Đến năm 2030, 100% người dân sẽ có sổ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe theo vòng đời

Mỗi người dân được chăm sóc sức khỏe từ sớm

Đây là một trong những định hướng đáng chú ý của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035, chương trình mục tiêu quốc gia mới được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất.

Theo Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư, chương trình đặt mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân, nâng cao chất lượng dân số đến năm 2035, trong đó chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển được xác định là một nội dung trọng tâm.

Điểm đáng chú ý của chương trình là chuyển mạnh từ tư duy điều trị bệnh sang chủ động phòng bệnh và quản lý sức khỏe lâu dài.

Chuyển mạnh từ tư duy điều trị bệnh sang chủ động phòng bệnh và quản lý sức khỏe lâu dài

Theo đó, Nhà nước hướng tới bảo đảm mọi người dân được quản lý và chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở. Cách tiếp cận này không chỉ giúp phát hiện nguy cơ bệnh tật sớm hơn mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu góp phần đưa 90% xã, phường, đặc khu đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã. Đặc biệt, 100% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời.

Nếu được triển khai đồng bộ, sổ sức khỏe điện tử sẽ trở thành một phần quan trọng trong hành trình chăm sóc sức khỏe của mỗi cá nhân – từ những lần khám bệnh, tiêm chủng, sàng lọc, theo dõi chỉ số sức khỏe cho đến quản lý các bệnh lý cần theo dõi lâu dài.

Từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi: chăm sóc sức khỏe theo từng giai đoạn

Chương trình không chỉ tập trung vào điều trị bệnh mà còn hướng đến những yếu tố quyết định chất lượng dân số trong dài hạn.

Trong lĩnh vực dinh dưỡng, mục tiêu đến năm 2030 là giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 15%. Đây là chỉ tiêu có ý nghĩa đặc biệt với các gia đình, bởi dinh dưỡng trong những năm đầu đời có ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất và sức khỏe của trẻ.

Mục tiêu đến năm 2030 là giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 15%.

Ở cấp độ dân số, chương trình đặt mục tiêu tăng tỷ suất sinh thô thêm 0,5‰ so với năm 2025, đồng thời đưa tỷ số giới tính khi sinh xuống dưới 109 bé trai trên 100 bé gái sinh ra sống.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng chuẩn bị cho quá trình già hóa dân số bằng việc nâng cao chất lượng dân số và tăng cường chăm sóc các nhóm dễ bị tổn thương.

Mục tiêu cuối cùng là cải thiện đồng thời sức khỏe thể chất, tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống, hướng tới một Việt Nam khỏe mạnh hơn.

Chăm sóc sức khỏe bắt đầu từ trước khi em bé chào đời

Một điểm đáng chú ý khác là chương trình dành sự quan tâm lớn cho sức khỏe trước hôn nhân, trước sinh và sơ sinh – những giai đoạn có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe của cả gia đình.

Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu:

90% cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn.
70% phụ nữ mang thai được khám sàng lọc trước sinh ít nhất 4 loại bệnh bẩm sinh phổ biến nhất.
90% trẻ sơ sinh được khám sàng lọc ít nhất 5 loại bệnh bẩm sinh phổ biến nhất.

Về dài hạn, các chỉ tiêu này tiếp tục được nâng lên với mục tiêu 95% cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; 90% phụ nữ mang thai được sàng lọc trước sinh ít nhất 4 loại bệnh bẩm sinh phổ biến và 95% trẻ sơ sinh được sàng lọc ít nhất 5 loại bệnh bẩm sinh phổ biến.

Những con số này cho thấy chăm sóc sức khỏe đang được đặt trong một hành trình liên tục, bắt đầu từ trước khi kết hôn, trước khi mang thai và tiếp tục trong suốt quá trình trưởng thành của mỗi người.

Y tế cơ sở được trao thêm vai trò trong phòng bệnh

Để các mục tiêu trên trở thành thực tế, chương trình cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của hệ thống y tế địa phương.

Đến năm 2030, 100% trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố được kỳ vọng đủ năng lực xét nghiệm tác nhân, kháng nguyên, kháng thể đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm; đồng thời kiểm nghiệm chất lượng nước sạch và vệ sinh trường học theo quy định của Bộ Y tế.

Y tế cơ sở được trao thêm vai trò trong phòng bệnh.

Tại tuyến cơ sở, 100% trạm y tế xã, phường, đặc khu sẽ triển khai dự phòng, quản lý và điều trị một số bệnh không lây nhiễm theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm và những vấn đề sức khỏe liên quan đến lối sống ngày càng đòi hỏi việc theo dõi thường xuyên, thay vì chỉ tìm đến bệnh viện khi bệnh đã tiến triển.

Hướng tới một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện

Bên cạnh y tế và dân số, chương trình còn đặt mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương. Số lượng người thuộc nhóm này được tiếp cận, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở chăm sóc xã hội được đặt mục tiêu tăng 90% so với năm 2030.

Nhìn tổng thể, các mục tiêu của chương trình cho thấy một hướng đi xuyên suốt: chăm sóc sức khỏe không chỉ là chữa bệnh, mà là quản lý sức khỏe trong cả vòng đời; không chỉ dành cho từng cá nhân, mà còn gắn với sức khỏe của gia đình và chất lượng dân số.

Bên cạnh y tế và dân số, chương trình còn đặt mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương.

Từ một em bé được sàng lọc ngay sau khi chào đời, một cặp đôi được tư vấn sức khỏe trước hôn nhân, người trưởng thành được theo dõi sức khỏe định kỳ cho đến người cao tuổi được chăm sóc phù hợp – mỗi giai đoạn của cuộc đời đều được đặt trong một hệ thống chăm sóc ngày càng chủ động và toàn diện hơn.

Nếu các mục tiêu được triển khai hiệu quả, sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời có thể trở thành một trong những nền tảng quan trọng để người dân chủ động hơn với sức khỏe của chính mình, đồng thời giúp hệ thống y tế chuyển mạnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm và chăm sóc liên tục.

Đó cũng là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu dài hạn: nâng cao chất lượng dân số, tăng tuổi thọ khỏe mạnh và xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh hơn trong tương lai.