Derbent: Thành phố 5.000 năm tuổi từng canh giữ con đường nối hai lục địa
Giữa dãy núi Kavkaz hùng vĩ và biển Caspi rộng lớn, một thành phố cổ đã tồn tại hàng nghìn năm như chiếc cầu nối giữa hai thế giới.
Derbent, nằm ở vùng Dagestan thuộc Nga ngày nay, được xem là một trong những thành phố lâu đời nhất có người sinh sống liên tục trên thế giới. Với vị trí đặc biệt nằm giữa dãy Kavkaz và bờ biển Caspi, Derbent từng giữ vai trò như một “cánh cổng” tự nhiên nối liền vùng đất phía bắc châu Á với Trung Đông và châu Âu.
Ảnh: Wikimedia Commons
Tên gọi Derbent bắt nguồn từ tiếng Ba Tư cổ “Darband”, có nghĩa là “cánh cửa đóng kín” hoặc “cổng thành”. Cái tên này phản ánh chính xác vai trò chiến lược của thành phố: kiểm soát một hành lang hẹp giữa núi và biển, nơi các đoàn thương nhân, quân đội và những làn sóng di cư buộc phải đi qua.
Từ thời cổ đại, nhiều đế chế lớn đã tranh giành quyền kiểm soát Derbent. Người Ba Tư xây dựng những công trình phòng thủ khổng lồ tại đây để bảo vệ biên giới phía bắc khỏi các bộ tộc du mục từ thảo nguyên Á – Âu. Sau đó, khu vực này lần lượt chịu ảnh hưởng của người Ả Rập, Mông Cổ, Ba Tư Safavid, Đế quốc Ottoman và Đế quốc Nga.
Ảnh: Wikimedia Commons
Biểu tượng nổi tiếng nhất của Derbent là quần thể pháo đài Naryn-Kala cùng hệ thống tường thành kéo dài từ núi xuống biển. Công trình này từng tạo thành một tuyến phòng thủ khổng lồ, có thời điểm dài hàng kilomet, với mục đích ngăn chặn các cuộc xâm lược từ phía bắc. Những bức tường đá cổ vẫn còn tồn tại ngày nay, trở thành minh chứng cho trình độ kiến trúc quân sự của các nền văn minh cổ đại.
Không chỉ là một pháo đài, Derbent còn là nơi giao thoa văn hóa đặc biệt. Qua hàng nghìn năm, thành phố chứng kiến sự gặp gỡ của nhiều ngôn ngữ, tôn giáo và truyền thống khác nhau. Các khu chợ cổ, nhà thờ Hồi giáo, nhà tắm cổ và những con phố đá hẹp vẫn lưu giữ dấu ấn của nhiều thời kỳ lịch sử.
Ảnh: russo-travel.
Năm 2003, khu thành cổ Derbent được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, ghi nhận giá trị nổi bật của nơi từng được xem là “cánh cửa của nền văn minh”. Thành phố này không chỉ kể câu chuyện về chiến tranh và quyền lực, mà còn là biểu tượng cho sự giao lưu giữa các nền văn hóa trên một trong những tuyến đường quan trọng nhất của lịch sử nhân loại.
Ngày nay, đứng trên những bức tường đá cổ nhìn ra biển Caspi, người ta có thể cảm nhận được hơi thở của hàng nghìn năm lịch sử – nơi châu Âu và châu Á từng gặp nhau qua một cánh cổng duy nhất.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước
Tin nóng
Lễ hội Don An Phú mang đến không gian hội tụ của ẩm thực, văn hóa và những trải nghiệm đậm chất miền sông nước Quảng Ngãi.
Tối 24/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã dự chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Mãi mãi tuổi 20' nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) tại Quảng trường 30/10 do tỉnh Quảng Ninh phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tổ chức.
Trong chuyến du lịch tự túc kéo dài 5 ngày từ Hà Nội vào Huế dịp hè, anh Nguyễn Ngọc Thắng (43 tuổi, xã Đại Thanh, Hà Nội) không ngờ điểm đến khiến cả gia đình lưu luyến nhất lại là một bãi biển hoang sơ, vắng khách.
