Sứ mệnh đầu tiên dự kiến có 3 phi hành gia tham gia, trong đó 2 người sẽ trực tiếp hạ cánh xuống bề mặt thiên thể, người còn lại ở trên tàu vũ trụ để phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Đáng chú ý, Trung Quốc dự kiến áp dụng phương thức phóng hai lần nhưng chỉ thực hiện một chuyến đổ bộ. Đây được xem là phương án quan trọng nhằm triển khai sứ mệnh phức tạp, đồng thời bảo đảm khả năng kết nối và đưa các phi hành gia trở về Trái Đất an toàn.

Vào năm 2025, động cơ thoát hiểm của tàu vũ trụ có người lái DreamZhu đã được kích hoạt thành công, và cụm tháp tàu vũ trụ đã được nâng lên không trung nhờ động cơ tên lửa nhiên liệu rắn. (Ảnh: Tin tức CCTV)

Theo phương án được công bố, hai tên lửa đẩy Trường Chinh 10 sẽ lần lượt được sử dụng. Trong lần phóng đầu tiên, tên lửa đưa tàu đổ bộ Mặt Trăng lên quỹ đạo quanh thiên thể này. Sau đó, tên lửa thứ hai đưa tàu vũ trụ có người lái lên không gian để thực hiện quá trình tiếp cận và kết nối với tàu đổ bộ.

Khi hai phương tiện hoàn tất ghép nối, các phi hành gia sẽ di chuyển từ tàu vũ trụ sang tàu đổ bộ. Hai người trong số đó sẽ tách khỏi tàu vũ trụ, điều khiển phương tiện hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng và tiến hành các hoạt động khảo sát, nghiên cứu khoa học theo kế hoạch.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, hai phi hành gia sẽ sử dụng tàu đổ bộ để cất cánh khỏi bề mặt Mặt Trăng, quay trở lại quỹ đạo và thực hiện lần ghép nối thứ hai với tàu vũ trụ có người lái. Toàn bộ phi hành đoàn sau đó sẽ sử dụng tàu vũ trụ để trở về Trái Đất.

Phương thức này cho phép tách biệt phương tiện phục vụ việc hạ cánh khỏi tàu đảm nhiệm hành trình trở về, qua đó tạo điều kiện triển khai các hoạt động thám hiểm trên bề mặt Mặt Trăng.

Để chuẩn bị cho cột mốc trên, Trung Quốc đang triển khai đồng bộ nhiều hạng mục nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm. Theo kế hoạch tổng thể, trước khi thực hiện chuyến bay có người lái, nước này sẽ tiến hành một nhiệm vụ bay thử không người lái với tàu đổ bộ Lãm Nguyệt (Lanyue).

Ngày 22/10, Văn phòng Chương trình Hàng không Vũ trụ có người lái Trung Quốc đã công bố lời mời các đơn vị trong nước đề xuất những dự án tải trọng khoa học có thể tích hợp trên tàu đổ bộ Lãm Nguyệt trong chuyến bay thử không người lái. Động thái này cho thấy công tác chuẩn bị đang từng bước chuyển sang giai đoạn thử nghiệm và đánh giá các hệ thống phục vụ nhiệm vụ thực tế.

Bên cạnh tàu đổ bộ, các nhà khoa học Trung Quốc cũng đang nghiên cứu, chế tạo nhiều thiết bị quan trọng khác, bao gồm bộ đồ du hành Mặt Trăng và xe tự hành có người lái. Đây đều là những thành phần cần thiết để phi hành gia có thể di chuyển, làm việc và tiến hành các hoạt động khoa học trong điều kiện môi trường khắc nghiệt trên bề mặt thiên thể này.

Một trong những bước tiến đáng chú ý trước đó là thử nghiệm tàu vũ trụ có người lái Mộng Châu (Mengzhou), phương tiện được phát triển chủ yếu phục vụ chương trình đưa người lên Mặt Trăng của Trung Quốc.

Ngày 11/2/2026, tàu Mộng Châu đã thực hiện thành công thử nghiệm hệ thống thoát hiểm trong điều kiện áp suất động lớn nhất, sau đó hạ xuống biển an toàn. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc tiến hành hoạt động tìm kiếm và thu hồi tàu vũ trụ có người lái trên biển.

Thử nghiệm này mang ý nghĩa quan trọng đối với chương trình hàng không vũ trụ có người lái của Trung Quốc, giúp tích lũy kinh nghiệm trong quá trình tìm kiếm, thu hồi phương tiện sau khi trở về Trái Đất. Những dữ liệu thu được cũng được kỳ vọng phục vụ các nhiệm vụ phát triển trạm vũ trụ và chương trình thám hiểm Mặt Trăng trong tương lai.

Ngày 6 tháng 4 năm 2026, một phi hành gia đã chụp ảnh Mặt Trăng trong một chuyến bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng, hé lộ địa hình ở phía xa của Mặt Trăng mà không thể nhìn thấy từ Trái Đất. (NASA)

Việc Trung Quốc đặt mục tiêu đưa người lên Mặt Trăng trước năm 2030 cho thấy tham vọng mở rộng năng lực thám hiểm không gian của quốc gia này. Nếu kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, đây sẽ là một cột mốc quan trọng trong chương trình hàng không vũ trụ có người lái, đồng thời đánh dấu bước chuyển từ các nhiệm vụ thám hiểm bằng thiết bị tự động sang hoạt động nghiên cứu trực tiếp có sự tham gia của con người trên bề mặt Mặt Trăng.