Di chỉ Huyền Tuyền Dịch- điểm đến độc đáo trên Con đường Tơ lụa cổ tại Trung Quốc

Di chỉ Huyền Tuyền Dịch trở thành điểm đến văn hóa mới thu hút du khách trong và ngoài nước. Ảnh: Công Tuyên/PV TTXVN tại Trung Quốc

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, Di chỉ nằm gần khu vực Điềm Thủy Tỉnh, dưới chân dãy Tam Nguy Sơn, là trạm dịch chính thức được nhà Tây Hán thiết lập cách đây hơn 2.000 năm và được sử dụng liên tục đến thời Ngụy - Tấn. Đây là di tích trạm bưu dịch thời Hán được bảo tồn hoàn chỉnh nhất tại Trung Quốc và là trạm dịch cổ duy nhất trên Con đường Tơ lụa được khai quật khảo cổ một cách hệ thống.

Năm 2014, Huyền Tuyền Dịch được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là một thành phần của Di sản thế giới “Con đường Tơ lụa: Mạng lưới đường hành lang Trường An - Thiên Sơn”, khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của di tích trong lịch sử giao lưu Đông - Tây.

Khu di tích có diện tích khoảng 22.500 m2 nằm giữa khung cảnh hoang mạc rộng lớn. Ảnh: Công Tuyên/PV TTXVN tại Trung Quốc

Đối với du khách đến Đôn Hoàng, Huyền Tuyền Dịch mang đến trải nghiệm khác biệt so với các điểm tham quan nổi tiếng như hang Mạc Cao hay đồi cát Minh Sa Sơn. Giữa khung cảnh hoang mạc rộng lớn, những bức tường đất, nền móng kiến trúc và dấu tích chuồng ngựa còn lại giúp tái hiện sinh động hoạt động của một trạm dịch cổ trên tuyến giao thương huyết mạch của Con đường Tơ lụa.

Khu di tích, có diện tích khoảng 22.500 m2, được xây dựng theo kiểu thành lũy khép kín với khu hành chính, nhà nghỉ dành cho sứ giả, chuồng ngựa, nhà bếp và các công trình phụ trợ. Hệ thống kiến trúc này phản ánh trình độ tổ chức giao thông, thông tin liên lạc và quản lý hành chính phát triển của nhà Hán.

Một trong những giá trị nổi bật của Huyền Tuyền Dịch là khối lượng hiện vật đồ sộ được phát hiện trong quá trình khai quật. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy khoảng 70.000 hiện vật, trong đó có hơn 35.000 thẻ tre, thẻ gỗ và hàng trăm mảnh giấy gai cổ. Đây là địa điểm phát hiện giấy gai nhiều nhất tại Trung Quốc, góp phần bổ sung tư liệu về lịch sử phát minh và phát triển nghề làm giấy.

Di chỉ Huyền Tuyền Dịch là di tích trạm bưu dịch thời Hán được bảo tồn hoàn chỉnh nhất tại Trung Quốc, trạm dịch cổ duy nhất trên Con đường Tơ lụa được khai quật khảo cổ một cách hệ thống. Ảnh: Công Tuyên/PV TTXVN tại Trung Quốc

Nội dung các thẻ tre ghi chép chi tiết về hoạt động bưu dịch, quản lý vật tư, vận chuyển công văn, tiếp đón sứ giả Tây Vực và hoạt động giao lưu trên Con đường Tơ lụa. Những tư liệu này giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về hệ thống giao thông, ngoại giao, kinh tế và đời sống xã hội thời Hán.

Đặc biệt, tại di chỉ còn phát hiện văn bản “Tứ thời nguyệt lệnh chiếu điều”, được xác định là một sắc lệnh ban hành dưới thời Hán Bình Đế. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là một trong những văn bản pháp luật sớm nhất đề cập một cách hệ thống đến mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất, đời sống con người và môi trường tự nhiên.

Một trong những giá trị nổi bật của Huyền Tuyền Dịch là khối lượng hiện vật đồ sộ được phát hiện trong quá trình khai quật. Ảnh: Công Tuyên/PV TTXVN tại Trung Quốc

Không chỉ mang giá trị khảo cổ, Huyền Tuyền Dịch còn gắn với nhiều truyền thuyết dân gian địa phương. Tương truyền, tướng quân Lý Quảng Lợi thời Hán Vũ Đế trong một lần đưa quân trở về đã tìm thấy nguồn nước giữa sa mạc, tạo nên “Huyền Tuyền” – mạch nước quý giúp duy trì sự sống giữa vùng đất khô cằn. Câu chuyện này góp phần làm tăng sức hấp dẫn văn hóa của điểm đến.

Việc mở cửa di tích đã bổ sung thêm sản phẩm du lịch văn hóa cho Đôn Hoàng, bên cạnh các di sản nổi tiếng khác của địa phương. Du khách không chỉ được chiêm ngưỡng dấu tích của hệ thống bưu dịch cổ đại mà còn có cơ hội tìm hiểu vai trò của Con đường Tơ lụa trong quá trình giao lưu giữa Trung Quốc với Trung Á và phương Tây.

Với giá trị lịch sử, khảo cổ và văn hóa đặc biệt, Huyền Tuyền Dịch ngày càng khẳng định vị thế là một điểm đến tiêu biểu của du lịch Con đường Tơ lụa, góp phần đưa Đôn Hoàng trở thành trung tâm du lịch văn hóa quan trọng ở khu vực Tây Bắc Trung Quốc.