79 năm qua, kể từ Ngày Thương binh toàn quốc đầu tiên được tổ chức (27/7/1947) cho đến Ngày Thương binh - Liệt sĩ năm nay (27/7/2026), đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn, đáp nghĩa' không chỉ được gìn giữ như một giá trị truyền thống, mà đã trở thành một mạch nguồn xuyên suốt trong đời sống chính trị, văn hóa của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt, mỗi dịp tháng Bảy hằng năm, từ những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đã được cụ thể hóa bằng những việc làm ở từng địa phương, cơ quan, đơn vị hướng về những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó không chỉ là sự tri ân đối với quá khứ, mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay về trách nhiệm giữ gìn thành quả cách mạng, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, xứng đáng với máu xương của các thế hệ cha anh đã hiến dâng cho Tổ quốc.
Từ những cuốn sổ tay chiến trường, cựu chiến binh Nông Hải Dự đã dành hơn 15 năm tìm kiếm, kết nối thông tin để đưa các liệt sĩ trở về quê mẹ.
Hơn 60 năm qua, ông Lê Chí Công sống cùng những mảnh ký ức chắp vá về mẹ Lê Thị Riêng, cuộc chia tay năm 5 tuổi cũng là lần cuối hai mẹ con được gặp nhau...
Tin mới
Này Ananda, hãy thành tựu CHÍNH PHÁP và TÙY PHÁP, sống Chân chính trong CHÍNH PHÁP và hành trì đúng CHÍNH PHÁP. Này Ananda, các Người phải học tập như vậy.
Thông qua công tác nắm tình hình Bộ đội Biên phòng Quảng Trị đã tiếp nhận, xác minh nguồn tin về các phần mộ của bộ đội Việt Nam hy sinh trên đất nước bạn Lào.
49 năm trước, hai anh em họ ở xã Đông Lộc (Nghệ An) cùng lên đường nhập ngũ, sát cánh chiến đấu rồi lần lượt ngã xuống nơi chiến trường biên giới Tây Nam. Sau gần nửa thế kỷ hy sinh, các anh đã trở về quê hương trong vòng tay người thân.
Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật - Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức trưng bày chuyên đề với gần 200 ấn phẩm, tư liệu nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lòng biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và những người có công với cách mạng.
Càng gần đến Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, ngôi nhà của Mẹ Việt Nam Anh hùng Phan Thị Mùi năm nay đã 103 tuổi ở phố Phù Lưu 1, phường Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa càng nhộn nhịp người ra vào thăm Mẹ.
Với những giá trị đã được đề cập trong các kỳ trước, kho ảnh của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) đang đứng trước một cột mốc mới: xây dựng hồ sơ đề cử để trở thành Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO.
Rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ để cầm súng đánh giặc cứu nước, ông đã chiến đấu kiên cường trên nhiều chiến trường ác liệt và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày 29-1-1970, Nguyễn Công Tòng anh dũng hy sinh bên bờ sông Côn (Bình Định cũ), hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho Tổ quốc. Đến năm 1979, gia đình lập phần mộ tượng trưng cho ông tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tam Nghĩa (nay thuộc xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng). Hơn nửa thế kỷ trôi qua, hành trình tìm kiếm hài cốt người anh hùng vẫn chưa dừng lại.
Từng được nhiều người biết đến qua kênh YouTube 'Hướng Giáy Sa Pa', nơi lưu giữ những thước phim mộc mạc về đời sống, văn hóa và con người vùng cao, Vũ Thị Ngọc Hướng (biệt danh Hướng 'Giáy') đang tiếp tục kể câu chuyện về quê hương theo một cách đặc biệt hơn qua dự án Sa Pa Local. Đây là mô hình du lịch cộng đồng kết nối hơn 80 hướng dẫn viên bản địa, đưa du khách khám phá Sa Pa bằng góc nhìn của người bản địa, đồng thời mở ra sinh kế cho cộng đồng và truyền cảm hứng về cách người trẻ gìn giữ di sản bằng tư duy sáng tạo, hiện đại.