Đi khám vì khối cộm ở đùi, người đàn ông ngạc nhiên khi BS nói lý do

Bác sĩ thăm khám vùng tổn thương cho bệnh nhân.

Suốt một tháng, anh T.M.Đ. (40 tuổi, Hà Nội) chỉ nghĩ khối cộm nhỏ ở đùi trái là bất thường nhẹ. Sau một tháng kèm theo những cơn đau bụng rải rác, anh mới đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương kiểm tra. Khối giảm âm 3,2 x 4 cm nhanh chóng được chỉ định mổ bóc tách.

Trong phòng mổ, các bác sĩ ngỡ ngàng khi gắp ra một con ấu trùng sán nhái (Spirometra) màu trắng, dài tới 7 cm đang sống ký sinh.

Ấu trùng có thể di chuyển trong cơ thể

Tại phòng khám Ký sinh trùng, các bác sĩ không ghi nhận những yếu tố phơi nhiễm thường gặp như ăn thịt sống, thực phẩm chưa được nấu chín kỹ hoặc dùng thịt động vật đắp lên vết thương hở.

Tuy nhiên, anh Đ. cho biết hơn một tháng trước từng đi tắm suối cùng bạn bè. Trong lúc bơi lội, anh có thể đã vô tình uống phải nước suối.

PGS.TS Lê Trần Anh, Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh ấu trùng sán nhái là bệnh ký sinh trùng do ấu trùng của sán thuộc giống Spirometra gây ra.

Con người có thể nhiễm ấu trùng khi uống nước có chứa các loài giáp xác nhỏ thuộc chi Cyclops mang ấu trùng hoặc ăn các vật chủ chứa ấu trùng nhưng chưa được nấu chín. Một con đường khác là sử dụng mô của động vật như ếch, nhái đắp lên vùng da tổn thương hoặc mắt theo một số tập quán dân gian.

Sau khi xâm nhập, ấu trùng có khả năng di chuyển qua các mô và đến nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào vị trí cũng như số lượng ấu trùng.

Ở mô dưới da và cơ, ấu trùng có thể tạo thành các khối hoặc nốt tổn thương, đôi khi có tính chất di động, gây ngứa, sưng, đau hoặc viêm tại chỗ. Do triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, người bệnh dễ chủ quan và bỏ qua.

Nếu ấu trùng ký sinh ở mắt, người bệnh có thể bị sưng phù mi mắt, đau nhức, chảy nước mắt và tổn thương các cấu trúc của mắt, thậm chí ảnh hưởng thị lực.

Hiếm gặp hơn, ấu trùng có thể di chuyển vào hệ thần kinh trung ương, gây đau đầu, co giật, rối loạn ý thức, yếu liệt hoặc các biểu hiện thần kinh khác.

Mẫu bệnh phẩm ấu trùng sán nhái.

Một đặc điểm khiến bệnh dễ bị bỏ sót là thời gian từ khi nhiễm đến khi xuất hiện triệu chứng có thể kéo dài. Vì vậy, khi phát hiện khối hoặc nốt bất thường dưới da, đặc biệt nếu khối có tính chất di chuyển, tái xuất hiện hoặc kèm ngứa, đau, người dân nên đi khám để xác định nguyên nhân, thay vì tự điều trị.

Cách loại bỏ hoàn toàn tổn thương

Theo PGS Lê Trần Anh, phương pháp điều trị được lựa chọn tùy thuộc vị trí và mức độ tổn thương của từng người bệnh.

Với trường hợp anh Đ., tổn thương khu trú tại một vị trí và có thể phẫu thuật lấy bỏ ấu trùng. Đây là phương pháp có thể mang lại hiệu quả triệt để và người bệnh thường không cần dùng thuốc chống ký sinh trùng.

Trường hợp không thể phẫu thuật như tổn thương xuất hiện ở nhiều vị trí hoặc nằm tại vị trí nguy hiểm, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng.

Từ trường hợp trên, chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những khối hoặc nốt bất thường dưới da không rõ nguyên nhân.

Để phòng nhiễm ấu trùng sán nhái và các bệnh ký sinh trùng khác, người dân cần sử dụng nguồn nước sạch, uống nước đã được đun sôi hoặc xử lý an toàn; không ăn thịt ếch, nhái, rắn và các loại động vật khác khi còn sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.

Đặc biệt, người dân không nên sử dụng thịt hoặc các bộ phận của động vật sống để đắp lên vết thương hở, vùng da tổn thương hoặc mắt theo các phương pháp dân gian truyền miệng.

Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp.